6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Fiyat bilgilendirme formunda faturalama tarihi esas alınmışsa satış bedeli tartışması

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/961 E. 2025/17 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Alacakistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi: Ticari satım

Davacının nitelemesi: Satış bedeli farkının iadesi mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Satıcının düzenlediği bilgilendirme/ön fiyat formunda nihai satış bedelinin faturalama tarihindeki fiyat üzerinden belirleneceği ve formun bağlayıcı bir öneri (icap) niteliğinde olmadığı açıkça öngörülmüşse, ithalat/tedarik süreci tamamlanmadan önce bildirilen ön fiyat, satıcıyı bağlayan bir icap sayılmaz; taraflar arasındaki satış sözleşmesi faturalama tarihindeki (nihai) bedel üzerinden kurulmuş kabul edilir ve alıcının bu fark bedeli ödemiş olması haksız/fazla ödeme oluşturmaz. Faturanın teslimden önce ya da sonra düzenlenmiş olması, sözleşmede belirlenen bedeli etkilemez.

Ele alınan sorunlar

Satış bedelinin hangi tutar üzerinden kurulduğu → ret

İddia: Davacı, kendisine bildirilen ilk fiyatın (521.500-TL) tüm bedeli karşıladığını, bu tutarı derhal ödediğini, sonradan istenen ek bedelin (25.655-TL) haksız olduğunu ve ihtirazi kayıtla ödendiğini ileri sürerek bu tutarın iadesini talep etmiştir.

Gerekçe: Davalı tarafından düzenlenen bilgilendirme formunda; ÖTV, KDV, taşıt alım vergileri, tescil, plaka ve trafik sigortası masrafları ile mevzuat ve sair resmi uygulamalardan kaynaklanabilecek fiyat ve maliyet artışlarının, satıcı/ithalatçı/üretici firmanın bu tarihten sonra uygulayacağı zamların alıcıya yansıtılacağı, formun bilgi amaçlı düzenlendiği, Türk Borçlar Kanunu kapsamında bağlayıcı öneri sayılmayacağı ve nihai satış tutarının faturalama tarihi itibarıyla belirleneceği açıkça belirtilmiştir. İthalatın henüz tamamlanmadığı belirtilerek verilen ilk fiyat bildirimi, davalının bağlanma iradesi bulunmadığından icap niteliğinde kabul edilemez. Bilgilendirme formunda faturalama tarihindeki fiyatların esas alınacağı açıkça öngörüldüğünden, davalı ilk bildirilen bedelle bağlı değildir; daha sonra bildirilen ilave bedel de davacı tarafından ödendiğinden taraflar arasındaki satış sözleşmesinin nihai tutar (547.155-TL) üzerinden kurulduğunun kabulü gerekir. Bu durumda davacı tarafından fazladan ödenmiş bir bedel bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Faturanın teslimden önce düzenlenmesinin sözleşme bedeline etkisi → ret

İddia: Davacı, faturanın araç teslim edilmeden önce düzenlenmesinin Vergi Usul Kanunu'na aykırı olduğunu ve ilk derece mahkemesince bu hususun hiç değerlendirilmediğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Faturanın teslimden önce ya da sonra düzenlenmesinin, taraflar arasındaki sözleşmede belirlenen bedele bir etkisi bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Satıcı tarafından düzenlenen ve nihai bedelin faturalama tarihi itibarıyla belirleneceğini, formun bağlayıcı öneri sayılmayacağını öngören bilgilendirme formlarının icap niteliğinde olmadığı ve sözleşme bedelinin faturalama tarihindeki fiyat üzerinden kurulduğu yönündeki değerlendirme, benzer ön fiyat bildirimi/bilgilendirme formu içeren satış uyuşmazlıklarında yol gösterici niteliktedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
icap bağlanma iradesi bilgilendirme formu satış sözleşmesinin kurulması fatura tarihi ihtirazi kayıt

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/961

KARAR NO 2025/17

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 17/03/2022

NUMARASI 2020/938 Esas - 2022/310 Karar

DAVA

Alacak

İSTİNAF KARAR TARİHİ 08/01/2025

Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirketin, davalı ile 18.06.2020 tarihinde ...-... Model araç alımı konusunda anlaştığını, müvekkiline filo indirimi ile birlikte araç başına 477.477,65-TL fiyat bildirildiğini, aracın ithalat işlemleri devam etmekte iken davalı tarafından müvekkiline zam geldiği bilgisinin verilmesi üzerine müvekkilinin 2 adet aracın alımından vazgeçtiğini, müvekkilinin 521.500-TL olarak bildirilen güncel fiyatı davalıya ödediğini, ancak aracın müvekkiline teslim edilmediğini, müvekkilinden aracın fiyatının artığından bahisle ek bedel talep edildiğini, bunun üzerine müvekkilinin ihtirazi kayıtla 25.655-TL ek ödeme yaptığını, davalının ek ödemeyi haksız olarak talep ettiğini, davalı firmanın aracın teslim edilmeyeceği tehdidi ile hiç bir açıklama yapmadan müvekkilinden 25.655-TL fazla bedel tahsil ederek müvekkilini zarara uğrattığını belirterek 25.655-TL'nin ödeme tarihi olan 12.08.2020 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikten davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; davacıya kur endeksine bağlı olarak fiyatların değişebildiği, ithalatçı ve satıcının fiyat değişikliklerini tüketiciye yansıtma hakkı bulunduğu hususlarının davacıya bildirildiğini, bilgi formu TTK ve VUK anlamında bir fatura olmayıp, satıcının satım konusu malın niteliklerini ve özellikle satış tutarını gösterdiği bir metin olduğunu, iş bu belge ile alınmak istenen malın cinsi, niteliği, satın alınmak istenen miktar ve bunun karşılığındaki bedelin davacıya bildirildiğini, iş bu kapsamda üretici tarafından müvekkiline bildirilen fiyat ve zam oranlarını davacıya yansıtmak durumunda kaldığını, müvekkilinin bu noktada herhangi bir kusuru ve sorumluluğu bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davacının davalı tarafından fatura tarihinden önce fiyat değişikliği olabileceği konusunda bilgilendirildiği, dosyada bulunan yazışmalara göre de davalı tarafından fiyat artışı olduğu hususunun davacı tarafa bildirildiği, davacı tarafından bu durumun kabul edildiği, dosya kapsamına göre davalı tarafından haksız bedel tahsil edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; müvekkiline bildirilen 521.500-TL'nin trafik sigortası da dahil olmak üzere tüm bedeli karşıladığını, müvekkilinin bu tutarı derhal ödediğini, 06/08/2020 tarihinde ödeme yapılmasına rağmen müvekkilinden 12/08/2020 tarihinde ek ödeme istenildiğini, müvekkilinin bu bedeli ihtirazi kayıtla ödediğini, faturanın 12/08/2020 tarihinde kesildiğini ve aracın müvekkiline 20/08/2020 tarihinde teslim edildiğini, davalının aracı teslim etmeden fatura düzenlemesinin VUK'a aykırı olduğunu, mahkemece bu hususun hiç değerlendirilmediğini, ayrıca müvekkilinden ek bedel istenmesini gerektirir bir şekilde kur ve maliyet artışı bulunmadığını, müvekkiline bu şekilde zam yansıtılmasının iyiniyet kurallarına aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, sözleşmeye aykırı olarak alındığı iddia edilen ilave satış bedelinin iadesi istemine ilişkindir.Alıcı davacı şirket ile satıcı davalı arasında ... model araç alımı konusunda sözleşme akdettikleri, davalı çalışanı tarafından 05/08/2020 tarihinde aracın fiyatının trafik sigortası dahil 521.500-TL olduğunun bilgisi verildiği, davacının 06/08/2020 tarihinde bu bedeli davalı şirketin hesabına havale ettiği, daha sonra sigorta dahil 547.155-TL olduğunun ilave 25.655-TL daha ödenmesi gerektiğinin bildirilmesi üzerine davacı tarafından 12/08/2020 tarihinde fark tutarının davalının hesabına ihtirazi kayıtla havale edildiği, davalı şirket tarafından aynı tarihte satış faturasının düzenlendiği, aracın davacıya 20/08/2020 tarihinde teslim edildiği hususu ihtilaf dışı olup uyuşmazlık tarafların satış bedeli olarak 521.500-TL üzerinden anlaşıp anlaşmadıkları, davalının bu bedelle bağlı olup olmadığı, sonradan alınan 25.655-TL'nin davacıya iadesi koşulları gerçekleşip gerçekleşmediği hususlarından kaynaklanmaktadır.

Davalı tarafından düzenlenen ve araç fiyatının yer aldığı bilgilendirme formunda; ÖTV, KDV, Taşıt Alım Vergileri, tescil, plaka ve trafik sigortası masrafları, mevzuat ve sair resmi uygulamalardan kaynaklanabilecek fiyat ve maliyet artışlarının, satıcı/ithalatçı/üretici firmanın bu tarihten sonra uygulayacağı fiyat zamlarının alıcıya yansıtılacağı, formun bilgi amaçlı düzenlendiği, Türk Boçlar Kanunu kapsamında bağlayıcı öneri sayılmayacağı, nihai satış tutarının faturalama tarihi itibariyle belirleneceği belirtilmiştir. Davalı tarafından ithalatın henüz tamamlanmadığı belirtilerek 521.500-TL fiyat verilmesinin, davalının bağlanma iradesi bulunmadığından icap niteliğinde kabulü mümkün değildir.

Bilgilendirme formunda faturalama tarihindeki fiyatların esas alınacağı açıkça belirtilmiştir. Bu durumda davalının 521.500-TL bedelle bağlı olmadığından, daha sonra bildirilen ilave bedel de ödendiğinden taraflar arasındaki satış sözleşmesinin 547.155-TL üzerinden kurulduğunun kabulü gerekir. Bunun dışında faturanın aracın teslim edilmeden önce düzenlenmesi diğer bir istinaf nedenleri olarak ileri sürülmüş ise de faturanın önce ya da sonra düzenlenmesinin sözleşmede belirlenen bedele etkisi bulunmamaktadır. Dolayısıyla davacı tarafından fazladan ödemesi yapılan bir bedel bulunmadığından mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle;davalı fatura tarihinde kesin satış bedelinin belirleneceği anlaşılmakla akdin ödenen bedel üzerinden kurulduğunun kabulü gerektiğinden mahkemece davanın reddine dair verilen kararda hukuka aykırılık bulunmamıştır.İstinaf nedeni yerinde olmayan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 615,40-TL istinaf karar harcından yatırılan 80,70-TL harcın mahsubu ile kalan 534,7‬0-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davacı tarafından yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, davalı tarafından yapılan 32,5‬0-TL istinaf yargı giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 08/01/2025

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/75743 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.