Taraf ehliyeti eksikliği ve hatalı temerrüt faizi hesabı nedeniyle kaldırma
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/1386 E. 2025/945 K. · · İlk derece: İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
Gerekçe özeti
Taraflar arasındaki sözleşmede temerrüt faizinin, bankaca borçlu cari hesap şeklinde çalıştırılan kredilere uygulanan en yüksek cari faiz oranının iki katı olarak belirlenmesi öngörülmüşse ve aynı sözleşmeye dayalı olarak birbirine yakın tarihlerde tahsis edilmiş birden fazla kredi söz konusuysa, temerrüt faizi her kredinin kendi akdi faiz oranı üzerinden değil, bu krediler arasındaki en yüksek akdi faiz oranı esas alınarak hesaplanmalıdır; ayrıca dava süresince davalı tüzel kişiliğin tasfiye edilerek sicilden terkin edilmesi, taraf ve dava ehliyeti dava şartı olduğundan karar kesinleşinceye kadar her aşamada re'sen gözetilmesi gereken bir eksikliktir ve davaya devam edilebilmesi tüzel kişiliğin ihyasına bağlıdır.
Ele alınan sorunlar
Davalı şirketin tasfiye sonucu ticaret sicilinden terkin edilmesi nedeniyle taraf teşkili eksikliği → kabul
Gerekçe: Taraf ve dava ehliyeti dava şartı olup karar kesinleşinceye kadar davanın her aşamasında re'sen dikkate alınması gerekir. Davalı şirketin tüzel kişiliğinin tasfiye sonu kararının tescili ile sona ermiş olması taraf teşkilinde eksiklik oluşturduğundan, davaya devam edilebilmesi için davalı şirketin tüzel kişiliğinin ihya edilmesi gerekmektedir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Taksitli ticari kredilerde temerrüt faizi oranının hesaplanma yöntemi → kabul
İddia: Davacı vekili, takipte her üç kredi için de faiz oranının %66 olarak belirtilmesine rağmen mahkemece her bir kredi için farklı ve daha düşük oranlara hükmedildiğini, faiz ve BSMV hesabının da yanlış tespit edildiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve davanın kabulünü istemiştir.
Gerekçe: Sözleşmenin 10. maddesine göre temerrüt faiz oranı, bankaca borçlu cari hesap şeklinde çalıştırılan kredilere uygulanan en yüksek cari faiz oranının iki katıdır. Yargıtay (Kapatılan) 19. ve 11. HD ile HGK'nın yerleşik uygulamalarına göre temerrüt faizine esas alınacak oran, Merkez Bankasına bildirilen değil, bankanın müşterilerine fiilen uyguladığı kredi faiz oranlarıdır; bu husus banka tarafından belgelenmelidir. Somut olayda bu yönde bir belge sunulmamış, bilirkişi raporunda her kredi için kendi akdi faiz oranının iki katı esas alınmıştır. Ancak davaya konu üç kredi aynı genel kredi sözleşmesine dayalı olarak birbirine yakın tarihlerde tahsis edilmiş olup, en son tarihli kredi (29/06/2018 tarihli) en yüksek akdi faiz oranı olan yıllık %22,80 üzerinden kullandırılmıştır. Bu durumda sözleşmenin 10.5. maddesine ve dayanılan Yargıtay HGK ilamına uygun olarak, davacı banka tarafından borçlu cari hesap şeklinde çalıştırılan kredilere uygulanan en yüksek cari faiz oranı olan %22,80 oranının ve bunun iki katı olan %45,60 oranının her üç kredi bakımından da temerrüt faizi oranı olarak uygulanması gerekir. Sözleşmenin temerrüt faizine ilişkin hükmünün, her bir kredinin kendi akdi faiz oranının iki katı olarak yorumlanması ve buna göre eksik temerrüt faizi hesaplanması doğru değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Aynı sözleşmeye dayalı ve birbirine yakın tarihlerde kullandırılan birden fazla taksitli ticari kredide temerrüt faizinin hangi akdi faiz oranı üzerinden (en yüksek cari faiz oranı esas alınarak) hesaplanacağı ve davalı tüzel kişiliğin dava sırasında tasfiye ile terkin edilmesinin taraf teşkiline etkisi konularında bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Dava şartı
- taraf ve dava ehliyeti
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
taraf ve dava ehliyeti↗ tüzel kişiliğin ihyası↗ tasfiye sonu terkin↗ temerrüt faizi↗ cari faiz oranı↗ genel kredi sözleşmesi↗ itirazın iptali↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2022/1386
KARAR NO 2025/945
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 14/04/2022
NUMARASI 2020/346 Esas - 2022/220 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Genel Kredi Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ 16/07/2020
İSTİNAF KARAR TARİHİ 12/06/2025
Davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, müvekkili banka ile davalı şirket arasındaki genel kredi sözleşmesini diğer davalıların da müşterek borçlu-müteselsil kefil sıfatıyla imzaladıklarını, davalı kredi borçlusu şirketin ... teminatlı taksitli ticari kredileri ödemediğini, bunun üzerine davalılara Noterden 27/06/2019 tarihli ihtarname gönderildiğini, borç yine ödenmeyince alacağın tahsili için İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... sayılı dosyasıyla takip başlatıldığını ancak davalıların takibe haksız olarak itiraz ettiklerini ileri sürerek, davaların icra takibini itirazlarının iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalılar, davaya cevap vermemiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece, davalı şirkete kullandırılan taksitli ticari kredi borçları ödenmeyince hesabın kat edilerek her bir kredi hesabı için ayrı ayrı 3 adet ihtarname keşide edildiği, ihtarnamelerde belirlenen sürenin sonunda ... numaralı kredi için 05/07/2019' tarihinde, ... numaralı kredi için 06/07/2019'tarihinde ve ... numaralı kredi için 15/07/2019' tarihinde davalıların temerrüde düştükleri;Yargıtay HGK'nın 2017/19-1650 E. 2019/507 K. sayılı ve 02/05/2019 tarihli ilamı dikkate alınarak, temerrüt tarihi itibariyle fiilen uygulanan akdi faizin 2 katı oranında temerrüt faizi belirlenmesi gerektiği, bu nedenle yapılan itirazların kabul edilmediği; hükme elverişli bilirkişi raporuna göre ... numaralı kredi için %33,84, ...
numaralı kredi için %45,60 ve ... numaralı kredi için %29,04 oranında temerrüt faizi uygulanacağı belirlendiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, davalıların icra takip dosyasına yaptıkları itirazın kısmen iptali ile takibin 465.404,55-TL asıl alacak, 22.964,15-TL işlemiş faiz, 1.148,21-TL BSMV olmak üzere 489.516,91-TL toplam alacağın asıl alacaklardan ... numaralı taksitli ticari kredi için %29,04, ... numaralı taksitli ticari kredi için %45,60 ve ... numaralı taksitli ticari kredi için %33,84 oranında temerrüt faizi ve faizin %5 gider vergisi yürütülmek suretiyle devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine; kabul edilen asıl alacak miktarları üzerinden hesaplanacak %20 oranındaki icra inkar tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili, mahkeme kararında asıl alacağın yanlış hesaplandığını, alacakların..., ... ve ...nolu ... teminatlı taksitli ticari kredi borcundan kaynaklandığını, ... teminatlı kredi kartonlarının asıl alacak toplamının icra takibinde 468.172,82-TL olarak belirtilmesine rağmen kararda toplam asıl alacağın 465.404,55-TL olarak yazıldığını, aradaki farkın neden reddedildiğinin anlaşılamadığını, müvekkil banka tarafından tahsilat sağlandıktan sonra halef olarak ... adına takip yürütüleceğinden takipteki alacak miktarının esas alınması gerektiğini; kararda faiz oranlarının hatalı olduğunu, takipte her üç kredinin de faiz oranlarının %66 olarak belirtilmesine rağmen mahkemece her bir kredi için farklı oranlara karar verildiğini;
faiz hesabının ve bsmv'nin de yanlış tespit edildiğini, buna göre takipte 46.096,63-TL temerrüt faizi istenilmesine rağmen 22.964,15-TL işlemiş faizin kabul edildiğini; yine takipte istenilen 2.304,83-TL bsmv'nin 1.148,21-TL'sinin kabul edildiğini belirterek, kararın belirtilen kısımlarının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, genel kredi sözleşmesi kapsamındaki alacağın tahsili için başlatılan icra takibine davalıların itirazının iptali istemine ilişkindir. Eldeki dava 16/07/2020 tarihinde açılmış olup davada nihai karar verildikten sonra ancak kesinleşmeden genel kredi sözleşmesinin asıl borçlusu davalı şirketin ticaret sicil kayıtlarında 15/02/2024 tarihli ortaklar kurulu kararıyla tasfiyenin sonuçlandırıldığı, tasfiye sonu kararı 19/02/2024 tarihinde tescil edildiğinden davalı şirketin sicilden terkin edildiği anlaşılmaktadır.Taraf ve dava ehliyeti dava şartı olup karar kesinleşinceye değin davanın her aşamasında re'sen dikkate alınması gerektiğinden, taraf teşkilindeki bu eksiklik re'sen incelenmiştir.
Davalı şirket hakkında açılan davaya devam edilebilmesi için, davalı şirketin tüzel kişiliğinin ihya edilmesi gerekmektedir. Ayrıca davacı vekilinin istinaf sebeplerinin değerlendirilmesi kapsamında; davaya konu İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde, davacının alacaklı, davalıların borçlu, davalı şirketin ... teminatlı 23.602, 29.069 ve 31.085 karton numaralı taksitli ticari kredi borcu için 468.172,82-TL asıl alacak, 46.096,63-TL işlemiş faiz ve %66 faiz üzerinden 23/06/2019-20/08/2019 için 2.304,83-TL bsmv olmak üzere toplam 516.574,28-TL'nin tahsilinin istenildiği ve davalıların itirazı üzerine takibin durduğu görülmüştür.Yargılama aşamasında bankacı bilirkişiden alınan kök raporda, davacı ile davalı şirket arasında 03/02/2014 tarihli 38.500-TL limitli sözleşmenin akdedildiği, sözleşmeyi davalılar ...'in müteselsil kefil olarak imzaladığı, kredi ve kefalet limitinin sonradan 113.500-TL'ye çıkartıldığı;
ayrıca davacı ile davalı şirket arasında 12/04/2014 tarihli 113.500-TL limitli sözleşme akdedildiği, sözleşmeyi davalılar..., ...' ve ...'ın müteselsil kefil olarak imzaladığı, kredi ve kefalet limitinin sonradan 1.250.000-TL'ye çıkartıldığı; icra takibine üç farklı kredinin konu edildiği,ilkinin ... nolu 05/04/2017 tarihinde 60 ay vadeli aylık %1,21 (yıllık 14,52) faiz oranlı 200.000-TL tutarlı, ikincisinin ...nolu 23/03/2018 tarihli 60 ay vadeli aylık %1,41 (yıllık 16,92) faiz oranlı 150.000-TL tutarlı ve üçüncüsünün ... nolu 29/06/2018 tarihli 36 ay vadeli aylık %1,90 (yıllık 22,80) faiz oranlı 200.000-TL tutarlı taksitli ticari kredi olduğu; ... nolu krediye ait05/07/2019 tarihli ihtarda 147.784,15-TL anapara, 1.080,58-TL işlemiş faiz ve 155,12-TL olmak üzere toplam 149.019,85-TL istenildiği, ihtarın 06/07/2019 tarihinde davalılara tebliğ edildiği, temerrüdün 15/07/2019 tarihinde oluştuğu;
... nolu krediye ait 28/06/2019 tarihli ihtarda 180.713,35-TL anapara, 1.316,99-TL işlemiş faiz ve 267,52-TL olmak üzere toplam 182.297,86-TL istenildiği, ihtarın 29/06/2019 tarihinde davalılara tebliğ edildiği, temerrüdün 06/07/2019 tarihinde oluştuğu; taraflar arasındaki sözleşmenin 10. maddesine göre, temerrüt faiz oranının bankaca borçlu cari hesap şeklinde çalıştırılan kredilere uygulanan en yüksek cari faiz oranının 2 katı oranında uygulanacağı belirtilmiş ise de,Yargıtay HGK'nın 2017/19-1650 E., 2019/507 K. Sayılı ve 02/05/2019 tarihli ilamına göre ticari kredilere uygulanan akdi faiz oranlarının 2 katı oranında temerrüt faizi talep edilebileceği, buna göre her bir kredinin akdi faiz oranının iki katı oranda temerrüt faizi işletilmesi gerektiği sonucuna varılarak yapılan hesaplamaya göre davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.Yargıtay (Kapatılan) 19.
ve 11. HD ile HGK'nın yerleşik uygulamalarında sözleşme hükmüne göre banka tarafından uygulanan cari oranlar üzerinden temerrüt faizi belirlenmesi kararlaştırılmış ise; temerrüt faizine esas alınacak oranın banka tarafından müşterilerine fiilen uygulanan oranlar olması gerektiği buna göre, bankanın talebi oranında temerrüt faizi işletilebilmesi için Merkez Bankasına bildirilen değil, fiilen müşterilerine kredi kullandırdığı faiz oranlarını belgelemesi gerekir. Bu yolda ise bir belge sunulmamıştır. Bilirkişi raporunda da her bir kredi için ilgili kredide uygulanan %14,52; %16,92 ve %22,80 akdi faiz oranlarının sözleşmenin 10.5. maddesine göre iki katı olan %29,04; %33,84 ve %45,60 temerrüt faiz oranları olarak hesaplamaya esas alınmıştır.
Davaya konu üç krediden en son tarihli yani ... nolu 29/06/2018 tarihli kredi yıllık 22,80 akdi faiz oranı üzerinden davalı şirkete kullandırılmıştır. Buna göre her üç kredinin de aynı sözleşmeye dayalı olarak birbirine çok yakın tarihlerde tahsis edildiği gözetildiğinde, temerrüt tarihlerinde genel kredi sözleşmelerinin 10.5. maddesine ve kararda dayanılmış Yargıtay HGK'nın ilamına uygun olacak şekilde, davacı banka tarafından borçlu cari hesap şeklinde çalıştırılan kredilere uygulanan en yüksek cari faiz oranı olarak %22,80 oranın ve onun da iki katı olan %45,60'ın her üç kredi bakımından da temerrüt faizi oranı olarak uygulanması gerekmektedir. Sözleşmenin temerrüt faizine ilişkin hükmü takibe konu krediye uygulanan akdi faizi gibi yorumlanarak her bir kredinin akdi faizinin iki katı olarak belirlenmesi ve buna göre eksik temerrüt faizi hesaplanması doğru olmamıştır.
Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına, taraf teşkilindeki eksikliğin giderilmesi ve bilirkişiden ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi için dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle:Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/04/2022 Tarih 2020/346 Esas - 2022/220 Karar sayılı kararının HMK'nın 353(1)a-4-6 maddeleri gereği KALDIRILMASINA;"Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Davacı tarafından yatırılan 80,70-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-g maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.12/06/2025
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/72283 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi