6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Ticari defter ibraz etmeyen davalı aleyhine karine ve itirazın iptali

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/1859 E. 2025/875 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Davacının nitelemesi: Ticari Satımdan Kaynaklanan Alacak ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Ticari satım

Gerekçe özeti

Ticari davalarda mahkemenin ibrazına karar verdiği ticari defterlerini usulüne uygun ihtara rağmen ibraz etmeyen taraf aleyhine, karşı tarafın usulüne uygun tutulmuş ve lehine delil niteliği taşıyan ticari defter kayıtları esas alınarak karar verilir; bu durumda açık hesaba dayalı alacağın likit olduğu ve itirazın haksız olduğu kabul edilerek itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına hükmedilmesi hukuka uygundur.

Ele alınan sorunlar

Ticari defterlerin ibraz edilmemesinin delil değerine etkisi → ret

İddia: Davalı, davacının icra takibinde belgeleri ibraz etmekten kaçındığını, iddia edildiği şekilde kendisine mal teslimi olmadığını, aksine davacının kendisine borçlu olduğunu, sunulan çek ve tediye makbuzlarında yetkili imzası bulunmadığını ileri sürerek kararın kaldırılıp davanın reddini talep etmiştir.

Gerekçe: HMK 222(1) hükmü gereği mahkeme ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına karar verebilir; aynı maddenin üçüncü fıkrası uyarınca usulüne uygun tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi lehine delil olarak kabul edilebilmesi için diğer tarafın aynı şartlara uygun defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın defterlerini ibraz etmemesi yahut kayıtların aksinin kesin delille ispatlanmamış olması gerekir. Bilirkişi incelemesinde davacının ticari defterlerinin kanuna uygun tutulduğu ve lehine delil vasfı taşıdığı, taraflar arasındaki servis-bakım ilişkisinin açık hesap şeklinde yürüdüğü, davacının davalıya toplam 204.700-TL avans verdiği, davalının düzenlediği fatura toplamının 40.367,80-TL olduğu, davacının davalıya yaptığı ödemelere ilişkin çek teslim bordroları ve tediye makbuzlarında teslim alan imzalarının bulunduğu ve bunların ticari defterleri doğruladığı belirlenmiştir. Davalı, usulüne uygun ihtara rağmen ticari defterlerini ibrazdan kaçındığından, davacı lehine delil vasfında olan ticari defter kapsamının davalı aleyhine olacak şekilde dikkate alınması ve bu kayıtlara göre karar verilmesi gerekir.

Gerekçe kaynağı: özgün

İcra inkar tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı → ret

İddia: Davalı, alacağın likit olmadığını, bu nedenle icra inkar tazminatı şartlarının oluşmadığını ileri sürmüştür.

Gerekçe: Davacının ticari defter kayıtları doğrultusunda alacağın niteliği itibariyle açık hesaba dayalı ve likit olduğu, davalının da itirazında haksız bulunduğu anlaşıldığından, mahkemece davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Kararın ticari defterlerin ibrazından kaçınan tarafın aleyhine karşı tarafın defter kayıtlarının esas alınması ve açık hesap ilişkisinde likit alacak/icra inkar tazminatı değerlendirmesi yönünden, HMK 222 uygulamasına ilişkin bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ticari defterlerin delil niteliği ticari defterlerin ibrazından kaçınma açık hesap ilişkisi itirazın iptali icra inkar tazminatı likit alacak

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 222(1)HMK 222(3)

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/1859

KARAR NO 2025/875

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 27/04/2022

NUMARASI 2021/927 Esas - 2022/386 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 29/05/2025

Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; davalı aleyhine İstanbul .... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile 164.332-TL cari hesap alacağının 60.000-TL'lik kısmı için ilamsız takip başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini, tarafların ticari defterlerinin incelenmesi sonucunda davalının müvekkiline borca karşılık bir ödeme yapmadığının ortaya çıkacağını belirterek, davalının itirazının iptali ile davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; dava dilekçesine göre taraflar arasında nasıl bir ticari ilişki olduğunun açıklanmadığını, yine taraflar arasında bir sözleşme bulunmadığını, davacının icra takibinde belgeleri ibraz etmekten imtina ettiğini, geçerli bir icra takibi bulunmadığını, iddia edildiği şekilde müvekkiline mal teslimi olmadığını, müvekkili şirketin davacıdan alacaklı olduğunu, davacı şirketin, müvekkilinin bakım-servis ücretlerini ödemediğini, teslim edilmeyen eser için bedel talebinin mümkün olmadığını, sunulan çek çıkış bordroları ile tediye makbuzlarında müvekkilinin kaşesi ve yetkilisinin imzasının bulunmadığını belirterek, davanın reddi ile davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; taraflar arasında bakım servis işlerine ilişkin ticari ilişki olduğu, işin avanslı olarak yapıldığı, karşılığında davalının fatura düzenlediği, davalının düzenlendiği faturanın avanstan düşüldüğü, davacının 2 adet faturaya ilişkin BA bildirimi yaptığı, davalının davacıya ilişkin BS bildirimi olmadığı, davalının şirket yetkililerince teslim alınan çek veya hesaplarına intikal eden ödeme olmadığını savunduğu, bununla birlikte davalının ödemeleri teslim alan kişinin davalı çalışanı olmadığı yönünde savunmasının olmadığı, davalının usule uygun ihtara rağmen ticari defterlerini ibraz etmediği, ticari defterlerin kesin delil niteliğinde olduğu, davacı defterleri usule uygun tutulduğundan lehine delil niteliği taşıdığı, davalının mal teslim edilmediği yönündeki savunmasının yerinde görülmediği, tüm dosya kapsamı ile davacının davayı ispat ettiği gerekçesiyle, davanın kabulüne, davalının takibe itirazının iptaline, alacağın %20'si oranda hesaplanan icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili; davacının icra takibinde belgeleri ibraz etmekten kaçındığını, geçerli bir icra takibi bulunmadığını, iddia edildiği şekilde müvekkiline mal teslimi olmadığını, aksine müvekkili şirketin davacıdan alacaklı olduğunu, davacı şirketin müvekkilinin bakım-servis ücretlerini ödemediğini, sunulan cari hesap ekstresinde davacının alacağı gözükmediğini, itirazlarını dikkate almayan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, müvekkili şirket yetkililerince teslim alınan bir çek veya ödeme bulunmadığını, çeklerin ödenip ödenmediğinin araştırılmadığını, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı şartlarının oluşmadığını belirterek, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, açık hesap alacağının tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece verilen ara kararına ve usulüne uygun ihtara rağmen davalı ticari defterlerini incelemeye ibraz etmemiştir. Bilirkişi tarafından; davacının ticari defterlerinin kanuna uygun tutulduğu ve lehine delil vasfı taşıdığı, taraflar arasında servis bakım işlerinden kaynaklanan ticari ilişkinin açık hesap şeklinde yürüdüğü belirlenmiştir. Açık hesap ilişkisinde,davacı tarafça davalıya avans verilerek davalının düzenlediği gider faturalarının avanstan düşülmesi şeklinde yürütüldüğü, davacı tarafça davalıya toplam 204.700-TL avans verildiği, davalının düzenlediği fatura toplamının 40.367,80-TL olduğu, davacının davalıya yaptığı ödemelere ilişkin çek teslim bordroları ve tediye makbuzlarında teslim alan imzaları bulunduğu ve ticari defterleri doğruladığı bildirilmiştir.6100 sayılı HMK'nın 222(1) maddesi hükmü gereği "Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.

(3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir..." Eldeki davada mahkemece HMK'nın 222. maddesi hükümleri doğrultusunda tarafların ticari defter ve kayıtlarında inceleme yapılmasına karar verilmiş olup, davacının ticari defterlerinin, sahibi lehine delil niteliği taşıdığı belirlenmiştir. Davalıya usulen yapılan ihtara rağmen ticari defterlerini ibrazdan kaçındığından, davacının lehine delil vasfında olan ticari defterleri kapsamının davalı aleyhine olmak üzere dikkate alınması ve bu defter kayıtlarına göre karar verilmesi gerekir.

Açıklanan nedenlerle,davacının ticari defter kayıtları doğrultusunda itirazın iptaline, niteliği itibariyle açık hesaba dayalı likit olup davalı da itirazında haksız olduğundan, mahkemece davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesin de isabetsizlik olmayıp davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 4.098,60-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 1.105,35‬-TL harcın mahsubu ile kalan 2.993,25‬-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 31-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 29/05/2025

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/73262 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.