6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Fatura konusu malın teslimi ispat yükü satıcıdadır

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/1792 E. 2025/522 K. · · İlk derece: İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi: Ticari satım

Davacının nitelemesi: Ticari Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Ticari satım sözleşmesinden kaynaklanan alacağa ilişkin itirazın iptali davasında, fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti satıcıya aittir; fatura ve satıcının defter kayıtları tek başına, yasal delillerle desteklenmediği sürece alacağın varlığını kanıtlamaz. Ancak taraflara ait usulüne uygun ticari defter kayıtlarının birbirini doğrulaması ve borçlunun faturaları itirazsız kaydetmiş olup eksik/ayıplı ifaya ilişkin usulüne uygun bir itiraz veya delil sunmamış olması halinde, alacağın ispatlandığı ve likit nitelikte olduğu kabul edilir; bu durumda icra inkar tazminatına hükmedilmesi de yerindedir.

Ele alınan sorunlar

Fatura konusu malın teslim edilip edilmediği ve ispat yükü → ret

İddia: Davalı vekili, malları teslim alan kişinin müvekkilinin çalışanı olmadığını ve malların eksiksiz teslim edilmediğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir.

Gerekçe: Kural olarak fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti satıcıya aittir; yasal delillerle desteklenmediği sürece fatura ve satıcının defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz. Davacı-satıcı, fatura konusu malların davalıya teslim edildiğini uyuşmazlığın miktarına göre yazılı delille kanıtlamak zorundadır. Yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporunda her iki tarafın da usulüne uygun ticari defterleri incelenmiş, davacının defterlerine göre davalıdan 14.594,19-TL alacaklı olduğu, davalının defterlerine göre davacıya aynı miktarda borçlu bulunduğu ve davacının davalıya düzenlediği 7 adet fatura kaydının birbirini doğruladığı görülmüştür. Davalının teslim alarak itiraz etmeden faturaları ticari defterlerine kaydettiği ve eksik teslim ile ayıp hususunda usulüne uygun bir itirazda bulunduğuna dair delil sunmadığı gözetildiğinde, davacının takipteki asıl alacak miktarı kadar alacaklı olduğu sonucuna varılmıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Likit alacak nedeniyle icra inkar tazminatı → ret

Gerekçe: Davacının alacağının fatura ve karşılıklı ticari defter kayıtlarıyla ispatlanması ve davalının borçlu olmadığına dair yazılı delil sunamaması nedeniyle alacak likit nitelikte olduğundan, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne ve likit alacak için icra inkar tazminatına karar verilmiş olmasında isabetsizlik bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Fatura konusu mal tesliminin ispat yükünün satıcıda olduğu, ancak karşılıklı ticari defter kayıtlarının birbirini doğrulaması ve borçlunun itirazsız kayıt yapması halinde alacağın ispatlanmış ve likit sayılacağı yönündeki değerlendirme, benzer itirazın iptali davalarında ispat yükü ve icra inkar tazminatı konusunda bölgesel emsal niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali ispat yükü ticari defir kayıtları likit alacak icra inkar tazminatı fatura

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/1792

KARAR NO 2025/522

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 30/03/2022

NUMARASI 2019/608 Esas - 2022/269 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında inşaat ve iş güvenliği malzemeleri satış sözleşmesi kurulduğunu, bu kapsamda yapılan satışların cari hesaba kaydedildiğini, malların imzalı sevk irsaliyeleriyle teslim edildiğini, buna rağmen davalının borcunu ödemediğini, 14.594,19-TL alacağın tahsili için davalı aleyhine İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasıyla takip başlatıldığını, ancak davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek, davalının takibe itirazının iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesin talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, faturaya konu malları teslim alan ...'ın müvekkil şirketin çalışanı olmadığını, müvekkiline teslim edilmeyen mallardan dolayı düzenlenen faturadan kaynaklı müvekkilinin borcunun bulunmadığını, faturaya itiraz edilmemesinin içeriğinin kabul anlamına gelmediğini, davacının faturaya konu edimlerini ayıpsız ve sözleşmeye uygun ifa etmediğini, edimin eksik ve ayıplı ifa edildiğini belirterek, davanın reddine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, bilirkişi raporunda tarafların ticari defter ve kayıtlarının birbirini teyit ettiği, uyuşmazlığa konu faturaların tarafların defterlerinde kayıtlı olduğu, davalının ticari defterlerinde 09/09/2019 takip tarihi itibariyle takipteki asıl alacak miktarı olan 14.594,19-TL kadar davacıya borçlu göründüğü, davalının davacıya ödeme yaptığına dair defterlerinde kayıt olmadığı, bu nedenlerle davalının malın teslim edilmediği yönündeki savunmasına itibar edilmediği ve alacağın likit olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne, davalının icra takibine yaptığı itirazın iptaline, takibin aynen devamına; asıl alacağın %20'si oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, malları teslim alan ...'ın müvekkilinin çalışanı olmadığını, malların eksiksiz teslim edilmediğini; hizmetin ayıplı ifa edildiğini belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, ticari satım sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılmış ilamsız icra takibine davalının itirazının iptali istemine ilişkindir. Kural olarak fatura konusu mal veya hizmetin teslimini ispat külfeti satıcıya ait olup, yasal delillerle desteklenmediği sürece fatura ve satıcının defter kayıtları tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz. Dolayısıyla davacı-satıcı, fatura konusu malların davalıya teslim edildiğini kanıtlamak zorundadır. Davacı bu iddiasını, uyuşmazlığın miktarına göre yazılı delille kanıtlamalıdır. Yargılama aşamasında alınmış bilirkişi raporunda her iki tarafın da usulüne ticari defterleri incelenmiş olup, davacının defterlerine göre davalıdan 14.594,19-TL alacaklı olduğu;

davalının defterlerine göre davacıya aynı şekilde 14.594,19-TL borçlu bulunduğu ve davacının davalıya düzenlediği 7 adet fatura kaydının birbirini doğruladığı görülmüştür. Buna göre davalının teslim alarak itiraz etmeden faturaları ticari defterlerine kaydettiği ve eksik teslim ile ayıp hususunda bir usulüne uygun olarak itirazda bulunduğuna dair bir delil sunmadığı gözetildiğinde, davacının takipteki asıl alacak miktarı olan 14.594,19-TL kadar alacaklı olduğu anlaşılmıştır. Buna göre mahkemece, davanın kabulüne ve likit alacak için icra inkar tazminatına karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, mahkemece davanın kabulüne dair verilen kararda isabetsizlik bulunmadığından davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 996,93-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 249,25-TL harcın mahsubu ile kalan 747,68‬‬‬‬-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davalı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 26-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 28/03/2025

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/74110 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.