Alt taşıyanın demuraj/ardiye talebinde fiili taşıyana ödeme koşulu

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/1835

KARAR NO 2025/502

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 15/06/2022

NUMARASI 2021/522 Esas - 2022/369 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Gemi ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)

Aktif husumet yokluğundan davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalıya ait malların İstanbul-Antwerp limanına port to port olarak taşıması işini yerine getirdiğini, konteynerlerin müvekkili tarafından boşaltma alanına götürüldüğünü ancak alıcı tarafından serbest süre içinde boşaltılmadığını, emtiaların ardiyeye çekildiğini ve ardiye+demuraj masrafının oluştuğunu, alacağın tahsili için davalı aleyhine Büyükçekmece ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı takibin başlatıldığını, ancak davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek, davalının icra takibine itirazının iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davaya konu ardiye ve demuraj bedelinden müvekkilinin sorumlu olmadığını, malın alıcısı olan dava dışı ...'nın sorumlu olduğunu; ödeme emri incelendiğinde, talep miktarının 115.160,03-TL olduğu ancak dava dilekçesinde dava değerinin 170.841,83-TL olarak gösterildiğini, Türk Lirası cinsinden gönderilen ödeme emrine karşı, Euro cinsinden ödeme talepli dava açılmasının doğru olmadığını belirterek, davanın reddine ve kötüniyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, dava konusu taşımaya ilişkin sunulan ... sayılı ara konişmentonun ... adına davacı tarafından düzenlendiği; ... sayılı konişmentonun ... adına acentesi tarafından düzenlendiği; buna göre davacının akdi taşıyan, dava dışı ...'un fiili taşıyan, davalının ise taşıtan olduğu; konteyner demuraj ücretini talep hakkının fiili taşıyana ait olup akdi taşıyan konumundaki davacının, fiili taşıyana ödeme yapması durumunda bu bedeli taşıtana rücu edebileceği, davacı vekilinin 27/04/2022 tarihli beyan dilekçesinde süreç devam ettiğinden fiili taşıyana ödeme yapılmadığını belirttiği, fiili taşıyana ödeme yapmayan davacının demuraj ücretini talep ve rücu hakkının bulunmadığı gerekçesiyle, davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, davaya konu demuraj ücretinin ... adına Belçika'daki acente tarafından, ... fiili taşıyan şirkete dava süresi içinde ödendiğini; daha önce müvekkili şirket tarafından sehven ödenmediği bilgisi verildiğini ancak dava süresi içinde ödemeler yapıldığından aktif husumetin bulunduğunu; yükün varıştan sonra alıcı tarafından gümrükleme yapılıp demuraj ve ardiye tutarından çekilmediğini; demuraj tarifesi ve varış ihbarının davalıya yurtdışı ofislerinden e-posta yoluyla iletildiğini; fiili taşıyanın oluşan masrafları globale bağlı olan ofise, global ofisin de müvekkiline faturalandırdığını, dava süresince global ofise bağlı acente tarafından tüm faturaların alt taşıyıcı ...'e ödendiğini, bu doğrultuda cari hesap tablolarına göre müvekkil şirketin de global şirkete ödeme yaptığını, müvekkili tarafından yapılan ödemelere ilişkin belgelerin sunulduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, konteyner demuraj ve ardiye ücreti alacağından kaynaklı icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı, davalının gönderen ve alt taşıyıcının da ... olduğunu, emtianın taşımasının yapılarak konteynerin tahliye alanına götürülmesine rağmen emtiayı satın alan Belçika firmasının serbest zamanda konteyneri tahliye etmediğini, bu nedenle emtianın ardiyeye çekildiğini ve ardiye ile demuraj ücretinin oluştuğunu ancak davalının söz konusu alacaklarını ödemediğini belirterek tahsilini istemiş; yargılama aşamasında 27/04/2022 tarihli beyan dilekçesinde, sürecin devam etmesi sebebiyle davaya konu talep için fiili taşıyana henüz ödeme yapılmadığını beyan etmiştir.İstinaf başvuru dilekçesinde ise, Belçika'daki acente tarafından dava süresi içinde fiili taşıyana demuraj ücreti ödendiğini daha önce sehven ödenmediği bilgisi verildiğini belirtmiştir.

Taşıma için düzenlenmiş tarihsiz konişmentoda, gönderenin davalı ... Ltd. Şti., emrine gönderilenin dava dışı ... Belçika taşıyanın ... A/S olduğu, davacının ise davalının ihraç ettiği emtiaya ilişkin taşıma işini organize ettiği, fiili taşımanın davacı tarafından gerçekleştirilmediği uyuşmazlık konusu değildir. Kural olarak demuraj ve ardiye ücretinden taşıtan davalı sorumlu ise de, alt taşıyan (organizatör) olan davacının bu bedeli talep edebilmesinin öncelikli koşulu, konteyner tedarik eden veya fiilen taşıyan firmaya ödeme yaptığını ispat etmesidir. Davacı, yargılama aşamasında davaya konu bedellerin fiili taşıyana ödenmediğini beyan etmiştir. Davacı tarafından istinaf aşamasında söz konusu bedelin fiili taşıyana aslında ödendiği, önceki beyanlarının hatalı olduğunu belirterek ödemeyi gösterdiğini ileri sürdüğü cari hesap tablosu sunulmuştur.

HMK'nın 357/1. maddesi istinaf aşamasında yeni vakıa ve delillere dayanılamayacağı, sunulan belge borcu söndüren, yargılamanın her aşamasında dikkate alınacak belgelerden olmadığı, ancak fiili taşıyana ödeme yapıldıktan sonra davalıya rücu edilebileceği, yargılama sürecinde sunulmayan rücuya esas belge HMK'nın 357. maddesi gereği dikkate alınmamıştır. Açıklanan nedenlerle, davanın aktif husumet yokluğundan reddine dair verilen kararda isabetsizlik bulunmadığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 615,40-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 80,70-TL harcın mahsubu ile kalan 534,7‬0-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 27/03/2025