Ticari kredide erken kapama komisyonunun emsal banka oranlarıyla denetimi

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/1006

KARAR NO 2025/1059

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 07/12/2021

NUMARASI 2018/811 Esas - 2021/939 Karar

DAVA

Alacak (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan

DAVA TARİHİ 27/01/2014

İSTİNAF KARAR TARİHİ 26/06/2025

Davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın davacı ve davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı, davalı bankanın ...Şubesinden 280.000-TL kredi kullandığı krediye istinaden dosya masrafı, komisyon ve ekspertiz masrafları adı altında toplamda 25.425-TL kesinti yapıldığını ileri sürerek, yapılan kesintinin faiziyle iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davaya konu masraf ve ücretlerin tahsilinin mevzuata uygun olduğunu, bu bedellerin müvekkili banka açısından zorunlu gider olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece,davacının 08/05/2009 tarihinde davalı bankadan 280.000-TL bedeli 48 ay vadeli eşit taksitli 391.395,10-TL toplam geri ödemeli %16,68 faiz oranıyla işletme (iş yeri) kredisi kullandığı, krediye istinaden aynı tarihte 1.350-TL masraf ve 650-TL ekspertiz masrafı olarak davalı banka tarafından davacıdan tahsil edildiği, kullanılan 280.000-TL tutarındaki kredi ödeme planına göre, davacının 04/12/2009 tarihinde 254.687,26-TL anapara borcunu kapattığı ve davacıdan 22.000-TL erken kapatma komisyonu alındığı; bilirkişi raporuna göre davalıdan 8.094,07-TL fazla erken kapama komisyonu alındığı, genel kredi sözleşmesinin 15.6. maddesi gereğince davacının kendisinden alınmış masrafları kabul ettiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile 8.094,07-TL fazla alınan erken kapama komisyon ücretinin 04/12/2009 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazla istemin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

1-Davalı vekili, diğer bankaların uygulamalarının tespiti için yazılan müzekkere cevaplarının yanlış değerlendirildiğini, her kredi için ve dönemine göre hesaplamaların değiştiğinin bildirildiğini, buna göre %5 ve %10 gibi oranların uygulandığının görüldüğünü, bu şekilde bilirkişi raporunun hükme elverişli olmadığını; aritmetik ortalamayla sonuca gidilmemesi gerektiğini, Yargıtay HGK'nın 20/02/2020 tarihli kararındaki ilkeler gözetilerek karar verilmesinin doğru olacağını; alınan erken kapama ücretinin makul tutarda olduğunu belirterek, kabul edilen kısım bakımından kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

2- Davacı, davada kısmen kabul kararı verildiğini, 650-TL ekspertiz ve 1.650-TL dosya masrafını talep ettiğini; davalı lehine hükmedilen 5.100-TL vekalet ücretini ve diğer yargılama giderlerini kabul ettiğini; İstanbul 1. Tüketici Mahkemesi dosyası nedeniyle icrada kendisinden tahsil edilen 3.508,54-TL'nin iadesini istediğini belirterek kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, ticari kredi sözleşmesi kapsamında davacının davalı bankaya ödediği erken kapama ücreti, ekspertiz ücreti ve dosya masrafının iadesi istemine ilişkindir. Davanın ilk olarak açıldığı İstanbul 1. Tüketici Mahkemesi'nde, iki adet kredi için tahsil edilen masrafların tahsili talep edilmiş, 08/05/2009 tarihli 280.000-TL tutarlı kredi ticari kredi niteliğini haiz olduğundan bahisle bu kredi yönünden tefrik kararı verilmiş, dosya mahkemenin 2016/880 esas sırasına kaydedilmiş, o dosyada 2017/451 karar sayılı ve 09/03/2017 tarihli kararla davanın reddine karar verilmiş; karara karşı davacı tarafından istinaf yoluna başvurulmuş, Dairemizin 2017/532 E., 2018/564 K. sayılı ve 05/02/2018 tarihli ilamıyla ticari krediden kaynaklanan davada görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğu gerekçesiyle karar kaldırılmış dosya kararı veren mahkemeye gönderilmiştir.

İstanbul 1. Tüketici Mahkemesi'nin 2014/165 esas ve 2016/2233 karar sayılı dosyasında alınan 10/06/2016 tarihli bilirkişi raporunda, davacının davalı bankadan iki ihtiyaç kredisi, bir konut kredisi ve 08/05/2009 tarihli 280.000-TL bedelli ticari kredi kullandığı, ticari kredi için davacının davalıya 08/05/2009 tarihinde 1.350-TL dosya masrafı, 850-TL ekspertiz masrafı ve 04/12/2019 tarihinde 22.000-TL erken ödeme ücreti ödediği, diğer krediler için toplam 2.924,52-TL masraf, komisyon ve sigorta primini haksız şarta bağlı olarak alındığı, ticari kredi kapsamında tahsil edilmiş toplam 24.000-TL'nin sözleşme ve mevzuata uygun olduğundan iadesinin talep edilemeyeceği yönünde görüş bildirilmiştir.

Mahkemece 28/06/2016 tarihinde ticari kredi bakımından dava tefrik edilerek tüketici kredileri kapsamında davacıdan tahsil edildiği belirlenen 2.924,52-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsiline dair karara yönelik istinaf başvurusu İstanbul BAM 18. HD'nin 2017/1768esas 2018/640 karar sayılı ve 04/04/2018 tarihli ilamı ile istinaf başvurusunun esastan reddine kesin olarak karar verilmiştir. Buna göre eldeki davanın konusu, davacının davalı bankadan 08/05/2009 tarihinde kullandığı 280.000-TL bedelli 48 ay vadeli ticari (işyeri) kredi için kendisinden aynı tarihte tahsil edilen 1.350-TL dosya ücreti ve 850-TL ekspertiz masrafı ve 04/12/2009 tarihinde tahsil edilen 22.000-TL erken ödeme komisyonuna ilişkindir.

Mahkemenin 11/09/2020 tarihli ara kararı üzerine, davacı 24.000-TL dava değeri üzerinden aynı tarihte harç ödemesi yapmıştır.Mahkemece alınan 09/11/2021 tarihli bilirkişi raporunda, mahkemece beş bankadan getirtilen erken kapama komisyon oranları ortalamasının %5,2 olduğu, davacının 04/12/2019 tarihinde ödediği 254.687,26-TL ana para tutarına %5,2 oranı uygulandığında 13.243,74-TL hesaplandığı, bunun %5 gider vergisinin 662,19-TL olduğu, buna göre %5,2 üzerinden yapılan hesaplamada kredi erken kapama komisyon ücretinin 13.935,93-TL olduğu; davalının davacıdan 20.952,38-TL ve bu tutarın %5 gider vergisi olan 1.047,72-TL olmak üzere toplam 22.000-TL'yi 04/12/2009 tarihinde tahsil ettiği, her iki miktar arasındaki farkın (22.000-13.935,93=) 8.094,47-TL olduğu;

1. 350-TL dosya masrafı ve 650-TL ekspertiz masrafının taraflar arasındaki kredi sözleşmesine uygun olarak tahsil edildiği belirtilmiştir. Genel kredi sözleşmesinin 6.1 maddesinde "Banka bu sözleşmeye dayanarak açtığı ve açacağı her türlü kredilerle hesaplara ve aldığı teminatlara Banka tarafından saptanan en yüksek oranları geçmemek üzere belirleyeceği oranlarda her nevi komisyonları, ücret, masraf ve sair giderleri müşteriye ihbarda bulunmaksızın uygulayarak bunları, gider vergileri ve sair resim ve harçları ile birlikte cari hesabına borç yazabilecektir.Banka uygulamakta olduğu komisyon oranlarını müşteriye önceden ihbarda bulunmak zorunda olmaksızın, tek taraflı olarak dilediği zaman ve miktarda artırmaya yetkilidir.";

6. 2 maddesinde "Müşteri hesabına borç yazılan konuları ve her çeşit komisyon, ekspertiz, muhafaza ücretleri ve sair masrafları ve bunların gider vergilerini, kredi limiti müsait olsa dahi, bankaya derhal ve nakten ödemekle yükümlüdür." denilmektedir. Sözleşmenin 15.6 maddesi "müşterinin bakiye borcunu vadesinden önce ödeyerek hesabını kapatması, Bankanın kabulüne bağlıdır. Bankaca kabul edilmesi halinde erken ödeme, taksit vadelerinden birinde ve ödeme vadesinde işlemiş faizin ve kalan ana paranın, Bankanın belirleyeceği miktarda bir erken kapama ücreti ile erken ödeme nedeniyle doğabilecek vergi, KKDF gibi mali yükümlülüklerin nakden ve defaten ödenmesi kaydıyla mümkündür. Bankanın erken ödeme tarihi ile vade tarihi arasındaki süre için erken ödeme sebebiyle Bankanın mahrum kalacağı ilgili kredi faiz oranı üzerinden hesaplanan faiz tutarını da talep haklı saklıdır." hükmünü haizdir.Sözleşmede erken kapama halinde uygulanacak oran belirtilmemiştir.Bankalarca masraf ve komisyon adı altında yapılan tahsilatların yasal dayanağı, kredi kullandırım tarihinde yürürlükte bulunan 09/12/2006 tarihli RG'de yayımlanan 2006/1 sayılı Tebliğin 3.

maddesinde, bankalarca mevduata uygulanacak sabit veya değişken faiz oranlarının serbestçe belirleneceği, 4. maddesinde ise reeskont kaynaklı krediler dışındaki kredilere uygulanacak faiz oranları ile faiz dışında sağlanacak diğer menfaatlerin ve tahsil olunacak masrafların nitelikleri ve sınırlarının serbestçe belirleneceği kabul edilmiştir. Yine aynı Tebliğ'in 6/2. maddesine göre; bankalar,TCMB'ye bildirdikleri azami oranları aşmamak kaydıyla, mevduat ve kredi işlemlerinde uygulayacakları faiz oranlarını ve katılma hesaplarında uygulayacakları kâr ve zarara katılma oranlarını vadelerine göre tüm şubelerinde halkın görebileceği şekilde ilan eder ve bu oranları internet sitelerinde yayımlar.

Bu durumda, ticari kredilerde bankalar tarafından alınacak olan masrafların hukukilik denetimi yapılırken öncelikle, kredi sözleşmesiyle belirlenen bir oran olup olmadığı araştırılmalı, olması halinde bu oran üzerinden masraf tahsil edilebileceği kabul edilmeli, sözleşmeyle bir oran belirlenmediğinin tespiti halinde ise, bankanın masraflara ilişkin olarak belirlediği ve ilan ettiği oranlar bulunup bulunmadığı tespit edilmeli, varsa yine bu oran üzerinden masraf tahsil edilebileceği kabul edilmeli, ilan edilen bir tutar bulunmaması halinde ise tahsil edilen masrafların emsal banka uygulamalarına göre orantılı olup olmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir. Bankalar tarafından bildirilen ortalama oran %5,20 olduğu, erken kapama tarihi itibariyle bir kısım banka verilerine ulaşılamadığından bilirkişi tarafından %5 orana göre hesaplama yapılmıştır.Davalının tahsil ettiği erken kapama ücretinin oranı %8,2 oranda olup, Dairemizce incelemesi yapılan emsal dava dosyalarından bilindiği üzere ortalamaların üzerindedir.Hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre emsallere uygun olarak hesaplanan miktar ile davacıdan alınan miktar arasında ki farkın davalıdan tahsiline karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.Davacının 1.350-TL dosya ücreti ve 850-TL ekspertiz masrafı ise alınan hizmet karşılığı yapılan masraflara ilişkin olup davacının sözleşme hükmüne göre itirazsız ödediği bu miktarların iadesini talep hakkı bulunmamaktadır.

Yine davacının istinaf dilekçesinde belirttiği, tüketici mahkemesi kararından dolayı icra takibinde kendisinden tahsil edildiğini iddia ettiği tutarlar bu davanın konusunu teşkil etmemektedir.Açıklanan nedenlerle ,istinaf nedenleri yerinde görülmeyen davacı ve davalı vekilinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davacının ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 615,40-TL istinaf karar harcından 80,70-TL peşin alınan harcın mahsubu ile kalan ‬534,7‬0-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Alınması gereken 615,40-TL istinaf karar harcından ödenen 138,23-TL peşin harcın mahsubu ile kalan 477,17-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Taraflarca yapılan istinaf yargı giderlerinin üzerilerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 26/06/2025