Gümrük vergisi farkından kaynaklanan istirdat isteminin reddi

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/1422

KARAR NO 2025/574

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 18/03/2022

NUMARASI 2021/331 Esas 2022/186 Karar

DAVA

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

Davanın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirketin İtalya merkezli ... şirketine mikro ihracat kapsamında sattığı emtiaların taşımasının davalı tarafından yapıldığını, emtialar için 04/02/2020 tarihli 552-Euro bedelli ve 07/02/2020 tarihli 201,50-Euro bedelli faturaların düzenlendiğini, davalı tarafından hesaplanan navlun, gümrük vergisi ve masrafların davalıya peşin ödendiğini, ancak davalının 22/04/2020 tarihli 18.575,31-TL bedelli faturayı düzenleyerek İstanbul ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası üzerinden takibe koyduğunu, itiraz süresini kaçıran müvekkilince haciz baskısı altında haksız borcu davalı şirkete ödediğini, mikro ihracat kapsamında gerekli evrakların gerçeğe uygun olarak davalıya verildiğini, davalı kargo firmasının hatası sonucu ödenen cezanın müvekkiline yansıtılmasının mümkün olmadığını, sisteme yanlış evrak yükleyen davalının hatalı olduğunu, cezanın müvekkilinin onayı olmadan ödendiğini belirterek, icra dosyasına ödenen 23.000-TL 'nin ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilerek davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; taraflar arasında akdedilen 30.04.2019 tarihli taşıma sözleşmesi gereğince gönderilerin taşındığını, davacı şirketin 2020 yılı Şubat ayında ... taşıma takip/air waybill numaralı ve ... taşıma takip/air waybill numaralı konşimento ile İtalya'ya iki ayrı gönderi yaptığını, konşimentoların ön yüzünden anlaşıldığı üzere her iki gönderinin taşıma ücreti ile harç ve vergilerin davacı gönderen tarafından üstlenildiğini, İtalya'ya taşınan iki gönderi sebebiyle İtalya makamlarınca gümrük vergisi tahakkuk ettirildiğini, gönderilerin İtalya gümrüğünden geçirilebilmesi için İtalya'daki müvekkili şirket acentesinin gümrük vergilerini ödediğini ve Nisan ayında bu hususu müvekkili şirkete bildirdiğini, müvekkili şirketin de keşide ettiği 22.04.2020 tarihli e-fatura ile İtalya'da ödenen gümrük vergisi ve bu tutarların İtalya'ya gönderilmesi için harcanan transfer işlem ücreti toplamı olan 18.575,31-TL'yi davacıdan talep ettiğini, davacı şirketin sistemine düşen fatura bedelinin ödenmemesi üzerine 22.10.2020 tarihinde davacı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davacı tarafından müvekkiline takip kesinleştikten sonra toplam 23.000-TL tutarında ödeme yapıldığını, tahsil edilen alacağın, masraflar, harç, vergi ve icra takip ferileri çıktıktan sonra 18.575,31-TL olduğunu,taşıma sözleşmesinin F kısmının 4.

maddesinde yurt dışında çıkacak vergilerin davacı tarafça ödeneceğinin taahhüt edildiğini, yine konşimentoda taşıma ücreti ile harç ve vergilerin davacı gönderen tarafından ödeneceğinin kabul edildiğini, İtalya gümrüğünce ... taşıma takip numaralı gönderi ile ilgili olarak 554,65-Euro ve ... taşıma takip numaralı gönderi ile ilgili olarak da 1.646,07-Euro tutarında vergi tahakkuk ettirildiğini, davacı şirket tarafından hangi belgeler verilmişse o belgeler nazara alınarak İtalyan gümrüğüne bildirimde bulunulduğunu, dolayısıyla gümrüğün tahakkuk ettirdiği vergilerden taşıtan davacının sorumlu olduğunu, davacının düzenlediği proforma fatura ile İtalya'daki alıcı firmaya düzenlediği mal faturasının birbirini tutmaması, dolayısıyla davacının hatası nedeniyle vergi tahakkuk ettirildiğini belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; davaya konu faturanın, davacı şirketçe gümrüğe bildirilen yanlış ve birbirinden farklı satış bedellerinden kaynaklandığı, bu nedenle tüm sorumluluğun davacı şirkette olduğu gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili; müvekkilince mikro ihracat usullerine uygun olarak tüm evrakların eksiksiz olarak davalı kargo şirketine teslim edildiğini, emtiaların gümrük masraf ve vergileri davalı tarafından hesaplanarak müvekkiline fatura edildiğini ve bu faturaların davalıya peşin ödendiğini, emtialar yurt dışı gümrüğüne girdiğinde müvekkiline açıklanmayan bir gerekçe ile ceza düzenlendiğinin ve bu cezanın ödendiğinin bildirildiğini, davalının müvekkilinden onay almadan ödediği iddia edilen bu cezanın sorumlusunun müvekkili şirket olmadığını, davalıya eksik veya yanlış evrak sunulmadığını, girilen bilgilerin sorumluluğunun tamamen davalı kargo firmasına ait olduğunu, Gümrük Genel Tebliğinin 11/3. maddesi gereğince eşyaların tanımı ile değerinin eksiksiz olarak beyan edilmesinin kargo firmasının sorumluluğunda olduğunu, yaşanan olayda ise kargo firmasının hatası sonucu iddia edilen cezanın düzenlendiğini, bu cezanın müvekkiline yansıtılmasının hukuka aykırı olduğunu, mail yazışmalarında da davalının sisteme yanlış evrak yüklediğini açıkça kabul ettiğini, bilirkişi raporunda fazladan alınan ücretin müvekkilince verilen taşıma ve gümrükleme talimatıyla oluştuğu belirtilmiş olsa da müvekkiline ait bir talimat olmadığını belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacı şirkete ait emtianın Türkiye'den İtalya'ya taşınması sırasında İtalya gümrüğünde davalı taşıyıcı tarafından ödenen vergilerin davacı göndericiden tahsili için başlatılan takipte, davacı tarafça ödenen tutarın istirdadı istemine ilişkindir. Somut olayda; davacı şirket tarafından İtalya'da bulunan alıcıya mikro ihracat kapsamında ihraç edilen emtianın Türkiye'den İtalya'ya taşınması işinin davalı taşıyıcı tarafından üstlenildiği, taşıma konusu emtianın İtalya'ya varışında, davacının düzenlediği proforma faturalar ile satış faturaları arasında satış bedeli bakımından fark bulunması nedeniyle İtalyan makamlarınca satış faturalarındaki bedel esas alınarak ilave gümrük vergisi ve masraf tahakkuk ettirildiği, bu vergi masrafların davalı taşıyıcı tarafından ödendiği, davalı taşıyıcının ödemiş olduğu bedele ilişkin olarak davacı göndericiye hitaben 22.04.2020 tarihli 18.575,31-TL tutarlı faturayı düzenlediği, fatura bedelinin ödenmemesi üzerine davalı taşıyıcı tarafından başlatılan icra takibinin itiraz edilmeksizin kesinleştiği, davacı tarafça kesinleşen takipte davalıya toplam 23.000-TL ödeme yapıldığı ve yapılan bu ödemenin istirdadı istemiyle işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemesinde; davacı tarafından İtalya’da yerleşik alıcıya gönderilen emtialar için 04/02/2020 tarihli ve 552-Euro bedelli fatura ile 07/02/2020 tarihli 201,50-Euro bedelli faturaların düzenlendiği, gümrüğe ibraz olunan satış faturalarının ise 2.142,70-Euro ve 892,40-Euro bedelli olduğu, İtalyan gümrüğünün bu sebeple vergi tahakkuk ettirdiği, taşıma konusu emtiaların davacı göndericinin talimatları ve davacı göndericinin hazırladığı farklı proforma fatura ile İtalya gümrük yetkililerince mikro ihracat rakamları dışında gümrükleme vergi ve teslimata ilişkin harçları ödenmek zorunda kalındığı, taşıma sözleşmesinde taşımada ödenecek ücretlerin davacı gönderen tarafından ödeneceğinin kabul edildiği, İtalyan gümrük yetkililerince fazladan alındığı söylenilen ücretin gönderen (davacı) tarafından verilen taşıma ve gümrükleme talimatları nedeniyle oluştuğu, bu nedenle icra baskısı altında davalı tarafa ödenen miktarın davalıdan alınmasına gerek olmadığı belirtilmiştir.

Taraflarca imzalanan taşıma sözleşmesinin F.4 maddesi ile konşimentolar üzerindeki kayıtlara göre, taşıma sırasında yurt dışında alıcı ülkesinde oluşabilecek harç, resim ve vergilerin ödenmesi davacı gönderici tarafından üstlenilmiştir. Bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere, davanın konusunu teşkil eden ve davalı taşıyıcı tarafından İtalyan gümrüğüne ödenen vergi ve masraflar, davacının İtalya'da bulunan alıcısına hitaben düzenlemiş olduğu proforma faturalar ile satış faturaları arasındaki tutar farklılığından kaynaklanmaktadır. Söz konusu vergi ve masrafların tahakkukunda davalı taşıyıcıya izafe edilebilecek bir kusur bulunmamaktadır. Bu durumda ödenen vergi ve masraflardan davacı gönderici sorumlu olup, masrafları İtalyan gümrüğüne ödeyen davalı taşıyıcıya ödeme yapan davacının, bu bedel davalı taşıyıcıdan talep etmesi mümkün değildir.

Açıklanan nedenlerle, tahakkuk eden gümrük vergisinin ödenmesi davalı taşıtanın yükümlülüğünde olup bu nedenle davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiş,istinaf nedeni yerinde görülmeyen davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 615,40-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 80,70TL harcın mahsubu ile kalan 534,7‬0-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.15/04/2025