6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Sigorta priminde temerrüt için ihtar şartı ve işlemiş faiz talebi

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/523 E. 2024/1933 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Davacının nitelemesi: Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan Prim Alacağı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Sigorta prim borcunda, sigortacının sigorta ettirenden temerrüt öncesi döneme ilişkin işlemiş faiz talep edebilmesi için, TTK 1434 ve TBK 117 uyarınca sigorta ettirenin usulüne uygun bir ihtarla temerrüde düşürülmüş olması gerekir; ihtar keşide edilmeden salt prim borcunun muaccel hale gelmiş olması, işlemiş faiz talebini haklı kılmaz.

Ele alınan sorunlar

Sigorta prim borcunda işlemiş faiz talebi için temerrüt şartının oluşup oluşmadığı → ret

İddia: Davacı vekili, yürürlükte olan bir poliçenin prim borcunun ödenmemesinin söz konusu olmadığını, iptal edilen poliçe kapsamında doğan prim alacağının poliçe iptal tarihi itibarıyla muaccel hale geldiğini, ayrıca TBK 117/2 uyarınca ihtara gerek kalmaksızın borçlunun temerrüde düşeceği hallerin bulunduğunu, davalının otelini başka bir şirkete sigortalattığı için poliçeyi iptal ettirdiğini belirterek işlemiş faiz talebinin reddinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: TTK 1434. maddesi uyarınca izleyen primlerden herhangi biri zamanında ödenmezse sigortacının, sigorta ettirene noter aracılığı veya iadeli taahhütlü mektupla on günlük süre vererek borcunu yerine getirmesini, aksi hâlde sözleşmenin feshedilmiş sayılacağını ihtar etmesi gerekir; bu süre sonunda borç ödenmezse sözleşme feshedilmiş olur ve sigortacının sigorta ettirenin temerrüdü nedeniyle TBK'dan doğan diğer hakları saklıdır. TTK 1431. maddesi uyarınca izleyen taksitlerin ödeme zamanı ve vadesinde ödenmemesinin sonuçları poliçe ile birlikte yazılı olarak sigorta ettirene bildirilir veya poliçe üzerine yazılır. TBK 117/1 uyarınca muaccel bir borcun borçlusu kural olarak alacaklının ihtarı ile temerrüde düşer; TBK 117/2 uyarınca borcun ifa edileceği gün taraflarca belirlenmiş veya sözleşmede saklı tutulan bir hakka dayanarak bildirimle belirlenmişse bu günün geçmesiyle temerrüt oluşur. Somut olayda poliçede primlerin peşinat ve taksitler halinde belirli tarihlerde ödeneceği kararlaştırılmış olsa da, davacı sigortacı tarafından davalıya temerrüt ihtarı keşide edilmediğinden, davalı borçlu usulüne uygun şekilde temerrüde düşürülmeden takipten önceki döneme ilişkin işlemiş faiz talep edilemez.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Sigorta sözleşmelerinde prim borcunun ödenmemesi halinde işlemiş faiz talep edilebilmesi için TTK 1434 ve TBK 117 uyarınca sigorta ettirenin usulüne uygun ihtarla temerrüde düşürülmesi gerektiğine ilişkin tespit, benzer sigorta prim alacağı uyuşmazlıklarında bölgesel ikna edici emsal oluşturabilecek niteliktedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
sigorta prim borcu temerrüt ihtar itirazın iptali işlemiş faiz icra inkar tazminatı muacceliyet

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 1434/1TTK 1434/3TTK 1431/1TTK 1431/2 · 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) — TBK 117/1TBK 117/2

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/523

KARAR NO 2024/1933

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 18/05/2021

NUMARASI 2020/462 Esas - 2021/404 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

Davanın kısmen kabulüne ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, davalının bir otelinin müvekkili sigorta şirketi tarafından başlangıç tarihi 19/10/2017, bitiş tarihi 19/10/2018 olan ... numaralı otel paket sigorta poliçesiyle sigortalandığını, davalının 15/01/2018 tarihinde haklı bir sebep olmadan sözleşmeyi sona erdirdiğini ve poliçeyi iptal ettirdiğini, müvekkilinin 16.696,98-TL prim alacağının bulunduğunu, davalıya karşı 16.696,86-TL asıl alacak ve 6.090,58-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 22.787,56- TL'nin tahsili için İst.Anadolu ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasında takip başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini ileri sürerek, davalının takibe itirazının iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, müvekkilinin davacıya borcu olmadığını, temerrüt söz konusu olmadığından işlemiş faiz istenemeyeceğini, faiz başlangıç tarihinin belli olmadığını ve takip dayanağının belirtilmediğini belirterek, davanın reddine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davaya konu poliçenin 19/10/2017 tarihi ile 15/01/2018 tarihleri arasında 88 gün yürürlükte kaldığı, davacının bu döneme ilişkin olarak toplam 28.536,98-TL prim alacağı bulunduğu, davalının peşin ödediği 11.840-TL'nin mahsubuyla kalan 16.696,98-TL daha prim alacağının bulunduğu; TTK 1434/3'te "İzleyen primlerden herhangi biri zamanında ödenmezse, sigortacı sigorta ettirene noter aracılığı veya iadeli taahhütlü mektupla 10 günlük süre vererek borcunun yerine getirmesini, aksi halde sözleşmenin feshedilmiş sayılacağını ihtar eder... Sigortacının, sigorta ettirenin temerrüdü nedeni ile TBK'dan doğan diğer hakları saklıdır." düzenlemesi kıyasen uygulandığında, davacı davalıya ihtar göndermediğinden ve ödeme için süre vermediğinden temerrüdün icra takip tarihi itibariyle oluşacağı dolayısıyla işlemiş faiz alacağı talebinin yerinde olmadığı ve alacağın likit olduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, davalının takibe itirazının kısmen iptaline, takibin 16.696,98-TL üzerinden devamına, fazla istemin reddine, alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına;

alacağın %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, somut olayda yürürlükte olan bir poliçenin prim borcunun ödenmemesinin söz konusu olmadığını, iptal edilen poliçe kapsamında doğan prim alacağının ödenmemesinin söz konusu olduğunu, zaten poliçe iptal edildiğinden iptal tarihine kadar işleyen kısım için prim alacağının sözleşme ilişkisi sona erdiğinden muaccel hale geldiğini; ayrıca TBK 117/2'de ihtara gerek kalmaksızın borçlunun temerrüde düşeceği hallerin düzenlendiğini, davalının otelini başka bir şirkete daha sigortalattığı için poliçeyi iptal ettirdiğini,işlemiş faiz talebinin reddinin hatalı olduğunu belirterek, hükmün reddedilen işlemiş faiz talebi açısından kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, otel paket sigorta poliçesi kapsamındaki prim ve işlemiş faiz alacağının tahsili için başlatılmış icra takibine davalının itirazının iptali istemine ilişkindir. Taraflar arasında sigorta sözleşmesinin davalı sigortalı tarafından iptal edilmesi üzerine ödenmemiş prim alacağı bulunduğu hususunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. TTK'nın sigorta prim ödeme borcuna ilişkin "Temerrüt" başlıklı 1434. maddesinde, (1. fıkra) 1431. maddeye uygun olarak istenilen sigorta primini ödemeyen sigorta ettirenin mütemerrit olacağı, (3. fıkra) izleyen primlerden herhangi biri zamanında ödenmez ise, sigortacı sigorta ettirene, noter aracılığı veya iadeli taahhütlü mektupla on günlük süre vererek borcunu yerine getirmesini, aksi hâlde, süre sonunda, sözleşmenin feshedilmiş sayılacağını ihtar edeceği, bu sürenin bitiminde borç ödenmemiş ise sigorta sözleşmesinin feshedilmiş olacağı, sigortacının, sigorta ettirenin temerrüdü nedeniyle TBK'dan doğan diğer haklarının saklı olduğu düzenlenmiştir.

1434/1'de atıf yapılmış TTK'nın sigorta primine ilişkin "Ödeme zamanı" başlıklı 1431. maddesinde (1. fıkra) sigorta priminin tamamının, taksitle ödenmesi kararlaştırılmışsa ilk taksidin, sözleşme yapılır yapılmaz ve poliçenin teslimi karşılığında ödenmesi gerekeceği, (2. fıkra) izleyen taksitlerin ödeme zamanı, miktarı ve priminin vadesinde ödenmemesinin sonuçlarının, poliçe ile birlikte yazılı olarak sigorta ettirene bildirileceği veya bu şartların poliçe üzerine yazılacağı kabul edilmiştir. 117/1 kaddesinde muaccel bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarıyla temerrüde düşer. (2. fıkra) Borcun ifa edileceği gün, birlikte belirlenmiş veya sözleşmede saklı tutulan bir hakka dayanarak taraflardan biri usulüne uygun bir bildirimde bulunmak suretiyle belirlemişse, bu günün geçmesiyle temerrüde düşeceği düzenlenmiştir.

Somut olayda, davaya konu poliçede primlerin 19/10/2017'de 11.839,66-TL peşinat ve 19/11/2017-19/07/2018 tarihleri arasında 11.836-TL'lik 9 taksitte ödeneceği kararlaştırılmıştır. Temerrüt, alacaklı tarafından talep edilebilir (muaccel) hale gelmiş bir borcun ifasındaki gecikmedir ve kural olarak, bu tür (muaccel) bir borcun borçlusu, alacaklının ihtarı ile temerrüde düşer. Davacı sigortacı tarafından temerrüt ihtarı keşide edilmediğinden takipden evvel ki dönem için işlemiş faiz isteminin reddine karar verilmesi yerinde bulunmuştur.Açıklanan nedenlerle,davalı borçlu temerrüde düşürülmeden işlemiş faiz talep edilemeyeceğinden istinaf sebebi yerinde olmayan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 427,60-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 104,02-TL harcın mahsubu ile kalan 323,58‬-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 26/12/2024

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/75661 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.