Tır parkında araçtaki yükün çalınmasında otopark işletenin kusursuz sorumluluğu

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/994

KARAR NO 2025/487

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 23/03/2022

NUMARASI 2021/121 Esas - 2022/303 Karar

DAVA

İtirazın İptali

İSTİNAF KARAR TARİHİ 26/03/2025

Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirkete taşıyıcı sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı dava dışı ... Lojistik'e ait emtianın 24/02/2020 tarihinde sigortalıya ait araca sevk irsaliyesi ile yüklendiğini, yükleme sonrası 25/02/2020 tarihinde aracın, işletmecisinin davalı şirket olduğu ... Tır Parkı'na çekildiğini, 26/02/2020 tarihinde gümrüğe yönlendirilmek üzere araç başına gelindiğinde aracın brandası kesilmek, kapı kilidi üzerindeki tel koparılmak ve arka kapakları açılmak suretiyle içerisinde bulunan tekstil malzemelerinin çalındığının tespit edildiğini, yapılan kontrolde çalınan tekstil malzemesinin 25 çuval olduğunun belirlendiğini, çalınan malzeme toplamı 27.145-USD olup hasar hesabında yükleme tarihindeki kurun esas alındığını, eksper raporuyla belirlenen zararın 01/07/2020 tarihinde 115.831,50-TL olarak ödendiğini, eksper raporuna göre zararın davalının kusuru sonucu meydana geldiğini, sigorta poliçesine göre hasar bedelini ödeyen müvekkilinin sigortalınını haklarına halef olduğunu, bu nedenle ödenen tutarın tahsili talebiyle davalı aleyhine Küçükçekmece ...

İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, davalı borçlunun borca haksız olarak itiraz ettiğini belirterek, davalının itirazın iptali ile davalı aleyhine icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; TBK'nın 579. maddesine göre garaj ve otopark işletenin kusursuz sorumluğunun, saklanmak üzere bırakılan motorlu taşıt ve eklentileriyle sınırlı olduğunu, bunlar dışında taşıtı bırakana ait eşyaların motorlu taşıtta bulunması sebebiyle yok olması, zarara uğraması veya çalınması halinde, işleten özel olarak bunların saklanmasını üstlenmedikçe sorumlu tutulamayacağını, kaldı ki garaj veya otopark işletenin sorumluluğunu düzenleyen 579. maddenin emredici nitelikte olmadığını, bu yüzden aksine anlaşmanın mümkün olduğunu, davaya konu aracın bırakıldığı parkta müvekkili tarafından araç içerisinde bulunan eşyalara ilişkin özel bir sorumluluk üstlenilmediğini, hatta park halindeki araçların kabin ve dorse içerisindeki mallardan garajın sorumlu tutulamayacağının açıkça yazılı olduğunu ve tüm müşterilerin bu konuda bilgilendirildiğini, davacının değerli eşyalar koymuş olduğu aracın brandası yırtılarak soyulabileceğini öngörmesi gerektiğinden müvekkiline kusur atfedilemeyeceğini, aracın anahtarının müvekkiline bırakılmadığını, gerekli önlemleri almayan davacının meydana gelen hırsızlık olayında kusurlu olduğunu, ayrıca TBK'nın 579/2.

maddesine göre taşıtın değeri ne olursa olsun talep edilebilecek tazminatın günlük saklama ücretinin 10 katını aşamayacağını belirterek, davanın reddi ile davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; soruşturma dosyasındaki olay yeri inceleme raporuna göre, davacının sigortalısına ait aracın dorsesinin sol tarafındaki brandanın kesilerek hırsızlar tarafından bir kısım eşyalarının çalındığının anlaşıldığı, TBK'nın 579. maddesine göre, davalının sorumluluktan kurtulması için zararın saklatan veya ziyaretçisi ya da beraberinde veya hizmetinde bulunan kimseye yükletilebilecek kusurdan, mücbir sebepten ya da eşyanın niteliğinden doğduğunu ispat etmek zorunda olduğu, davalı otopark işletmeciliği yapan bir şirket olup, aldığı ücret karşılığı bu hizmeti verdiği, dolayısıyla davalının kendisine teslim edilen araçları ve araç içinde mutat olarak bulunabilecek eşyaları korumak gibi bir sorumluluğu bulunduğu, davalıya ait otoparkta bulunan aracın, davalının gözetim ve özen yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle brandanın kesilerek, davacının sigortalısının yaptığı işin niteliği gereği araç içerisinde bulunması mutat olabilecek eşyaların çalınmasında, sigortalıya bir kusur izafe edilmesinin mümkün olmadığı, tüm kusurun davalı tarafta olduğu, bu nedenle TBK'nın 579/2.

maddesinin uygulanmasının mümkün olmadığı, TBK'nın 579. maddesinde otopark işletenlerin sorumluluğu düzenlenmiş olup, maddenin birinci fıkrasına göre işletenlerin kendilerine bırakılan veya çalışanlarınca kabul edilen motorlu taşıt ve eklentilerinin zarara uğramasından sorumlu oldukları, maddenin son fıkrasına göre işleten böyle bir sorumluluğu üstlenmediğini veya sorumluluğu bu kanunda gösterilmemiş olan bir koşula bağladığını ilan etse bile sorumluluktan kurtulamayacağı, bilirkişi raporunda, olayın vuku bulduğu tarihte tır garajının güvenlik tedbirleri bakımından yetersiz olduğu, araç giriş ve çıkışlarının denetim altında tutulmadığı, meydana gelen hırsızlık olayında davalının sorumluluğuna terkedilen araçları özenle koruma yükümlülüğünü yerine getirmediği tespitlerinin yapıldığı gerekçesiyle, davanın kabulüne, davalının itirazının iptaline, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili; TBK'nın 579. maddesinde, göre garaj ve otopark işletenin kusursuz sorumluğunun, saklanmak üzere bırakılan motorlu taşıt ve eklentileriyle sınırlandığını, bunlar dışında taşıtı bırakana ait eşyaların motorlu taşıtta bulunması sebebiyle yok olması, zarara uğraması veya çalınması halinde, işleten özel olarak bunların saklanmasını üstlenmedikçe sorumlu tutulamayacağını, kaldı ki garaj veya otopark işletenin sorumluluğunu düzenleyen 579. madde emredici nitelikte olmadığından, aksine anlaşmanın mümkün olduğunu, davaya konu aracın bırakıldığı parkta müvekkili tarafından araç içerisinde bulunan eşyalara ilişkin özel bir sorumluluk üstlenilmediğini, hatta park halindeki araçların kabin ve dorse içerisindeki mallardan garajın sorumlu tutulamayacağının açıkça yazılı olduğunu, davacının değerli eşyalar koymuş olduğu aracın brandası yırtılarak soyulabileceğini öngörmesi gerektiğini, bu nedenle müvekkiline kusur atfedilemeyeceğini, aracın anahtarının müvekkiline bırakılmadığını, dolayısıyla aracın müvekkilinin zilyetliğine geçmediğini, gerekli önlemleri almayan davacının meydana gelen hırsızlık olayında kusurlu olduğunu, ayrıca TBK'nın 579/2.

maddesine göre taşıtın değeri ne olursa olsun talep edilebilecek tazminatın günlük saklama ücretinin 10 katını aşamayacağını, müvekkilinin TBK'nın 579. maddesinde sayılanlara ilaveten herhangi bir eşyanın sorumluluğunu aldığına dair açık bir beyanı olmadıkça ilave bir husustan sorumlu tutulamayacağını, somut olayda müvekkilinin hiç bir kusurunun bulunmadığını belirterek, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacının sigortalısına ait emtianın davalının işlettiği tır parkında bulunan araçtan çalınması sonucu oluşan zararın rücuen tahsili istemiyle başlatılan takibe itirazın iptali istemine ilişkindir. TBK'nın 561 vd. maddelerinde düzenlenen saklama sözleşmesi gereği, menkul bir malı saklamak üzere alan saklayan, malı aldığı şekliyle teslim etmekle yükümlüdür. Kanunun kendine yüklediği yükümlülüğe uymayan saklayan, saklatanın bu nedenle oluşacak zararlarından sorumludur. Ayrıca garaj, otopark ve benzeri yerleri işletenlerin sorumluluğunu düzenleyen TBK'nın 579. maddesinde; "Garaj, otopark ve benzeri yerleri işletenler, kendilerine bırakılan veya çalışanlarınca kabul edilen hayvan, at arabası, bunlara ait koşum ve benzeri eşya ile motorlu taşıt ve eklentilerinin yok olmasından, zarara uğramasından veya çalınmasından sorumludurlar." denilmek suretiyle işletmecinin kusursuz sorumluluğu düzenlenmiş olup, aynı hükümde işletmecinin sorumluluktan, zararın saklatan veya ziyaretçisi ya da beraberinde veya hizmetinde bulunan kimseye yükletilebilecek kusurdan, mücbir sebepten ya da eşyanın niteliğinden doğduğunu ispat ederek kurtulacağına yer verilmiştir.

Hasara uğrayan veya çalınan eşyaların motorlu taşıt ve eklentisi olmaması halinde ise saklayanın sorumluluğu kusura dayalı sorumluluktur. Diğer ifade ile otopark işleten, motorlu taşıtın kendisi veya eklentileri haricindeki eşyaların da saklanmasını ayrıca ve açıkça üstlenmiş bulunmadıkça, taşıt içerisindeki eşyalar bakımından ortaya çıkan uyuşmazlıklarda genel saklama sözleşmesine ve kusura ilişkin hükümler uygulanır. Somut olayda; davacının CMR sorumluluk poliçesi ile sigortaladığı sigortalısına ait aracın yüklü bir şekilde davalının işletmekte olduğu tır parkına park edildiği, olay tarihinde minibüs ile gelen şahıslarca brandanın kesilmesi suretiyle araçta yüklü bulunan 25 çuval tekstil emtiasının çalındığı, davacı tarafından yaptırılan ekspertiz sonucunda 27.145-USD olarak belirlenen emtia bedelinin sigortalının muvafakatı ile dava dışı taşıyıcı ...

Lojistik firmasına ödenerek temlikname alındığı anlaşılmaktadır. Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesinde; olayın meydana geldiği tarihte tır garajının güvenlik tedbirleri bakımından yetersiz olduğu, araçların giriş ve çıkışlarının denetim altında tutulmadığı, hırsızlık eyleminin akabinde garaj girişine güvenlik kulübesi ve bariyer sistemi yerleştirilerek giriş ve çıkışların kontrol altına alındığı, bu suretle davalının sorumluluğuna terk edilen araçların özenle koruma yükümlülüğünü yerine getirmediği, davacının sigortalısının aracından çalınan brüt 2.051,13 kg konfeksiyon ürününün değerinin 27.145-USD (166.474,86-TL) olduğu tespitleri yapılmıştır. Bu tespitlere göre araçta yüklü bulunan emtianın çalınmasında davacının sigortalısına atfedilebilecek bir kusur bulunmamakta olup, olayda yeterli güvenlik önlemini almayan davalı kusurludur.

Çalınan emtia motorlu aracın kendisi veya eklentisi niteliğinde olmadığından, davalının TBK'nın 579/2. maddesinde düzenlenen sorumluluk sınırlamasından yararlanması da mümkün değildir. Bu nedenle mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 8.181,68-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 2.050-TL harcın mahsubu ile kalan 6.131,68‬-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 45-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 27/03/2025