Multimodal taşımada bekleme ücretinin taşıtandan tahsili

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO 2022/1955

KARAR NO 2025/1415

TÜRK MİLLETİ ADINA

KARAR

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 09/06/2022

NUMARASI 2020/375 Esas - 2022/360 Karar

DAVA

İtirazın İptali

DAVA TARİHİ 20/10/2020

İSTİNAF KARAR TARİHİ 24/09/2025

Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; taraflar arasında davalı şirketin yurt dışına ihraç etmek istediği malların taşınması için taşıma sözleşmesi akdedildiğini, müvekkili şirketin davalı şirkete ait emtiaları Mersin Limanından Dar Es Salam/Tanzanya'ya eksiksiz ve tam olarak taşıdığını, ancak yükün alıcısının konşimentoda görüleceği üzere Kigali/Ruanda'da mukim ... Ltd şirketi olduğunu, emtianın gemiden tahliyesinden sonra sonra Kigali'ye kara yolu ile araç içinde taşındığını, ancak yükün alıcısı tarafından zamanında teslim alınmadığını ve bu nedenle bekleyen araç için ... Denizaşırı Nak. A.Ş. tarafından müvekkiline "kamyon bekleme ücreti" adı altında 2.950-USD'lik fatura tanzim edildiğini, bu tutarın davalıya yansıtılmasına rağmen davalının bu tutarı ödemekten imtina ettiğini, Bakırköy 7.

İcra Dairesi'nin ... E. sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, davalının takibe itiraz ettiğini belirterek davalının itirazının iptaline ve %20 den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; icra dairesinin yetkisiz olduğunu, Bursa İcra Daireleri'nin yetkili olduğunu, müvekkili şirkete 21/05/2020 tarihinde "araç bekleme" ücreti konulu 2.950-USD bedelli fatura tanzim edildiğini, ancak davacı şirketle yapılan görüşmeler sonucunda bu faturanın iptal edildiğini, 17/07/2020 tarihinde yine aynı konulu fatura tanzim edildiğini, takibe konu faturanın konusuz kaldığını, müvekkilinin davacıya borcunun bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; davacı ile davalı şirket arasında konşimento tahtında multimodal çok araçlı taşıma sözleşmesi akdedildiği, bu yönüyle davacının davalıya ait konteyner yükü mutfak malzemesini Bursa'da teslim alıp Mersin limanında ... gemisi ile Dar ES Salaam limanına, oradan da karayolu ile alıcı ... Ltd.'nin Kigali deposuna kadar taşımayı taahhüt ettiği, tarafların aktif ve pasif husumetlerinin bulunduğu, dava dışı fiili taşıyan ... ...AŞ tarafından 27.05.2020 tarihinde 2.950-USD bedelli "Kamyon Bekleme Ücreti" açıklamalı e-faturanın davacı adına düzenlendiği, davacının bu faturayı cari hesap ilişkisi kapsamında ödediği, davacının kendi taşıyanına ödediği araç bekleme ücretini, kendi taşıtanı davalıdan talep edebileceği, ancak gecikmenin gönderilenden kaynaklanan bir sebepten ileri geldiğini ispatlaması gerektiği, kök rapordan sonra dosyaya sunulan beyan ve yazışmalarla bekleme sebebiyle ücret tahakkuk ettiğinin düzenli aralıklarla davalıya bildirildiği, davacının fiili taşıyan Hapag Lyyod tarafından kesilen faturayı davalıya yansıttığı, davalının araç bekleme ücretinden sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, Bakırköy 7.

İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyasında davalının itirazının iptali ile takibin 2.950-Usd üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi gereğince faiz işletilmesine, dava konusu alacak likit olduğundan asıl alacağın %20'si olan 4.051,17-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili;

2. 950-USD'nin önce 21/05/2020 tarihli fatura kapsamında yansıtıldığını, ancak müvekkili ile davacı arasında yapılan görüşme sonucunda faturanın iptal edildiğini, müvekkilinin böyle bir borcu bulunmadığından faturaya itiraz etmesi üzerine davacı tarafından faturanın 12/06/2020 tarihinde iptal edildiğini, davacının tüm bunlara rağmen aynı muhteviyatlı takip konusu faturayı düzenlediğini, davacının kötüniyetli olduğunu, aksi halde ek rapora itirazlar doğrultusunda yeni bir bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, davacı akdi taşıyanın fiili taşıyana ödediği bekleme ücretinin davalı taşıtandan tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davalı tarafça icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş ise de İİKnın 50, HMK nın 10 ve TBKnın 89 hükümlerine göre para alacaklarının tahsili için başlatılan takiplerde davacının ikametgahı icra dairesi de yetkili olduğundan davalının icra dairesinin yetkisine itirazı yerinde görülmemiştir.Somut olayda; davacının davalıya ait konteyner yükü mutfak malzemesini Bursa'dan teslim alıp Mersin Limanı'na, buradan da Dar Es Salaam Limanı'na, akabinde karayolu ile alıcı ... Ltd.'nin Kigali deposuna kadar taşımayı üstlendiği, davacının akdi taşıyan, dava dışı ... firmasının fiili taşıyan, davalının taşıtan, dava dışı alıcı firmanın da gönderilen sıfatına sahip olduğu, dava dışı ... tarafından davacı adına düzenlenen 27/05/2020 tarihli kamyon bekleme ücreti açıklamalı 2.950-USD'nin cari hesap kapsamında davacı tarafından dava dışı firmaya ödendiğinin bilirkişilerce tespit edildiği, davacının akdi taşıyan sıfatına göre aktif, davalının ise taşıtan sıfatına göre pasif husumete sahip olduğu anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık, davacının fiili taşıyana bekleme ücreti adı altında ödemek zorunda kaldığı tutarı davalı taşıtandan talep edip edemeyeceği noktasında toplanmaktadır. Davalının üstlendiği taşıma deniz ve kara yolu ile taşımayı birlikte içerdiğinden multimodal taşıma niteliğindedir. Deniz yolu + kara yolu şeklinde gerçekleşen karma taşıma faaliyetinde, davacının alacağı, deniz nakliyesinin tamamlanmasından sonra karada taşıması ile teslim yerine getirilen emtianın geç teslim alınmasından kaynaklandığından, uyuşmazlığın çözümünde CMR hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Taşıyıcının, belirlenen sürede veya makul sürede taşıma işini yerine getirmesi durumunda isteyebileceği taşıma ücreti, sözleşmede belirlenen ücrettir.

Ancak taşıyıcı, sözleşme hükümlerine dayanarak veya kendi risk alanından kaynaklanmayan nedenlerle makul yükleme veya boşaltma süresinde fazla beklerse, taşıma ücretine ek bekleme ücreti olarak uygun bir ücrete hak kazanır. Uyuşmazlıkta; öncelikle davalı taşıyıcının bekleme ücreti talebini kime yönelteceğinin tespiti gerekir. Kural olarak bekleme ücretinin sorumlusu navlun sözleşmesinin tarafı olan taşıtandır.Davacı, akdi taşıyan sıfatıyla organize ettiği taşımada fiili taşıyıcıya ödediği bekleme ücretini, kendi akidi, aynı zamanda taşıtanı olan davalıdan talep etmesi mümkündür. Ancak, gecikmenin gönderilenden kaynaklanan bir sebepten ileri geldiğininin ispatlaması gerekmektedir. Taraflar arasındaki yazışmalara göre, beklemeye ilişkin davalıya bildirim yapıldığı, bekleme nedeniyle ücret tahakkuk ettirildiğinin düzenli aralıklarla davalıya bildirildiği anlaşılmaktadır.

Davalı tarafça gecikmenin gönderilenden kaynaklanmadığına ilişkin bir delil ileri sürülmemiştir. Bunun dışında, takibe konu edilen fatura alacağının önce 21/05/2020 tarihli fatura ile talep edildiği, ancak 21/05/2020 tarihli faturanın karşılıklı görüşme neticesinde iptal edildiği ileri sürülmüş ise de fatura iptalinin mutabakata dayalı olarak yapıldığına ilişkin bir delil bulunmamaktadır. Fatura konusu edilen bekleme kaynaklı alacakla ilgili davacının davalıdan talepte bulunduğu yazışmalardan da anlaşılmakta olup somut olayda faturanın iptal edilmiş olması tek başına davacının alacağından vazgeçtiği sonucunu doğurmamaktadır. Bu durumda davacının, fiili taşıyan tarafından kendisine yansıtılan ve fiili taşıyana ödediği tutarı kendi akidi ve taşıtanı olan davalıdan talep etmekte haklı olduğundan davanın kabulüne karar verilmesinde hukuka aykırılık görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle; mahkemece davanın kabulüne dair verilen kararda isabetsizlik bulunmadığından, davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 1.383,67-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 346-TL harcın mahsubu ile kalan 1.037,67-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 27-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.24/09/2025