Davacı şirketin tasfiye sonrası sicilden terkini nedeniyle dava ve icra takibinin ihyası zorunluluğu
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/803 E. 2025/696 K. · · İlk derece: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
Gerekçe özeti
Dava sırasında tasfiyesi sonuçlandırılıp sicilden terkin edilen bir şirketin dava ve taraf ehliyeti ortadan kalkar; bu husus taraf teşkiline ilişkin bir dava şartı olduğundan istinaf sebebi olarak ileri sürülmese de re'sen gözetilir. Şirketin başka bir dava veya icra dosyası için ihya edilmiş olması, eldeki dava ile dayanak icra takibi yönünden ayrıca ihya kararı alınması zorunluluğunu ortadan kaldırmaz; davaya devam edilebilmesi için hem davanın hem de dayanak icra takibinin ihyası gerekir.
Ele alınan sorunlar
Davacı şirketin dava sırasında tasfiye edilerek sicilden terkin edilmesi nedeniyle taraf ve dava ehliyetinin ortadan kalkması → kabul
Gerekçe: Taraf ve dava ehliyeti dava şartı olup davanın her aşamasında re'sen dikkate alınması gerekir. Davacı şirketin ortaklar kurulu kararıyla tasfiyesinin sonuçlandırıldığı ve bu kararın tescil edilerek şirketin sicilden terkin edildiği anlaşıldığından, davacı dava ehliyetini kaybetmiştir. Dava ehliyetinin kaybı sebebiyle davacı şirketin ihya edilerek yeniden sicile kaydının sağlanması ve usulünce taraf teşkili sağlanarak davaya devamla esas hakkında karar verilmesi gerekmektedir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Şirketin genel amaçlı ihyasının, davaya konu icra takibi için ayrıca ihya kararı alınması zorunluluğunu ortadan kaldırmaması → kabul
Gerekçe: İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ilamıyla davacı şirketin bir kısım icra dosyalarının sonuçlandırılması için ihyasına karar verildiği görülmüş, ancak bu dava dosyasının incelenmesinde eldeki davaya konu icra takibi veya eldeki dava için ihya kararı verilmediği anlaşılmıştır. Buna göre mahkemece davaya devam edilebilmesi için, davacının hem eldeki dava hem de davaya dayanak teşkil eden icra takibi yönünden ihyası hususunda işlemlerin yerine getirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Tasfiyesi sonuçlanıp sicilden terkin edilen şirketin dava ehliyetini kaybettiğinin re'sen gözetilmesi ve başka bir amaçla (belirli icra dosyaları için) yapılan ihyanın, eldeki dava ve dayanak icra takibi yönünden ayrıca ihya kararı gerekliliğini karşılamayacağı yönündeki değerlendirme, benzer taraf teşkili eksikliği içeren dosyalarda yol gösterici niteliktedir.
Usul tespitleri
- Dava şartı
- taraf ve dava ehliyeti
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
taraf ve dava ehliyeti↗ dava şartı↗ re'sen inceleme↗ tüzel kişiliğin sicilden terkini↗ ihya↗ taraf teşkili↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2022/803
KARAR NO 2025/696
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 02/07/2020
NUMARASI 2018/1073 Esas - 2020/385 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, müvekkilinin cep telefonu ve yedek parça ithalatçısı olduğunu, müvekkilinin davalı banka Tahtakale Şubesi'ndeki hesabına para aktarıldığını, fakat 08/10/2018 tarihinde davalının hesaplarına bloke koyduğunu, 19/10/2018'de Euro hesabındaki paranın iadesi için davalı aleyhine İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasında takip başlatıldığını, davalının 22/10/2018'de takibe itiraz ettiğini; 25/10/2018'de blokenin kaldırıldığını, hesaptaki paranın (Euro) ödendiğini; bu davada takip dosya masraflarının ve icra inkar tazminatının istenildiğini; blokenin ... sk kapsamında yapıldığını, fakat davalının bu kanundaki usule aykırı davrandığını, bloke tarihi olan 08/10/2018'den itibaren 7 iş günü sonunda 17/10/2018'de kaldırılması gerekirken, ..
sk 19/A kapsamında malumat verilmediği için kararın var olduğu kabul edilerek 7 iş günü dolduğu halde hesaptaki paranın Bankacılık Kanunu 61/1'e göre ödenmesi gerekirken ödenmediğini ileri sürerek, davalının takibe itirazının iptaline, 24.289,94-TL icra takibi avukatlık ücreti ve 1.569,43-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 25.859,37-TL takip gideri ve asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili, davacı hesaplarına ...bildirimi gereği bloke uygulandığını, 5549 sk kapsamında müvekkili bankanın yükümlü sıfatı bulunduğundan şüpheli işlemde bildirimde bulunmak zorunda olduğunu; 08/10/2018'de şüpheli işlem bildirimi yapılarak davacının hesabına bloke uygulandığını, inceleme bitmediğinden 15/10/2018'de erteleme talebinde bulunulduğu, 19/10/2018'de erteleme kararı verildiğini, 24/10/2018'de erteleme süresi dolunca 25/10/2018'de blokenin kaldırılması ile bakiye çekilerek hesapların kapatıldığı, işlemin Erteleme Yönetmeliği'ne uygun olduğunu ve ... tarafından yapılan yeni bildirimle blokenin kaldırıldığı ve 5549 sk 10'a göre müvekkiline dava açılamayacağını belirterek, davanın reddine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece, 5549 sk kapsamında davalı bankanın 15/10/2018 tarihli şüpheli işlem bildirimi üzerine ...'ın davalı bankadaki davacıya ait hesapların kullanım talebinin 7 iş günü ertelemesi kararı nedeniyle (15/10/2018-23/10/2018 tarihleri arası) hesap işlemlerinin mevzuata uygun olarak askıya alındığı; davacı, hesapların askıya alındığı işlemlerin ertelendiği süreçte 19/10/2018 tarihinde davalı aleyhine başlattığı takibin haklı olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili, bloke işlemin keyfi olduğunu, müvekkilinin ... sk .../A'da belirlenen süre sonunda takip hukukuna göre alacağını istemesinden başka çaresinin bulunmadığını; ...'tan gelen yazıda bankanın şüpheli işlem bildirimini 08/10/2018'de değil 15/10/2018'de yaptığının bildirildiğini, 15/10/2018'den önce 08/10/2018'de hangi yasal gerekçeyle bloke konulduğunun açıklanması gerektiğini; ilgili mevzuatta bakana sadece yükümlü tarafından ihbar edilen şüpheli işlemi 7 iş günüyle sınırlı olmak üzere askıya alma yetkisi verilmiş ise de, ortada makul sebep yokken banka tarafından hesapların tamamına şüpheli işlem bildirimi süresince bloke konulacağı yetkisi veren ve bloke uygulanmadığı zaman sorumluluk yükleyen bir hüküm bulunmadığını, dava konusu olayda ...
sk ... kapsamında yetki kullanılmak suretiyle bakan tarafından işlemi askıya alma kararı verilmiş ise de, hesapların bloke edildiği 08/10/2018 tarihinden itibaren sayıldığında 7 iş günü sonunda yani 17/10/2018'de blokeyi kaldırması gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, davacının davalı bankadaki hesabına haksız olarak bloke konulduğundan bahisle uğranılan zararın tahsili için başlatılmış icra takibine davalının itirazının iptali istemine ilişkindir. Davacı şirketin ticaret sicil kayıtlarında 16/02/2023 tarihli ortaklar kurulu kararıyla tasfiyenin sonuçlandırıldığı, karar 28/02/2023 tarihinde tescil edildiğinden davacı şirketin sicilden terkin edildiği anlaşılmaktadır. Taraf ve dava ehliyeti dava şartı olup davanın her aşamasında re'sen dikkate alınması gerektiğinden istinaf sebebi olarak ileri sürülmese de, taraf teşkilindeki bu eksiklik re'sen incelenmiştir. Dava ehliyetini kaybetmesi sebebiyle davacı şirketin ihya edilerek yeniden sicile kaydının sağlanması ve usulünce taraf teşkili sağlanarak, davaya devamla esas hakkında karar verilmesi gerekmektedir.
İstanbul 14. ATM'nin 2023/510 esas, 2023/985 karar sayılı ve 14/12/2023 tarihli ilamıyla davacı şirketin bir kısım icra dosyalarının sonuçlandırılması için ihyasına karar verildiği 08/02/2024 tarihli TSG'deki ilanda görülmektedir. Söz konusu dava dosyasının UYAP'ta yapılmış incelemesinde, eldeki davaya konu icra takibi veya eldeki dava için ihya kararı verilmediği görülmüştür. Buna göre mahkemece davaya devam edilebilmesi için, davacının hem dava hem de davaya dayanak teşkil eden icra takibi için ihyası hususunda işlemlerin yerine getirilerek, sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, taraf teşkilindeki eksiklik giderilerek dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/07/2020 Tarih 2018/1073 Esas - 2020/385 Karar sayılı kararının HMK'nın 353(1)a-4 maddesi gereği KALDIRILMASINA; "Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE" Yatırılan 161,40-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davacıya iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-g maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 29/04/2025
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/74515 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi