Maske makinesi bedelinin iadesi davasında teslim ispatı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/219

KARAR NO 2025/181

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 05/11/2021

NUMARASI 2020/726 Esas - 2021/1034 Karar

DAVA

Alacak (Ticari Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 06/02/2025

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; davalı ... ile yapılan anlaşma gereğince 258.700-TL bedel karşılığı maske makinesi satın aldığını, müvekkilinin davalı şirket yetkilisi ...'nin hesabına 12/05/2020 tarihinde 158.700-TL ve 20/05/2020 tarihinde 100.000-TL olmak üzere toplamda 258.700-TL gönderildiğini, ancak makinenin müvekkiline teslim edilmediğini, müvekkilinin davalılara gönderdiği 24/06/2020 tarihli ihtarla bir hafta içinde çalışır bir şekilde makinenin teslimi veya ödenen 258.700-TL'nin hesabına iadesinin istenildiğini, davalıların ihtara olumsuz cevap verdiklerini ileri sürerek, müvekkiline ayıplı teslim edilen maske makinesinin davalılara iadesine, ödenen 258.700-TL'nin 24/06/2020 tarihinden itibaren reeskont faiz işletilerek davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 11/12/2020 tarihli ilk duruşmada "dava konusu makine tarafımıza teslim edilmemiştir. Dava dilekçesinde talep sonucunda sehven makinelerin ayıplı olarak teslim edildiği beyan edilmiş ise de sehven yazılmıştır. Dava konusu makine tarafımıza teslim edilmemiştir." şeklinde beyanda bulunmuştur.

CEVAP

Davalı vekili, müvekkillerinin yurtdışından maske makinesi getirip sattıklarını, birlikte çalıştıkları...'ın müvekkillerine ait 2 adet makineyi internetten kendisine ulaşan davacının akrabası Tarık vasıtasıyla davacıya sattığını, makine başı 2.000-USD civarında kâr ile bu makineleri davacılara satılmasına aracılık ettiğini, ücretini aldığını, makinelerin 14/05/2020'de... isimli nakliyeciye teslim edilerek nakliyecinin makineleri davacılara ait adrese götürdüğünü, makinelerin yerlerine yerleştirildiğini, nakliye bedellerinin 02/06/2020 tarihli havale ile ödendiğini, satın alınan bu iki maske makinesi için fatura kesildiğini ve irsaliye tanzim edildiğini, her iki makinenin de davacılara çalışır vaziyette teslim edildiğini, davacıların makineleri teslim aldıkları tarihten itibaren aralıksız biçimde tam kapasite ile 24 saat çalıştırıldığını, maske ihtiyacının çok yoğun olduğu maske üreticilerinin makine başına günlük 150.000 adet maske üretip yüz binlerce lira kâr ettiği bu dönemde makinelerin derhal teslim edildiğini, pandeminin en yoğun yaşandığı dönemde çok sayıda maske üreterek sattığını ve işi bitince de gerçek dışı senaryo ile bu davayı açtığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davacıya ait hesaptan 12/05/2020 tarihinde 158.700-TL ve 20/05/2020 tarihinde 100.000-TL'nin davalı ... hesabına ödeme yapıldığı, davacının davalılara gönderdiği 24/06/2020 tarihli ihtarnameyle maske makinesi teslim edilmediğinden bahisle ya maske makinesinin çalışır vaziyette teslim edilmesi ya da ödenen 258.700-TL'nin iadesinin istenildiği, davalıların ise cevabi ihtar ile davacının iddialarını kabul etmediği, taraflar arasında bir satım sözleşmesinin kurulduğu sabit olup makinenin teslim edilip edilmediği hususunun ihtilaflı olduğu, Yargıtay HGK'nın 2006/19-642 E. sayılı ilamına göre teslimi ispat yükü altındaki davalının dinlettiği tanıklar ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde davaya konu makinenin davacıya teslim edildiğini ispatladığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, davalıların makinenin teslim edildiği hususunda yazılı bir delil sunmadıklarını, dinlenen tanıkların davalının çalışanları olduğundan itibar edilemeyeceğini, zaten dava değerine göre de tanıkla ispatın mümkün olmadığını, mahkemenin haksız olarak ispat yükünü tersine çevirdiğini, davalıların teslime ilişkin ne bir fatura ne de bir irsaliye sunduklarını, sonradan sundukları dava dışı... Ltd. Şti. adına düzenlenen faturanın müvekkiliyle bir ilgisi olmadığını belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, bedeli davalılara ödendiği halde teslim edilmeyen makine bedelinin iadesi için başlatılmış icra takibine davalının itirazının iptali istemine ilişkindir.Kural olarak fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti satıcıya ait olup, yasal delillerle desteklenmediği sürece fatura ve satıcının defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz. Dolayısıyla davalı-satıcı, fatura konusu mal veya hizmetin davacıya teslim edildiğini kanıtlamak zorundadır.Davacı, davalı şirket ile maske makinesi satın almak hususunda anlaştıklarını şirket yetkilisi davalı ...'in banka hesabına 12/05/2020' tarihinde 158.700-TL ve 20/05/2020' tarihinde 100.000-TL olmak üzere toplam 258.700-TL gönderdiğini, ancak makinenin müvekkiline teslim edilmediğini ileri sürmüştür.

Davalılar ise davacıya iki adet makine sattıklarını, nakliyeci ... tarafından makinelerin 14/05/2020' tarihinde şirkete teslim edildiğini savunmuştur. Davalılar vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinin ekinde, davacıyla yapılan whatsapp yazışmalarını sunmuştur. Davacı vekili, video kayıtlarını kabul etmediklerini, nerede ne zaman çekildiğinin belli olmadığını, taraf olmayan kişilerin mesajları sunulduğundan watshap mesajlarını kabul etmediklerini beyan etmiştir. Bakırköy 3. ATM'nin 2020/713 esas ve 2022/432 karar sayılı dosyasında verilen kararın istinaf incelemesi Dairemizin ... sayısında yapılmıştır. Dosyada, davacının... Ltd. Şti., davalıların aynı kişiler olduğu, davacı şirketin davalılardan satın aldığı maske makinesi için davalı şirket ve diğer davalı ...'in hesabına 14-15/05/2020 tarihlerinde toplam 241.720-TL gönderdiğini, makinenin teslim edildiğini, ancak kurularak çalışır duruma getirmediklerini, davalılara 24/06/2020' tarihinde gönderilen ihtarla makinenin çalışır duruma getirilmesi veya para iadesinin istenildiğini, ancak davalılarca kabul edilmediğini ileri sürerek, ayıplı maske makinesinin davalılara iadesine ve ödenen 241.720-TL'nin 24/06/2020 tarihinden itibaren reeskont faiz işletilerek davalılardan tahsili talep edilmiş, Davalılar tarafından, eldeki dava ile aynı savunmalar yapılmıştır.

Mahkemece; mahallinde yapılan keşfen inceleme ile makine mühendisi, mali müşavir ve nitelikli hesap uzmanından alınan bilirkişi heyeti raporunda, davacı şirketin defterlerinde yaptığı ödemelerin ve davalının faturalarının kayıtlı olmadığı, davalı şirketin defterlerinde ise davalının davacıya toplamda (14/05/2020 tarihli 181.720-TL+ 08/07/2020 tarihli 376.066-TL=) 557.786-TL bedelle “ultrasonik maske makinası” muhteviyatlı 2 fatura düzenlendiği,davacı tarafça davalıya toplamda (14/05/2020 181.720+14/12/2020 60.000+16/12/2020 100.000+17/12/2020 158.700=) 500.420-TL ödeme yapıldığı, neticede davalı şirketin dava tarihi itibariyle davacıdan 57.366-TL alacaklı olduğu yolunda rapor verildiği, maske gövdesi üretim makinesinin sorunsuz çalıştığı, birbirini doğrulayan fatura ve ödeme tarihlerine göre makinelerin 14-15/05/2020 tarihlerinde davacıya çalışır durumda teslim edildiğinin değerlendirildiğinin belirtildiği;

buna göre tacir olan davacının teslim edilen makinenin çalışıp çalışmadığını kontrol etme ve 2 ile 8 günlük ihbar sürelerinde ihbar yükümlülüğü olmasına rağmen davacının 24/06/2020 tarihine kadar bir ihbar yapmadığı, yapılan incelemede de ayıp tespit edilmediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş, Dairemizce yapılan istinaf incelemesi neticesinde davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.Davalılar vekili 24/12/2020 tarihli dilekçesi ile davacının adına hareket ettiği dava dışı... Ltd. Şti.'nin müvekkillerine karşı açtığı Bakırköy 3. ATM'nin 2020/713 esas sayılı dosyasının celbini istemiştir. Ayrıca söz konusu dilekçe ekinde, davalı şirketin dava dışı...

Ltd. Şti.'ye düzenlediği "14/05/2020 tarihli ... irsaliye ile teslim edilen ultra maske makinaları - 2- Adet" açıklamalı 08/07/2020 tarihli 376.066-TL bedelli; davalı şirketin... Ltd. Şti.'ye düzenlediği "ultrasonik maske makinası - 2 Adet" açıklamalı "irsaliye no: ..." bilgisini içeren .. nolu 14/05/2020 tarihli (saat:13:25) 181.720-TL bedelli e-faturalar ile Ahlat Teks adına düzenlediği "ultrasonik maske makinası - 2 Adet" açıklamalı "... plakalı nakliye aracı ile sevk edilmiştir" açıklamasını içeren ... nolu 14/05/2020 tarihli sevk irsaliyesini sunmuştur. Bu dilekçe ile makinelerin çalışır şekilde davacıya teslim edildiğine dair toplam 6 adet video kaydı sunulmuştur. Davalılar vekili, bu video içeriklerindeki kişilerin davacının kardeşi ..., tanıkları ..., ...

ve davacının amcası oğlu ... olduğunu ifade etmiştir.Bakırköy 3. ATM'nin 2020/713 esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda davalı şirketin incelenen defterlerinde her iki faturanın da,... Şti.'nin hesaplarına aynı gün işlendiği belirlenmiştir. Ancak, ... şirketinin defterlerinde... Ltd. Şti.'ye ilişkin bir kayda rastlanılmamıştır.Eldeki davanın karar tarihinden önce dava dışı... Ltd. Şti.'nin tek ortağı ve yetkilisi ... hisselerini, 20/09/2021' tarihinde nüfus kaydına göre davacının kardeşi ...'a devrettiği 24/09/2021 tarihli ...'den anlaşılmaktadır.Davalı şirketin diğer ortağı ... ile davacı arasında 11/05/2020 -21/05/2020 tarihleri arasındaki whatsapp yazışmalarında; davacı tarafından davalı şirkete 2 adet makine siparişi verildiği, 14/05/2020 tarihli mesajda şirket adına 22.000-USD+KDV üzerinden fatura kesileceği, geri kalanın elden alınacağı yazılmıştır.

Davalı şirket tarafından ... şirketine 14/05/2020 tarihli 181.720-TL bedelli fatura kesilmiştir. Davacıdan fatura kesimi için adres istenildiğinde ... şirketinin adresini de içeren kaşesi gönderilmiştir.20/05/2020 tarihli mesajlarda ..'nin toplamda 67.528-USD=472.700-TL'nin bankaya geldiğini, 52.300-TL'nin daha gönderilmesi gerektiğini ve saat 16:27'deki mesajda davalı ...'nin hesap numarası gönderildiği; 21/05/2020 tarihli mesajların makine kurulumunun yapılmasıyla ilgili olduğu görülmektedir.Davacı davaya konu ettiği alacağıyla ilgili olarak, kendi hesabından davalı ...'in hesabına gönderdiği 12/05/2020 tarihli 158.700-TL ve 20/05/2020'de 100.000-TL tarihlerinde toplam 258.700-TL bedelli dekontları sunmuş,Davalılar da, davacının dava dışı...

Ltd. Şti. adına hareket ettiğini belirterek 2 adet makineye ilişkin 14/05/2020 tarihli irsaliyeyi ile bu irsaliyeye istinaden düzenlendiği görülen 14/05/2020 ve 08/07/2020 tarihli faturaları eklemiştir. Her iki dava dosyası kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davacı ... hesabından 258.700-TL, ...Tekstil şirketi hesabından 241.720-TL olmak üzere toplam 500.420-TL nin makine alımı için davalı şirkete ve yetkilisine ödenmiştir. İki adet makine teslim edilmiş, paranın bir kısmı davalı şirketin, bir kısmı ise davalı şirket yetkilisinin banka hesabına gönderilmiştir. Davacı ... ve ... tarafından 67.528-usd karşılığı para gönderildiği ve iki makinenin satım bedeli olarak daha fazla bir bedelle anlaştıkları halde 22.000-usd+kdv fatura kesilmesi hususunda anlaştıkları, özetle;

iki adet makine daha fazla bedelle satıldığı halde karşılığında düzenlenen iki adet makine faturası 22.000+kdv usd bedellidir. Daha sonra davacı ... makinenin teslim edilmediğini ileri sürmesi nedeniyle yine bir kez daha 14/05/2020 tarihli irsaliye ile teslim edildiği belirtilerek -2-adet maske makinesi için 08/07/2020 tarihli faturayı yine ... şirketi adına düzenlemiştir.Açıklanan nedenlerle, davacının makine alımı hususundaki görüşmeleri davalı şirket ortağı ... ile yaptığı, davalı şirket ile davacı ...'ın gönderdikleri bedel daha fazla miktarda olmasına rağmen 22.000-usd+kdv kadar ... şirketine fatura kesileceğinde mutabık kaldıkları, iki adet makine faturası ve sevk irsaliyesinin mevcut olduğu, davacı ...

makinenin hiç gönderilmediğini ileri sürerek makinenin teslimini istediğinde kalan bedel için 08/07/2020 tarihli faturanın yine ... şirketi adına kesildiği, ...şirketinin kayıtlarında gönderilen paranın dahi kayıtlı olmadığı, uyuşmazlığın faturanın eksik bedelle şirket adına düzenlendiğini bilen davacı ...'ın iki adet makine teslim alındığı halde birinin teslim edilmediği iddiasını ileri sürdüğü, davalı satıcının teslimi kanıtladığından davanın reddine karar verilmesinde sonucu itibariyle isabetsizlik görülmemiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 615,40-TL istinaf karar harcından yatırılan 59,30-TL harcın mahsubu ile kalan 556,1‬0-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davacı tarafından yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.06/02/2025