6102TTK Türk Ticaret Kanunu

İhtirazi kayıtsız iade faturasını deftere işleyen tarafın bağlılığı

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/1443 E. 2025/692 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Davacının nitelemesi: Cari Hesap Alacağı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Ticari defterine bir iade faturasını ihtirazi kayıtsız olarak işleyen taraf, bu faturanın içeriğini kabul etmiş sayılır; bu kabulün aksini ispat etmek isteyen tarafın bunu kesin delille kanıtlaması gerekir. Sevk irsaliyesinin varlığı, sonradan düzenlenmiş ve ihtirazi kayıtsız kabul edilmiş bir iade faturasının bağlayıcılığını tek başına ortadan kaldırmaz.

Ele alınan sorunlar

İade faturasının ihtirazi kayıtsız deftere işlenmesinin sonucu ve ispat yükü → ret

İddia: Davalı, dava konusu malların davacıya ait otellerde kullanıldığını, teşvik amacıyla Ekonomi Bakanlığı'na bildirildiğini ve buna ilişkin belgelerin dosyada bulunduğunu, ayrıca imzalı sevk irsaliyeleri mevcut olduğu halde davacı tarafından malların iadesine ilişkin herhangi bir irsaliye düzenlenmediğini, bu hususlar dikkate alınmadan hüküm kurulduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Gerekçe: Davacının ticari defterlerine göre davacı davalıdan 231.915,92-TL, davalının defterlerine göre ise 204.735,67-TL alacaklıdır; farkın davacı tarafından düzenlenen belirli iade faturalarının davalı defterlerinde kayıtlı olmaması ve bir devir bakiyesinin mükerrer kaydedilmesinden kaynaklandığı tespit edilmiştir. Davalının itirazının dayanağı olan 2016 tarihli faturalara ilişkin davalı imzalı sevk irsaliyesi ibraz etmiş olsa da, bu faturaların davacı tarafından iade edildiği ve aynı tarihli iade faturalarının davalının kendi defterlerinde eksiksiz kaydedildiği anlaşılmıştır. Davalının, malların kendi otellerinde kullanıldığı ve teşvik amacıyla Bakanlığa bildirildiği iddiası, sunulan cetveldeki fatura tarihlerinin uyumsuzluğu nedeniyle ispatlanamamıştır. İade faturasını ihtirazi kayıtsız olarak kendi ticari defterine işleyen taraf, bu faturanın içeriğini kabul etmiş sayılır; aksini ispat külfeti kendisine aittir ve bu ispat kesin delille yapılmalıdır. Davalı, kendi defterlerinin aksini ispat eder nitelikte bir delil sunamamıştır. Bu nedenle iade faturası kesilen malların teslim alındığının kabulü gerekir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Ticari defterler arasındaki mutabakatsızlıkta, bir tarafın ihtirazi kayıtsız olarak defterine işlediği iade faturasının onun aleyhine bağlayıcı kabul teşkil edeceği ve bunun aksinin ancak kesin delille ispatlanabileceği yönündeki değerlendirme, benzer ticari alacak uyuşmazlıklarında ispat yükünün dağılımı açısından ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali ticari defter kayıtları cari hesap alacağı ihtirazi kayıtsız kabul iade faturası sevk irsaliyesi ispat yükü kesin delil

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/1443

KARAR NO 2025/692

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 12/04/2022

NUMARASI 2020/326 Esas - 2022/310 Karar

DAVA

İtirazın İptali

Davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında ticari iş ilişkisi kurulduğunu, ticari defter kayıtları, kayıtların mesnedi olan belgeler ve faturalar uyarınca müvekkilinin davalıdan 231.915,92-TL alacaklı olduğunu, bu hususun ticari defterlerin incelenmesi neticesinde ortaya çıkacağını belirterek davalının İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi'nin ... sayılı takip dosyasında haksız itirazının iptaline, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; taraflar arasındaki sözleşmeye binaen müvekkilinin davacıya karşı olan mal teslim edimini yerine getirdiğini, davacı tarafından talep edilen malların davacıya ait Bursa'da ve Ümraniye'de bulunan otellerde kullanıldığını, bu hususta sevk irsaliyelerinin bulunduğunu, ancak davalı şirketin malların teslimi akabinde müvekkili şirkete iade faturaları kestiğini, davacının malların 06/11/2014 tarih ve ... sayılı yatırım teşviki kapsamında satın alınması ve teşvik belgesinde sorun çıkması nedeniyle faturaları iade edeceklerini belirttiklerini ve aynı gün iade ettiklerini, teşvikteki sorunun çözülmesi halinde tekrar fatura kestirileceğini belirttiklerini, müvekkili şirketin davacının grup şirketleriyle bir çok iş yaptığı için bu hususu kabul etmek zorunda kaldığını, ancak yeniden fatura kesilmediğini, davacının iade faturası kestiği malları Ekonomi Bakanlığı'na bildirdiğini belirterek davanın reddine, %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davacının defterlerine göre davacının davalıdan 231.915,92-TL alacaklı olduğu, davalının defterlerine göre davacının davalıdan 204.735,67-TL alacaklı olduğu, defterler arasındaki uyumsuzluğun davalı tarafça iade edilen faturalardan kaynaklandığı, davalı tarafça davaya konu fatura içeriği malların davalıya ait otellerde kullanıldığına ve teşvik için Ekonomi Bakanlığına başvurduğuna dair iddiada bulunulmuş ise de bu iddianın ispatlanamadığı, tarafların defterleri arasında 27.180,25-TL'lik bir farkın bulunduğu, davacının aradaki farkı ispatlayamadığı, davalının defterlerine göre davacının 204.735,67-TL alacaklı olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davalı borçlunun İstanbul Anadolu ...İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takibin 204.735.67-TL asıl alacak üzerinden devamına, alacağa avans faiz işletilmesine, alacak yargılamayla belirlendiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; davacının iade faturasına konu ettiği bu malları Ekonomi Bakanlığı Teşvik Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü'ne bildirdiğini, bu malların halen davacıya ait otellerde kullanıldığını, bu hususun keşfen ispatlanabileceğini, bakanlık bildiriminin de deliller arasında bulunduğunu, davacıya malların sevk irsaliyesi ile teslim edildiği halde davacı tarafından bu malların iadesine ilişkin bir irsaliye düzenlenmediğini, dosyadaki mevcut irsaliyeler dikkate alınmadan verilen kararın doğru olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ticari satımdan kaynaklanan cari hesap alacağının tahsili için başlatılan ilamsız takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Somut olayda davacı alıcı ile davalı satıcı arasında mal satışına ilişkin ticari ilişki bulunmakta olup, davacı cari hesap bakiyesinden kaynaklanan alacağın tahsili için dava konusu icra takibini başlatmıştır. Davacının ticari defterlerine göre davacının davalıdan 231.915,92-TL, davalının ticari defterlerine göre ise davacının davalıdan 204.735,67-TL alacaklı olduğu, tarafların ticari defterleri arasındaki mutabakatsızlığın davacı tarafından davalı adına düzenlenen 01/01/2018 ve 04/02/2018 tarihli toplam 24.926-TL tutarlı iade faturasının davalının defterlerinde kayıtlı olmamasından ve 2.254,26-TL devir bakiyesinin davalının defterlerinde mükerrer olarak kaydedilmesinden kaynaklandığı tespit edilmiştir.

Davacı tarafından 01/01/2018 ve 04/02/2018 tarihli iade faturaları ile ilgili bir delil ibraz edilmemiştir. Bununla birlikte davalının itirazı davacıya 2016 yılında teslim ettiği mallara ilişkin düzenlediği 01/06/2016 tarihli 10 adet toplam 230.468,66-TL tutarlı faturanın davacı tarafından iade edilmesinden kaynaklanmaktadır. Davalı bahsi geçen malların davacıya teslimine ilişkin imzalı sevk irsaliyesi ibraz etmiş ise de bahsi geçen faturaların davacı tarafından iade edildiği ve aynı tarihli iade faturalarının davalının defterlerinde eksiksiz olarak kaydedildiği tespit edilmiştir. Davalı bu malların davacının otellerinde kullanıldığını, aynı zamanda teşvikten yararlanmak amacıyla Bakanlığa bildirildiğini iddia etmiş ise de buna ilişkin sunduğu cetvelde bildirilen malların faturalarının tarihinin bu faturalarla uyumlu olmadığı anlaşılmaktadır.

Davacının 01/06/2016 tarihinde düzenlendiği 10 adet toplam 230.468,66-TL tutarlı iade faturasını ihtirazı kayıtsız olarak defterlerine işleyen davalı, bu faturaların içeriğini kabul etmiş sayılacağından aksinin de kendisi tarafından kesin delillerle ispatlanması gerekmektedir. Davalının kendi ticari defterlerinin aksini ispat eder nitelikte bir delil sunmadığı anlaşıldığından istinaf başvurusu yerinde görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle; iade faturası kesilen malların teslim alındığının kabulü gerektiğinden davalı vekili tarafından ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde görülmemiş istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 13.985,49-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 3.496,37‬-TL harcın mahsubu ile kalan 10.489,12‬‬-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 26-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 29/04/2025

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/74496 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.