6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Montaj yapılamayan caraskal satımında bedel iadesi ve icra inkar tazminatı

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/1308 E. 2025/1513 K. ·

İtirazın iptalikaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin

★ Emsal

Gerekçe özeti

Bir malın satışı ve montajı için anlaşılmış olup, satıcının montaj öncesinde montaj yerinde uygunluk tespiti yapmaması ve alıcının işyerindeki teknik altyapının montaja uygun çıkmaması nedeniyle montajın gerçekleştirilememesi halinde, akdin ifası her iki tarafın kusuruyla mümkün olmadığından sözleşmeden dönen alıcı, ödediği bedelin iadesini isteyebilir. Ayrıca, ödenen bedel borçlunun bilgisinde olan likit bir alacağa ilişkin icra takibine haksız itiraz edilmişse, itirazın iptaline karar verilirken icra inkar tazminatına da hükmedilmesi gerekir.

Ele alınan sorunlar

Montaj gerçekleştirilemeyen caraskal satışında satış bedelinin iadesi talebi → ret

İddia: Davalı, 15.505,20-TL'nin iadesinin söz konusu olmayacağını, işçilik ve nakliye masrafı yaptığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Gerekçe: TBK 125/2 uyarınca alacaklı, borcun ifasından vazgeçtiğini bildirerek sözleşmeden dönebilir; TBK 125/3 uyarınca dönme halinde taraflar karşılıklı ifa yükümlülüğünden kurtulur ve ifa ettikleri edimleri geri isteyebilir. Somut olayda iki adet caraskal satışı ve montajı için anlaşılmış, ancak davalı bu anlaşma öncesinde montaj yapılacak yerde tespit yapmamış, davacının satış bedelini ödemesinden sonra davalı işyerine montaja gittiğinde ray sisteminin uygun olmadığı anlaşılarak montaj yapılamamıştır. Akdin ifası her iki tarafın kusuruyla mümkün olmadığından, sözleşmeden dönmüş olan davacı davalıya ödediği satış bedelinin iadesini isteyebilir. Bu nedenle davalının istinaf nedeni yerinde bulunmamıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Likit alacağa haksız itiraz nedeniyle icra inkar tazminatı talebi → kabul

İddia: Davacı vekili, alacağın likit olduğunu belirterek icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Davacı tarafından ödenen bedel davalının bilgisinde olduğundan, likit alacağa haksız itiraz nedeniyle icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekirken reddine karar verilmesi yerinde görülmemiştir. Yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç olmadığından itirazın iptaline ve icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Satıcının montaj öncesi teknik uygunluk tespiti yapmaması ve alıcının altyapısının uygun olmaması nedeniyle her iki tarafın kusuruyla ifa imkansızlığı oluştuğunda sözleşmeden dönme ve bedel iadesi hakkının doğması ile likit alacağa haksız itirazda icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiği yönündeki değerlendirmeler açısından emsal niteliktedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ticari satım sözleşmesi itirazın iptali icra inkar tazminatı sözleşmeden dönme likit alacak ifa imkansızlığı

Atıf yapılan mevzuat: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) — TBK 125/2TBK 125/3

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA N 2022/1308

KARAR NO 2025/1513

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

DAVALI ...

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİH 19/02/2021

İSTİNAF KARAR TARİHİ 02/10/2025

Davanın kabulüne ilişkin kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin 13/01/2021 tarihinde davalıyla yaptıkları telefon görüşmesinde 4 hareketli 1 adet 1 tonluk ve 1 adet 2 tonluk caraskal için montaj ve KDV dahil 15.505,20-TL'ye anlaşıldığını, 14/01/2021 tarihinde 15.505,20-TL'nin davalının banka hesabına ödendiğini, 18/01/2021 tarihinde calaskarların araçla müvekkilinin işyerine getirildiğini ancak 2 tonluk calaskarın düşürülerek zarar gördüğünün tespit edildiğini, calaskarların araçtan indirilmeden önce davalının montaj yapılacak yerleri görerek orada montaj yapılamayacağını söylediğini ve calaskarları araçtan indirmeden ayrıldığını; davalının müvekkilini yanıltarak fatura düzenlediğini, müvekkilinin zararının tazmini ve sözleşmeden dönüldüğü hususunda davalıya 20/01/2021 tarihli ihtarname gönderdiğini, davalı bedel iadesi yapmadığından alacağın tahsili için İstanbul 30.

İcra Dairesi'nin... esas sayılı dosyasıyla takip başlatıldığını, ancak davalının takibe haksız olarak itiraz ettiğini ileri sürerek, davacının takibe itirazının iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı, davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, tarafların montaj dahil iki adet caraskal satımı için sözlü olarak anlaştıkları, davacının satış bedelini ödediği, caraskalların sipariş üzere yapıldığı, davacının işyerindeki ray sisteminin caraskalların montajına uygun olmadığı,ticari teamül gereği satılan caraskalların montajının davalı tarafından yapılması ve bunun için de davalının sipariş almadan önce montaj yapılacak yerin uygun olup olmadığını tespit etmesi gerektiği, davalı basiretli tacir gibi hareket etmediğinden satış bedelini iade etmesi gerektiği ve alacağın likit olmadığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile davalının icra takibine itirazının iptaline, takibin 15.505,20-TL asıl alacak üzerinden devamına ve icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

1-Davacı vekili, alacağın likit olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulü ile icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.

2- Davalı, 15.500-TL'nin iadesinin söz konusu olmayacağını, işçilik ve nakliye masrafı yapıldığını belirterek, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, ticari satım sözleşmesi kapsamında teslim edilmeyen ürün bedelinin tahsili için davalı aleyhine başlatılmış icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.

Somut olayda, davacı davalıdan aralarındaki telefonda yapılmış sözlü anlaşmaya istinaden davalının kestiği "caraskal satışı ve bakımı" açıklamalı 13/01/2021 tarihli faturaya istinaden KDV dahil 15.505,20-TL'yte iki adet caraskal satın almış, söz konusu bedel davacı tarafından davalının banka hesabına havaleyle 14/01/2021 tarihinde ödenmiştir. Davacı, davalının 18/01/2021 tarihinde iki adet caraskalı işyerine getirdiğini, bir tanesinin düşürüldüğünü, sonrasında davalının caraskalların montaj edileceği yerin uygun olmadığını söyleyerek montaj yapmadan işyerinden ayrıldığını, sonrasında da montajı yapmadığını belirtmiştir. Davacı, davalıya noterden gönderdiği 20/01/2021 tarihli ihtarda ürünler teslim edilmediğinden sözleşmeden dönüldüğünü belirterek, 3 gün içinde 15.505,20-TL'nin iadesini istemiş ve 13/01/2021 tarihli fatura iade edilmiştir.

Davalının 25/01/2020 tarihli cevabi ihtarında,davacıda ki mevcut rayların sipariş verilen caraskallara uygun olmadığı, montajın ekstra 10.000-TL malzeme-işçilik maliyetinin bulunduğu, davacının malları teslim almadığı, malların bekletildiği, 30 gün içinde teslim alınmazsa zarardan sorumlu olunmadığı bildirilmiştir.

Alınan bilirkişi raporunda, davalının kestiği faturanın davacının defterlerinde kayıtlı olmadığı, BA bildirimi bulunmadığı; davalının işletme defterinde ise faturanın kayıtlı olduğu; davaya konu 1 ve 2 tonluk 4 yöne hareketli caraskalların piyasa teamüllerine göre montajının davalı-satıcı tarafından yapılması gerektiği bildirilmiştir. Davalı davaya cevap vermemiş ancak 10/05/2022 tarihli duruşmada, davacıyla yaptıkları telefon görüşmesinde caraskalların fiyatının montaj dahil anlaşıldığını, davacının kendisinde ray sisteminin olduğunu söylediğini, raylar caraskallardan pahalı olduğundan fiyatın da ona göre verildiğini, ray sisteminin duruşma tarihi itibariyle 100.000-TL olduğunu, normalde imalattan önce ölçü aldıklarını, fakat davacının 2 tonluk makine kullandıklarını söylediğini, davacının işyerine gittiklerinde makinenin 2 tonluk değil 500 kg'lik olduğunu gördüklerinden caraskalların raylara uygun olmadığını anladığını, davacının beyanlarından bu işi bildiğini zannetmesi üzerine olay yerine gidip kontrol etmediklerini beyan etmiştir.

TBK'nın 125/2. maddesinde alacaklının, borcun ifasından ve gecikme tazminatı isteme hakkından vazgeçtiğini hemen bildirerek, borcun ifa edilmemesinden doğan zararın giderilmesini isteyebileceği veya sözleşmeden dönebileceği;

3. fıkrasında sözleşmeden dönme hâlinde tarafların, karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulacağı ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebileceği kabul edilmiştir. Eldeki davada, iki adet caraskal satışı ve montajı için tarafların anlaştığı, bu anlaşma öncesinde davalının davacının işyerine giderek satacağı caraskalların monte edileceği yerde tespit yapmadığı, davacının satış bedelini ödemesinden sonra davacının işyerine montaja gittiğinde monte edilecek ray sisteminin uygun olmadığından montaj yapılamadığı anlaşılmaktadır.Bu nedenle,akdin ifası her iki tarafın kusuruyla mümkün olmadığından sözleşmeden dönmüş olan davacı, davalıya ödediği 15.505,20-TL satış bedelinin iadesini isteyebileceğinden, davalının istinaf nedeni yerinde bulunmamıştır.Ancak davacı tarafından ödenen bedel davalının bilgisinde olduğundan likit alacağa haksız itiraz nedeniyle icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekirken, reddine karar verilmesi yerinde görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle,istinaf nedenleri yerinde olmayan davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine;davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne yapılan hata nedeniyle yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç olmadığından itirazın iptaline ile davacı lehine icra inkar tazminatının davalıdan tahsiliyle davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

1-Davalının istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/05/2022 Tarih 2021/125 Esas 2022/392 Karar sayılı kararının HMK'nın 353(1)b-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA;

"Davanın kabulü ile davalının İstanbul 30. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin 15.505,20 TL asıl alacak üzerinden ve bu tutara takip tarihinden itibaren %16,75 avans faiz oranını geçmemek üzere değişen oranlarda avans faizi işletilerek devamına,

%20 oranda hesaplanan 3.101,04-TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,"

İlk Derece yargılamasına ilişkin olarak;

"Alınması gereken 1.059,16-TL nispi karar ve ilam harcından mahkeme veznesine yatırılan 187,10-TL peşin harcın mahsubu ile kalan 872,06-TL'nin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

Davacı tarafından yapılan 59,30-TL başvurma harcı, 187,10-TL peşin harç, 1.600-TL bilirkişi ücreti ve 186,50-TL posta ve tebligat masrafı olmak üzere toplam 2.032,90-TL yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Davacı lehine taktir olunan 5.100-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına"

Alınması gereken 1.059,16-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 264,79-TL harcın mahsubu ile kalan 794,37-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

Davacı tarafından yatırılan 80,70-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,

Davacı tarafından yapılan 101,50-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davalı tarafından yapılan istinaf giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 02/10/2025

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/73319 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.