6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Bonoda tahrifat ve dolandırıcılığa dayalı menfi tespit davası

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/1855 E. 2025/1062 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Menfi tespit / İstirdatistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)Bono

Davacının nitelemesi: Bono, Tahrifat/Sahtecilik mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Bir bononun aldatma sonucu alınıp tahrif edilerek takibe konulduğuna ilişkin kesinleşmiş ceza mahkumiyet kararı bulunması halinde, bu karardaki maddi vakıa tespitleri TBK 74 uyarınca hukuk hakimini bağlar; bu durumda bono bedelinden borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesi hukuka uygundur.

Ele alınan sorunlar

Kesinleşen ceza mahkumiyet kararının hukuk davasında bağlayıcılığı ve bonoya dayalı borcun bulunmadığının tespiti → ret

İddia: Davalı vekili, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkilinin itirazlarının değerlendirilmediğini ve delillerin denetime elverişli şekilde incelenmediğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Gerekçe: TBK'nın 74. maddesi gereğince ceza hakimi tarafından verilen mahkumiyet kararıyla tespit edilen maddi vakıalar hukuk hakimi bakımından bağlayıcıdır. Davacının şikayeti üzerine görülen ceza dava dosyasında davalının resmi belgede sahtecilik ve dolandırıcılık suçlarından mahkumiyetine karar verilmiş ve bu karar kesinleşmiştir. Kesinleşen ceza dava dosyası ve kapsamı deliller birlikte değerlendirildiğinde, davacının dava dışı şahıstan borç almak istediği ve bedel kısmı 8.500-TL olan senedi imzalayıp verdiği, bu şahsın borç vermekten vazgeçerek fotokopisini davacıya iade ettiği, fakat asıl senedin bedel kısmının 18.500-TL olarak tahrif edilerek davalı tarafından icra takibine konulduğu, davacının imzaladığı bononun aldatma sonucunda elinden çıktığı ve davacının davalıya bonodan kaynaklı borcunun bulunmadığı anlaşılmakla, mahkemece davanın kabulüne dair verilen kararda isabetsizlik görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Kesinleşmiş ceza mahkumiyet kararındaki maddi vakıa tespitlerinin TBK 74 uyarınca hukuk hakimini bağladığına ve bu tespitler doğrultusunda tahrif edilmiş bonodan kaynaklı borcun bulunmadığının tespitine ilişkin uygulamayı örnekleyen bir karardır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
menfi tespit bono tahrifat resmi belgede sahtecilik dolandırıcılık ceza mahkemesi kararının hukuk hakimini bağlayıcılığı kötüniyet tazminatı

Atıf yapılan mevzuat: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) — TBK 74

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/1855

KARAR NO 2025/1062

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 28/06/2022

NUMARASI 2018/649 Esas - 2022/575 Karar

DAVA

Menfi Tespit

DAVA TARİHİ 28/06/2022

Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin dava dışı ...den 8.500-TL borç para istemesi üzerine, bu şahsın müvekkilinden bu tutarda senet talep ettiğini, müvekkilinin parayı almadan senedi imzalayarak bu şahsa verdiğini, ...'in müvekkiline borç para veremeyeceğini beyan ettiğini ve senedi müvekkiline iade ettiğini, ancak müvekkiline iade edilen senedin sonradan farkedildiği üzere farklı bir senet olduğunu, müvekkilinin gerçek senedi istemesine rağmen müvekkilini oyaladıklarını, akabinde müvekkilinin verdiği senette tahrifat yapılarak 18.500-TL olarak değiştirilerek davalı tarafından icra takibine konu edildiğini, dava dışı ... ve davalı hakkında suç duyurusunda bulunulması üzerine savcılıkça soruşturma başlatıldığını, müvekkilinin bu şahıslarla hiç bir ticari ilişkisinin bulunmadığını belirterek Bakırköy ...

İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, alacağın % 20'sinden az olmamak üzere tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafça dosyaya cevap dilekçesi sunulmamıştır.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Bakırköy 1. ASLHM'nin 11/04/2018 tarihli ...sayılı kararıyla asliye ticaret mahkemelerinin görevli olduğundan bahisle davanın görev yönünden reddine dair karar verilmiş olup, bahsi geçen karar istinaf edilmeksizin kesinleşmiştir. Görevli mahkemece; davacının dava dışı ...’den 8.500-TL borç almak istediği ve 8.500-TL bedelli senedi imzalayarak ...’e verdiği, tanık beyanının da bu yönde olduğu, ...’in davacıya borç vermekten vazgeçtiği ve sonradan fotokopi olduğu anlaşılan senedi, işyeri komşusu aracılığıyla davacıya iade ettiğini, davacının senedi yırtıp attığı fakat asıl senedin doldurularak davalı ... tarafından icra takibine konulduğu, senet ön yüzündeki keşide, vade, lehtar, adres, keşide yeri ve nakden ibarelerinin davalı ...’un eli ürünü olduğunun ceza mahkemesince kabul edildiği ve ...’un dava konusu senet yönünden resmi belgede sahtecilik suçundan mahkum edildiği, söz konusu suç yönünden kararın kesinleştiği, davacının imzaladığı dava konusu bononun aldatma sonucunda elinden çıktığı, davalının ise söz konusu boş senedi doldurarak takibe koyduğu, mahkumiyet kararı çerçevesinde davacının davalıya bonodan kaynaklı borcunun bulunmadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne, Bakırköy ...

İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyasında takibe konu edilen 30.10.2016 keşide, 30.11.2016 vade tarihli, 18.500-TL bedelli bono yönünden davalıya borçlu olmadığının tespitine, takipte davacı tarafından ödenen paranın davacıya iadesine, dava değeri olan 18.500-TL’nin %20’si oranında hesaplanan 3.700-TL kötüniyet tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkilinin itirazlarının değerlendirilmediğini, kararda delillerin denetim elverişli şekilde incelenmediği belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, takibe konu edilen bonodan dolayı tahrifat ve bedelsizlik iddiasına dayalı olarak borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir. Davacı vekili; müvekkilinin dava dışı ...’den borç para almak üzere sadece 8.500-TL olarak bedel yazılı senedi imzalayarak bu şahsa verdiğini, sonrasında bu şahsın para veremeyeceğini belirterek komşusu vasıtasıyla senedi müvekkiline iade etiğini, ancak iade edilen senedin farklı bir senet olduğunun sonradan anlaşıldığını, asıl senedin müvekkiline iade edilmeyerek akabinde senedin 8.500-TL bedelin 18.500-TL olarah tahrif edilip takibe konulduğunu belirterek bonoya ilişkin olarak davalıya borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir. Davacı, dolandırıcılık yolu ile alınan senedin tahrifat yapılarak takibe konulduğunu ileri sürmekte olup aynı zamanda dava dışı ...

ve davalı hakkında suç duyurusunda bulunmuştur. TBK'nın 74. maddesi gereğince ceza hakimi tarafından verilen mahkumiyet kararıyla tespit edilen maddi vakıalar hukuk hâkimi bakımından bağlayıcıdır. Davacının şikayeti üzerine Bakırköy 3. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 30/10/2016 tarihli 2019/93 E. 2021/294 K. ceza dava dosyasında ...’un kamu kurumunu aracı kılarak haksız menfaat elde ederek dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilik suçlarından cezalandırılmasına karar verilmiş, bahsi geçen karar kesinleşmiştir.Kesinleşen ceza dava dosyası ve kapsamı deliller birlikte değerlendirildiğinde davacının dava dışı ...’den 8.500-TL borç almak istediği ve bedel kısmı dolu olan 8.500-TL tutarlı senedi senedi imzalayarak ...’e verdiği, ...’in davacıya borç vermekten vazgeçtiği ve sonradan fotokopisini verdiği anlaşılan senedi, işyeri komşusu aracılığıyla davacıya iade ettiği, fakat asıl senedin doldurulup 8.500-TL olan bedel kısmı 18.500-TL olarak tahrif edilerek davalı ...

tarafından icra takibine konulduğu, davacının imzaladığı dava konusu bononun aldatma sonucunda elinden çıktığı, davacının davalıya bonodan kaynaklı borcunun bulunmadığı anlaşılmakla, mahkemece davanın kabulüne dair verilen kararda bir isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle; mahkemece davanın kabulüne dair verilen kararda isabetsizlik bulunmadığından, davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 1.263,73-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 315,93‬-TL harcın mahsubu ile kalan 947,80-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 24,5‬0-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 26/06/2025

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/72712 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.