6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Fatura konusu malın teslimi ispatlanamayınca itirazın iptali reddedilir

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/1302 E. 2025/218 K. · · İlk derece: İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Gerekçe özeti

Fatura alacağının tahsili için açılan itirazın iptali davasında, mal veya hizmetin teslim edildiğinin ispat külfeti davacı satıcıya aittir. Fatura ile davacının ticari defter kayıtları, davalının defter ve beyanlarında karşılık bulmadıkça ve teslim iddiası başka yazılı delillerle desteklenmedikçe tek başına teslimi kanıtlamaz. İrsaliyeli faturada teslim alan olarak imzası bulunan kişinin davalının çalışanı olmadığının tespit edilmesi ve bu imzayı doğrulayan başka delil bulunmaması halinde, teslim ispatlanamamış sayılır ve dava reddedilir.

Ele alınan sorunlar

Fatura konusu malın davalıya teslim edildiğinin ispatı → ret

İddia: Davacı vekili, irsaliyede imzası bulunan kişinin davalının SGK kaydı yaptırmadan çalıştırdığı işçisi olabileceğini, ticari hayatın olağan akışında teslim edilen kişinin SGK kaydının sorgulanmasının beklenemeyeceğini, taraflar arasında ticari ilişkinin cevap dilekçesinde de kabul edildiğini, malın davalının bilgi ve talimatı doğrultusunda teslim edildiğini ileri sürerek kararın kaldırılıp davanın kabulünü talep etmiştir.

Gerekçe: Fatura alacağının tahsili için başlatılan takibe itirazın iptali davasında, fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti davacı satıcıya aittir; fatura ve davacı defter kayıtları, yasal delillerle desteklenmediği sürece tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz. Davacı, mal veya hizmetin teslim edildiğini uyuşmazlığın miktarına göre yazılı delillerle ispatlamak zorundadır. Tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan incelemede, takip konusu fatura davacının defterlerinde kayıtlı olmakla birlikte davalının defterlerinde yer almamakta ve davalının BA bildirimlerinde de bulunmamaktadır. İrsaliyeli faturanın teslim alan bölümünde imzası bulunan kişinin, SGK kayıtlarına göre davalının çalışanı olmadığı tespit edilmiştir. Bu durumda irsaliyeli faturada teslim alan imzasının bulunması, tek başına malların davalıya teslim edildiğini kabule yeterli değildir; iddianın başka delillerle desteklenmesi gerekir. Davacı tarafça teslim iddiasının ispatı için başkaca hiçbir delil sunulmadığından, fatura konusu malların davalıya teslim edildiği kanıtlanamamıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Fatura konusu mal/hizmet tesliminin ispat yükünün davacı satıcıda olduğu, irsaliyede teslim alan imzasının davalı çalışanı olmayan bir kişiye ait olmasının ve fatura/defter kaydının davalı defterlerinde ve BA bildirimlerinde yer almamasının teslimi ispata yetmediği yönündeki değerlendirme bakımından emsal niteliktedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali ispat külfeti ticari defter ve kayıtlar irsaliyeli fatura BA formu fatura alacağının ispatı

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/1302

KARAR NO 2025/218

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 24/01/2022

NUMARASI 2020/27 Esas - 2022/52 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 13/02/2025

Davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili ile davalı arasında gerçekleşen ticarette davalı firmaya lastik satışı yapılarak 01.06.2018 tarihli 17.496-TL bedelli fatura düzenlenerek davalı tarafa teslim edildiğini, ancak davalının faturada belirtilen borcu ödemediğini, bunun üzerine davalı aleyhine İstanbul ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini, alacağın likit ve muaccel olduğunu belirterek, davalının takibe itirazının iptali ile davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; müvekkili şirkete belirtilen fatura konusu ürünlerin hiçbir zaman teslim edilmediği gibi söz konusu faturanın da müvekkiline tebliğ edilmediğini, müvekkili ile davacı arasında sadece 9.979,20-TL’lik bir ürün alımı olduğunu ve müvekkilinin bu faturaya karşılık çek verdiğini, fatura bedelinden daha yüksek olan çekten kalan bakiye için müvekkilinin davacıdan ürün almayı beklerken, davacının ürün vermediği gibi tahsil ettiği çekin kalan bedelini de iade etmediğini, bu nedenle müvekkilinin davacıdan iade edilmeyen çek bedeli kadar alacaklı olduğunu, davacının müvekkiline vermediği bir ürünün bedelini haksız olarak tahsil etmeye çalıştığını, davacı şirketin müvekkili vasıtasıyla tanıştığı başka bir firmaya sattığı ürünlerin bedelini bu firmadan tahsil edemediği için bu durumdan müvekkilini sorumlu tutarak, müvekkili ile hiç ilgisi olmayan ve teslim edilmeyen ürünlerin bedelini müvekkilinden almaya çalıştığını belirterek, davanın reddi ile davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davacının davalıya hitaben düzenlediği 01.06.2018 tarihli 17.496-TL tutarlı irsaliyeli faturanın teslim alan bölümünde kontrol edilmek üzere ... tarafından ürünlerin teslim alındığına dair imzanın bulunduğu, SGK kayıtlarına göre ...'nin 2018 yılında davalı yanında çalışmadığı, takip konusu faturanın davalının ticari defter ve kayıtlarında yer almadığı, davalının 2018 yılı BA formlarına göre dava konusu faturayı vergi dairesine beyan etmediği, tarafların 2018 yılı ticari defter ve kayıtlarının sahibi lehine delil niteliği taşımadığı, irsaliyeli faturanın teslim alan kısmında imzası bulunan ... isimli kişinin davalının çalışanı olmadığı, sırf fatura düzenlemenin fatura düzenleyeni alacaklı konuma getirmediği, faturaya konu malların teslim edildiği edildiğinin kanıtlanamadığı gerekçesiyle, davanın ve davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili; irsaliyede imzası bulunan ...'nin davalının SGK kaydı yaptırmadan çalıştırdığı işçisi olma ihtimalinin bulunduğunu, müvekkilinin haricen yaptığı araştırmalarda davalının bu şahsı tanıdığını ve birlikte çalıştıklarını öğrendiğini, ticari hayatın akışı içerisinde bir firmaya mal gönderildiğinde malı gönderen firmanın teslim alan kişinin SGK kaydı olup olmadığını sorgulayamadığını, firma içerisinde bulunan ve çalışan olduğu belli olan bir şahsa teslim ettiğini, bu noktada teslim ettiği kişinin SGK kaydını sorgulamasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davalı tarafça sunulmuş olan cevap dilekçesinde kabul edildiği üzere müvekkili ile davalı arasında bir ticari ilişki bulunduğunu, davaya konu ticaret öncesinde de alışveriş olduğunu ve davalı tarafça buna ilişkin ödemenin yapıldığını, müvekkili ile davalı arasında davaya konu ticaretin gerçekleştiğini, davaya konu malların davalının bilgi ve talimatı doğrultusunda davalıya teslim edildiğini belirterek, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, fatura alacağının tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Kural olarak fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti davacı satıcıya ait olup, yasal delillerle desteklenmediği sürece fatura ve davacı defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz. Dolayısıyla davacı, fatura konusu mal veya hizmetin davalıya teslim edildiğini kanıtlamak zorundadır. Davacı bu iddiasını, uyuşmazlığın miktarına göre yazılı delillerle kanıtlamalıdır. Mahkemece tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde yaptırılan inceleme sonucunda; takip konusu faturanın davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmasına karşılık davalının defterlerinde yer almadığı, faturanın davalının BA bildirimlerinde de bulunmadığı tespit edilmiştir.

Takip ve dava konusu irsaliyeli faturanın teslim alan bölümünde ... adlı kişinin adı soyadı ve imzası bulunmakta olup, mahkemece getirtilen SGK kayıtlarına göre davalının bu ad ve soyadlı bir çalışanı bulunmamaktadır. Bu durumda irsaliyeli faturada teslim alan imzasının bulunması tek başına malların davalıya teslim edildiğini kabule yeterli olmayıp, iddianın başka delillerle de desteklenmesi gerekmektedir. Ancak davacı tarafça teslim iddiasının ispatı bakımından başkaca hiç bir delil sunulmamıştır. Bu doğrultuda fatura konusu malların davalıya teslim edildiği hususu kanıtlanamamış olmakla, mahkemece davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle,fatura muhteviyatı ürünlerin davalıya teslimi kanıtlanamadığından davanın reddine yönelik karara karşı istinaf nedenleri yerinde olmayan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 615,40-TL istinaf karar harcından yatırılan 80,70-TL harcın mahsubu ile kalan 534,7‬0-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 13/02/2025

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/75069 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.