Stop loss kasko poliçesinde burning cost hesabı ve alacak talebi

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/1108

KARAR NO 2025/1202

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 10/11/2021

NUMARASI 2016/1060 Esas - 2021/799 Karar

DAVA

Alacak (Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ 03/09/2015

İSTİNAF KARAR TARİHİ 16/07/2025

Davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, davalı sigorta şirketinin müvekkilinin üçüncü kişilere kiraladığı araçların stop loss kasko poliçesini yaptığını, poliçeye ilişkin protokolde 230.000-TL limitli poliçe vadesinin 14/01/2014-14/01/2015 olarak belirlendiğini, %80 hasar-prim oranına göre hasar %80'in altında kaldığında müvekkiline prim iadesi yapılacağını, yine filodaki tüm araçların (stop loss) %80'i aşan hasarın karşılamayacağını; sözleşmenin hitamında 65.392,12-TL'nin davalıdan istenildiğini, fakat davalının daha önce bildirmediği hesap tablosuna göre müvekkilinin borçlu olduğunu iddia ettiğini, müvekkiline karşı başlattığı İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... ve ... esas sayılı dosyalarında, ödeme yapmak zorunda kalındığını;

müvekkilinin davalıdan 65.392,12-TL alacaklı olduğunu; ayrıca müvekkilinin davalı lehine verdiği 123.225,52-TL bedelli feragatnamedeki 14.500-TL araç hasar tutarının, feragata rağmen servise müvekkilince ödeme yapılarak ikinci kez ödenmek zorunda kalındığını ileri sürerek, toplam 79.892,12-TL'nin ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı, davanın ilk olarak açıldığı Bursa ATM'ye sunduğu dilekçesiyle mahkemenin yetkisine itiraz etmiş olup, esasa karşı bir beyanda bulunmamış; yetkisizlik kararından sonra devam eden yargılamada, davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, birinci bilirkişinin 11/10/2019 tarihli kök ve 03/02/2020 tarihli ek raporuna göre protokoldeki burning cost şartına göre davacının alacağının (157.576,28-TL ''stoploss rakamı'' - 118.206,97-TL'' davalının zarar ödemesinden nihai olarak üzerinde kalan rakam''=) 39.369,31-TL olduğu; davalının 04/06/2018 tarihli cevabi yazısının ekindeki listede 24962 nolu poliçeyle ilgili kaza tazminat tahakkuku yapılmadığından 14.500-TL talebin haklı olmadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne 39.369,31-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

1- Davacı vekili, davalı şirket lehine verilen 123.225,52-TL'lik feragat listesindeki 14.500-TL hasar miktarını davalının ilgili servise ödemediğini ve ödemeyi müvekkilinin yaptığını belirterek, kararın reddedilen 14.500-TL kısmı bakımından kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.2- Davalı vekili, bilirkişi raporundaki 39.369,31-TL'nin 34.489-TL'sinin davacıya iade edildiğinden 4.880,31-TL haricindeki tutarın mükerrer karara bağlandığını; müvekkilinin hesapladığı kalan hasar tutarının, poliçeye göre iadesi gereken prim tutarı ile raporda hesaplanan tutar arasındaki farkın, esas alınan prim farkından kaynaklandığını; protokole göre hasar kotasının dolduğunu ve davacının muallak hasar dosyalarının kapatılması için feragatname verdiğini, böylece dosyalar kapatıldıktan sonra detay stop loss sonuçlarının dava dışı brokera gönderildiğini, kalan hasar tutarının 34.489-TL net prim poliçelerden iade edildiğini;

ticari defterlerin yeterli şekilde incelemediğini ve yasal faiz uygulanması gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava taraflar arasındaki sigorta sözleşmesi kapsamında davacı sigortalının davalı sigorta şirketinden alacak istemine ilişkindir.Somut olayda davalı sigorta şirketinin davacının üçüncü kişilere kiraladığı araçlarını kasko sigortasıyla sigortaladığı; bu kapsamda yapılmış Ocak 2014 tarihli protokolde, poliçenin %80 burning cost şartıyla verildiği, hasar prim oranının %80'e ulaşması veya aşması halinde poliçenin ek belgeyle vade bitimine kadar devam ettirileceği, poliçe vadesi bittiğinde %80 hasar prim oranının altında kalması durumunda sigortalıya prim iadesi yapılacağı, stop loss oranı hesaplanmasının, (+) ödenen tazminatlar, (+) tüm diğer masraf ödemeleri (eksper, avukat, bilirkişi, diğer masraflar), (+) muallak tazminatlar, (+) tüm diğer muallak hasarlar (eksper, avukat, bilirkişi, diğer masraflar), (-) tahsil edilen rücu gelirleri, (-) tahsil edilen sovtaj gelirleri, (+) yol yardım hizmeti, net portföy primi: vergiler hariç ilgili dönemde ödenen primlerin toplamı olup, stop loss (H/P) oranı hasar kalemleri toplamı/net portföy primi şeklinde hesaplanacağı;

poliçelerin stop loss olarak yapılacağı ve hasar/prim oranının %80 olacağı, hasar/prim oranı %80'in altında gerçekleşirse kalan kısmın bir yıl sonra yenileme yapıldığı takdirde artan bedelin ödenecek hasara ilave edileceği veya müşteriye prim iadesi olarak ödeneceği, poliçe vadesi içinde H/P oranı %80'e ulaşırsa poliçelerin hasar alsın almasın tamamının sonlanacağı, hesaplamadaki muallakların teminat şartları değerlendirilerek ödeneceği, sigortalı poliçelerin vadesini uzatmazsa hesap kesim tarihi itibariyle oluşan H/P oranı ile %80 arasındaki fark kadar ek prim ödemesi gerektiği, H/P oranı %80'i aşan hasarların ödenmeyeceği, poliçelerin vade sonunda H/P oranı %80'in üzerinde ise aradaki fark (H/P oranını %80'e düşürecek kadar) ek prim alınacağı, H/P oranı %80'in altında kalırsa iade tutarı hesabının muallak dosyaların sonuçlanması ve muallak hasar tutarı kalmaması kaydıyla sigortalıya iade edileceği düzenlenmiştir.

Hükme esas alınmış 11/10/2019 tarihli bilirkişi raporunda, filo kasko poliçesi için ödenen 196.970,35-TL primin %80'inin 157.576,28-TL olduğu, davalının gönderdiği müzekkere cevabında davacı için 143.609,14-TL hasar ödemesi yapıldığı, 4.307,83-TL eksper ücreti ödendiği, protokole göre eksper ücretinin ödenen tazminata eklenmesi gerektiği, hasar ödemelerinin 29.710-TL'sinin rücu yoluyla geri alındığı, davalının üzerinde kalan nihai zararın 143.609,14-TL (tazminat ödemesi) + 4.307,83-TL(eksper ücreti)-29.710TL(rücuen alınan)= 118.206,97-TL tuttuğu, davacının feragat ettiğini beyan ettiği 123.225,28-TL'nin ise hasar miktarı olduğu, davacının toplam prim ödemesinin 238.178-TL olmasına rağmen davacının 228.018,46-TL'sinin esas alınmasını istediği;

ancak bu ödemelerin ne kadarlık kısmının protokole konu filo kasko poliçeleri için yapıldığı kayıtlanmadığından hesaplamada davalı listesindeki filo kasko prim ödemesinin esas alınmadığı; Ocak 2014 tarihli protokoldeki burning cost şartına göre davacının alacağının (157.576,28-TL ''stoploss rakamı''-118.206,97-TL'' davalının zarar ödemesinden nihai olarak üzerinde kalan rakam''=) 39.369,31-TL olduğu; davacının ikinci talebi 14.500-TL'nin tahsili bakımından davalının kayıtlarında kaza için tazminat tahakkuku yapılmadığından, bu bedelin istenemeyeceği görüşü bildirilmiştir. Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davacı vekili itiraz etmiş, davalı itiraz etmemiştir. Davacı vekilinin itirazına istinaden alınmış 03/02/2020 tarihli bilirkişi ek raporunda, aynı görüş muhafaza edilmiştir.

Ek rapora karşı davacı vekili itiraz etmiş, davalı yine itiraz etmemiştir.Davacı vekili, sigortalı bir aracın yaptığı kazadan dolayı 14.500-TL onarım masrafı için davalıya feragatname verildiğini, o bedelin davalı tarafından ödenmesi gerekirken ödenmediğinden müvekkilinin ödeme yaptığını, bu nedenle bu bedelin davalı tarafından karşılanması gerektiğini iddia etmiştir. Bu talebe ilişkin hasar dosyası ve aracın onarımını yapmış dava dışı şirkete davacının ödeme yaptığını gösteren belge sunulmuştur. Davacının birinci talebinin hesabında kullanılmış protokole uygun formülde, (157.576,28-TL ''stoploss rakamı''-118.206,97-TL'' davalının zarar ödemesinden nihai olarak üzerinde kalan rakam''=) 39.369,31-TL alacak bulunmuştur.

Söz konusu husus istinaf edilmediğinden, davacı bakımından kesinleşmiştir. Buna göre davacının reddedilen 14.500-TL talebi, davalının davacı için yapması gereken bir zarar ödemesi olduğu iddiasına ilişkin olduğundan, belirtilen miktar söz konusu formüldeki 118.206,97-TL'ye (davacının aleyhine olacak şekilde) eklenmesi gerekmektedir. Bunun sonucunda da davacının ilk talebi için kısmen kabul edilmiş olan 39.369,31-TL tutar, 14.500-TL eksilecektir. Bu talebin reddi sonuç olarak davacının kabul edilen alacak miktarında değişiklik yaratmadığından, kararın kaldırılması sebebi yapılmamıştır.Yargılama aşamasında davalı vekili, tebligatlara rağmen davanın esasına karşı bir beyanda bulunmamış, ticari defter veya davaya ilişkin bir kayıt ibraz etmemiş, sadece 18/01/2021 tarihli ikinci bilirkişi kök raporuna itiraz dilekçesini sunmuştur.

Ancak davacıya iade edildiğini iddia ettiği 34.489-TL'ye ilişkin bir delil dosyaya sunmamış, sadece dilekçesinin içinde özet rapor olduğunu ifade ettiği bir kısım bilgiler sunmuştur. Bu nedenle söz konusu savunma ispat edilemediğinden, belirtilen istinaf nedeni benimsenmemiştir.Öte yandan davacı vekili dava dilekçesinde, talep ettiği alacağının ticari temerrüt faiziyle tahsilini istemiş, mahkemece 39.369,31-TL'nin dava tarihinden itibaren temerrüt faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde yasal faize hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. Her iki tarafın da tacir olduğu gözetildiğinde, davacının talebi doğrultusunda karar verilen tutara talep gibi avans faizinin işletilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, mahkemece davanın kısmen kabulüne dair verilen kararda isabetsizlik bulunmadığından davacı vekilinin ve davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 615,40-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 80,70-TL harcın mahsubu ile kalan 534,7‬0-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Alınması gereken 2.689,32-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 683-TL harcın mahsubu ile kalan 2.006,32‬-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davacı ve davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 16/07/2025