6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Dava dışı aracıya yapılan ödemenin alacaklıyı ibra etmemesi

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/1547 E. 2025/779 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalGörev ve yetki

Mahkemenin nitelemesi: Ticari satım

Davacının nitelemesi: Fatura Bedeli Alacağı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Ticari nitelikteki bir satım ilişkisinden kaynaklanan fatura bedeli alacağında, borçlunun borcunu alacaklıya ya da alacaklının gösterdiği/yetkilendirdiği kişiye ödemesi borcu sona erdirir; ancak borçlunun ödemeyi yaptığını ileri sürdüğü üçüncü kişinin alacaklı adına hareket ettiğine veya onun temsilcisi olduğuna dair delil bulunmuyorsa, bu kişiye yapılan ödeme alacaklıya karşı ileri sürülemez ve borç sona ermez.

Ele alınan sorunlar

Görev itirazı (asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğu iddiası) → ret

İddia: Davalı, tacir olmadığını, bu nedenle uyuşmazlığa asliye hukuk mahkemelerinin bakmakla görevli olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: Uyuşmazlık, davalının fırın işletmesi için davacı şirketten satın aldığı iddia edilen undan kaynaklanmakta olup taraflar arasında ticari satım söz konusu olduğundan uyuşmazlığı çözmekte görevli mahkeme ticaret mahkemeleridir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Dava dışı üçüncü kişiye yapılan ödemenin borcu sona erdirip erdirmediği → ret

İddia: Davalı, fatura konusu malı davacıdan satın aldığını kabul etmekle birlikte, bedeli davacı adına hareket ettiğini ve davacının İstanbul'daki tahsilatlarını yaptığını ileri sürdüğü dava dışı ... Ltd. Şti. yetkilisine ödediğini, bu nedenle borcunun bulunmadığını savunmuştur.

Gerekçe: Borçlu kural olarak borcunu alacaklıya ya da alacaklının gösterdiği kişiye ödemesi halinde borcundan kurtulur. Davacının ticari kayıtları üzerinde yaptırılan incelemede davacı ile dava dışı ...Ltd Şti arasında ticari ilişki tespit edilememiştir. Davalı tarafından ibraz edilen 11/09/2020 tarihli 15.877,20-TL ödemeye ilişkin dekonttan paranın davacıya dava dışı şirket yetkilisi ... tarafından gönderildiği anlaşılmakta ise de dava dışı firmanın ve yetkilisinin davacı adına hareket ettiğine, onun temsilcisi olduğuna dair bir delil bulunmamaktadır. Ayrıca bu ödemenin, davacı tarafından düzenlenen ve ihtilaf konusu olmayan 06/06/2020 tarihli başka bir faturaya ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda söz konusu üçüncü kişiye yapılan ödeme ile davalının davacıya olan borcunun ifa edildiğinin kabulü mümkün değildir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Alacaklı adına hareket ettiği ileri sürülen ancak temsil yetkisi ispatlanamayan dava dışı üçüncü kişiye yapılan ödemenin borçluyu ibra etmeyeceğine ilişkin değerlendirme yönünden bölgesel ve ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Usul tespitleri

Görevli mahkeme
Tacir olmayan bir kişinin, fırın işletmesi için mal satın alması nedeniyle taraflar arasında ticari satım ilişkisi bulunan uyuşmazlıklarda görevli mahkeme ticaret mahkemesidir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali ticari satım görevli mahkeme temsil ifa ibra

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/1547

KARAR NO 2025/779

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 21/04/2022

NUMARASI 2021/283 Esas - 2022/377 Karar

DAVA

İtirazın İptali

Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; davalının müvekkilinden un satın aldığını, malların davalıya teslim edilmesine rağmen davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, fatura bedelinin ödenmemesi üzerine fatura bedeli 28.219,40-TL'nin tahsili için İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi'nin ... E. Sayılı icra takibinin başlatıldığını, davalının borca haksız olarak itiraz ettiğini belirterek davalının itirazının iptaline, alacağın % 20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; müvekkilinin fırıncılık yaptığını, bu sebeple un ihtiyacı için davacı adına İstanbul'da hareket eden ... San. Ve Tic. Ltd. Şti'den un sipariş ettiğini, siparişe karşı şirket yetkilisine ödemelerin yapıldığını, müvekkilinin davacı şirkete borcunun olmadığını, bu durumun tahsilat makbuzlarında görüldüğünü belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

İstanbul 11. ASLHM'nin 25/02/2021 tarihli 2021/80-107 sayılı görevsizlik kararının kesinleşmesi üzerine görevli asliye ticaret mahkemesince; davalının davacıdan satın aldığı malların bedelini aracı olan ve davacının İstanbul'daki tahsilatlarını yapan dava dışı ...Ltd Şti yetkilisi ...’a ödediğini ileri sürdüğü, ancak davalının malı davacıdan satın aldığı, faturaya itiraz edilmediği, bu nedenle ödemenin davacıya yapılması gerekirken dava dışı ...’a yapılmış olmasının davalıyı borçtan kurtarmayacağı, bu kişinin davacının temsilcisi olduğuna dair bir bilgi bulunmadığı, bu şekilde bir uygulamanın teamül haline geldiğinin de ispat edilemediği gerekçesiyle davanın kabulüne, davalının itirazının iptaline, takibin aynen devamına, 28.219,40-TL alacağın %20'si icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; müvekkilinin tacir olmaması nedeniyle asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğunu, müvekkilinin davacı adına hareket eden ...Ltd Şti'nden un sipariş ettiğini, bu şirketin yetkilisine 13/03/2021 tarihinde 15.877,20-TL ödeme yaptığını, buna ilişkin banka dekontunun dosyada bulunduğunu, 12/06/2020 tarihinde bu şirkete ait tahsilat makbuzunda belirtildiği üzere 15.825-TL daha ödeme yaptığını, davacı şirketin ...Ltd Şti'ne ve yetkilisi ... 'a yetki vererek un satışı yaptığını, bu firmanın davacı adına sipariş ve para aldığını, müvekkili ile davacının hiç bir şekilde muhatap olmadığını, siparişlerin ...Ltd Şti üzerinden geçildiğini, davacının defterlerinde kayıtlı olan 15.877,20-TL ödemenin davacıya ...

tarafından yapıldığına ilişkin dekont bulunduğu halde bunun dikkate alınmadığını, davacı ile ... arasındaki sorunlar nedeniyle müvekkilinin mağdur edildiğini, ...'un müvekkilinin mağduriyetinin bilerek müvekkiline 30.000-TL tutarlı senet verdiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, fatura alacağının tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı, davalıya un satışına ilişkin düzenlediği 1 adet 01/09/2020 tarihli 28.219,40-TL bedelli faturaya istinaden icra takibine girişmiş, davalı ise fatura konusu unun kendisine teslim edildiğini kabul etmekle birlikte bedelinin davacı firma hareket eden ...Ltd Şti yetkilisine ödediğinden bahisle davanın reddini savunmaktadır. Bu durumda taraflar arasında fatura konusu malın davalıya teslim edildiği hususunda ihtilaf bulunmamakta olup, uyuşmazlık fatura bedelinin ödenip ödenmediği, ...Ltd Şti yetkilisine yapılan ödemenin geçerli olup olmadığı hususlarından kaynaklanmaktadır. Davalı tarafça asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğundan bahisle görev itirazında bulunulmuş ise de uyuşmazlığın davalının fırın işletmesi için davacı şirketten satın aldığı iddia edilen undan kaynaklanmakta olup taraflar arasında ticari satım söz konusu olduğundan uyuşmazlığı çözmekte görevli mahkeme ticaret mahkemeleridir.

Davalı, davacıdan dava konusu faturaya içeriği malları teslim aldığını kabul etmekte, bu mallara ilişkin ödemeyi davacı ile davalı arasındaki mal satışına aracılık ettiğini ve davacının İstanbul'daki tahsilatlarını yaptığını iddia ettiği dava dışı ...Ltd Şti'nin yetkilisi ...’a ödediğini, bu nedenle borcunun bulunmadığını ileri sürmektedir. Davacının ticari kayıtları üzerinde yaptırılan incelemede davacı ile dava dışı ...Ltd Şti arasında ticari ilişki tespit edilememiştir. Borçlu kural olarak borcunu alacaklıya ya da alacaklının gösterdiği kişiye ödemesi halinde borcundan kurtulur. Davalı tarafından ibraz edilip de davacının kayıtlarında yer alan 11/09/2020 tarihli 15.877,20-TL ödemeye ilişkin dekonttan paranın davacıya dava dışı ...Ltd Şti yetkilisi ...

tarafından gönderildiği anlaşılmakta ise de dava dışı firmanın aracı olduğu davalının beyanlarında belirtilmektedir. Dava dışı firmanın ve yetkilisinin davacı adına hareket ettiğine, onun temsilcisi olduğuna dair bir delil bulunmamaktadır. Yine 11/09/2020 tarihli 15.877,20-TL ödemenin davacı tarafından düzenlenen ve ihtilaf konusu olmayan 06/06/2020 tarihli 15.877,20-TL tutarlı faturaya ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda somut olayda ...'a yapılan ödeme ile davalının davacıya olan borcunun ifa edildiğinin kabulü mümkün olmadığından mahkemece davanın kabulüne dair verilen kararda bir isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle; mahkemece davanın kabulüne dair verilen kararda isabetsizlik bulunmadığından, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 1.927,67-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 562,7‬0-TL harcın mahsubu ile kalan 1.364,97‬-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 13-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 13/05/2025

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/73052 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.