Led ekranın üretim kaynaklı ayıbından doğan değer kaybı davası

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/2286

KARAR NO 2025/1090

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 17/10/2022

NUMARASI 2020/12 Esas - 2022/973 Karar

DAVA

Alacak (Ticari Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ 21/01/2015

Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, taraflar arasında led ekran satışına ilişkin 15/03/2012 tarihli sözleşme imzalandığını, bir süre sonra led ekranda anlaşılamayan nedenlerden ötürü arıza meydana geldiğini, davalıya arızanın bildirildiğini, ancak davalının onarım yapmaktan imtina ettiğini, gönderilen ihtarname sonucu davalı firma çalışanlarınca arızanın giderilmesine çalıştıklarını ve arızanın giderildiğinin belirtildiğini, ancak halen kullanım fonksiyonunu yerine getirmediğini, müvekkili firmanın kendi teknik elemanının yaptığı incelemede, led ekranın soğutma ve elektrik sisteminde arıza olduğunun tespit edildiğini, led’in halen garanti kapsamında olduğunu, Ankara Batı 1. AHM'nin 2014/17 D. İş sayılı dosyasıyla tespit istediklerini, bilirkişi raporunda arızanın teknik bir arıza olup satıcı olan davalı tarafından çözümü gerektiğinin belirtildiğini, TBKnın 112 maddesi uyarınca davalının zarardan sorumlu olduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 500-TL'nin faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

TALEP ARTIRIM

Davacı vekili 23/09/2022 tarihli talep artırım dilekçesiyle, dava dilekçesindeki 500-TL olan talebini artırarak 347.344,21-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davacının bildirimde bulunmadığını, arızanın davacının üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirmemesinden kaynaklandığını, davacının kendi teknik elemanına inceleme yaptırdığını beyan ettiğini, böylece sözleşmenin 5. maddesinin (d) bendini ihlal ettiğini, davacının ihtarname sonrasında yapılan tamiratla sorunun çözülmediğini iddia etmişse de, müvekkiline arızanın devam ettiğine ilişkin bir bildirim yapılmadığını, bilirkişi raporunda arızanın klimaların birinden kaynaklandığının belirlendiğini, klimayla ilgili kullanım ve bakım aralığı bilinemediğinden arızada müvekkilinin kusuru bulunmadığını, arızanın temel kaynağının davacıya ait UPS sistemi olduğunu, davacıya gerekli uyarılar yapılmasına karşın ilgili güç kaynağı ve UPS sisteminin sağlanmadığının görüldüğünü ve müvekkilinin üzerine düşen periyodik bakım yükümlülüğünü de yerine getirdiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI VE SÜREÇ

Mahkemece, ilk olarak verilen karar ile davalının davacıya sattığı led ekran diye tabir edilen panonun uygun malzeme kullanılmaması nedeniyle özellikle yaz aylarında ortam sıcaklığına bağlı olarak sık sık arızalandığı, arızadan davalının kusurlu ve sorumlu olduğu, cihazda meydana gelen arızadan dolayı değer kaybı tam olarak belirlenememekle birlikte TBK 50/2 gereğince cihazın satış bedeli dikkate alındığında talep edilen 500-TL zararın dosya kapsamına uygun olduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile 500-TL'nin dava tarihinden işleyecek avans faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir. Kararın taraflarca istinafı üzerine Dairemizin 2018/951esas,2019/1441 karar sayılı ve 21/11/2019 tarihli ilamıyla, "Davalı taraf davacının ürünü inceleme yükümlüğünün ve ayıp ihbarının süresinde olmadığını, 2 yıl sonra davacı tarafından kurulması gereken UPS (kesintisiz güç kaynağı) sisteminin kurulmaması ve klima arızasından kaynaklanan arızadan sorumlu olmadığını savunmaktadır.

Davaya konu Led ekranının teslim edildikten 6 ay sonra eskisi gibi çalışmaması nedeniyle davacının talebi üzerine davalı tarafından ürünün incelendiği davalının kabulünde olup, birbiri ile uyumlu konusunda uzman bilirkişi raporlarına göre üründe var olan arızanın sistem kurulduktan sonraki 6 aylık süreçte ortaya çıktığı, satıcı tarafından yapılan değişikliklerden sonrada led arızasının devam ettiği ve halen devam ettiği,durumun kullanımla birlikte zaman içerisinde ortaya çıkan üretim kaynaklı arıza olmasına göre ayıbın süresinde ihbar edildiği ve ayıbın satım sözleşmesinde öngörülen ve teslim ile başlayan 2 yıllık garanti süresi içerisinde meydana geldiğinin kabulü gerekmektedir. Kaldı ki davalı satıcılığı meslek edinmiş kişi ve davaya ve satıma konu üründeki ayıbı bilmesi gereken kişi olarak ayıbın kendisine süresinde bildirilmediği yani ayıp ihbar süresine uyulmadığı yönündeki savunması ile sorumluluktan kısmen de olsa kurtulamayacaktır.

Dava konusu Led ekran gibi geniş boyutlu panellerdeki bozuk transistörler nedeniyle de piksel ölmesi ve renk değişimi olabileceği, LED panel üzerindeki piksel kayıpları ile renk değişim nedenlerinin sadece sıcaklık artış kaynaklı olmayacağı, ortam sıcaklığının da renk değişimine sebep olabileceği ancak bu ölçüde bir sistem kurulurken özellikle sıcak ve soğuk farklarından dolayı meydana gelebilecek arızalarla ilgili sadece sözleşme çerçevesinde yazılan uyarıların yeterli olamayacağı, kolay arızalanabilir transistor tercihli panel seçimi ve LED ekranın donanım tercihindeki zaaflar ve özellikle yaz aylarında ortam sıcaklığının elektronik devrelerin çalışmasını engelleyecek düzeyde artabileceği hususu hesaplanmadan projelendirilerek montajın yapılmasından dolayı, kolay arızalanabilir transistor tercihli panel seçimi gibi nedenlerden kaynaklandığı, arızanın sebebinin arızalı klimaya bağlanmayacağı belirlendiğinden, klima sistemindeki arızadan yada UPS sisteminin kurulmaması nedeniyle meydana geldiği yönündeki davalı istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Ancak; davacı vekili 28.01.2018 tarihli dilekçesi ile, dava konusu Led Ekranda ayıp sebebiyle meydana gelen zararın giderim bedeli ve ayıp nedeniyle meydana gelen değer kaybını talep etmesine göre mahkemece, Led Ekrandaki ayıp oranını ve ayıp nedeniyle üründe meydana gelen değer kaybı tespit edilerek davacının talebi TBKnın 227 maddesi kapsamında değerlendirilerek taraf ve yargı denetimine elverişli olacak şekilde bilimsel verilere uygun ek rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve zarar tespit edilemediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır." gerekçesiyle,kararın kaldırılmasına,dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

Kaldırma kararından sonra mahkemece, alınan ek bilirkişi heyet raporuna göre, davaya konu sistemdeki arızanın sistemin yalnızca led ekran kısmında mevcut olduğu, başta yaz ayları olmak üzere sistem bileşenlerinde bir arıza olması durumunda sistemin diğer elemanları koruma amacıyla tamamen koruma altına girmediği, arızanın dönemsel olarak süreklilik arz edeceği, daha öncesinde yapılan onarımlara rağmen aynı arızaların devam etmesi sebebiyle led ekran içerisindeki parça değişikliklerinin fayda sağlamayacağı ve ekonomik olmayacağı, serbest piyasada yapılan araştırmalar sonucunda sistemin led ekranından dolayı meydana gelen değer kaybının 142.344,19-USD olacağı, dava tarihi itibariyle değer kaybı bedelinin "TL" karşılığının 347.677,21-TL olarak hesaplandığı gerekçesiyle, 347.677,21-TL'nin dava tarihi olan 06/02/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, bilirkişilerce keşif yapılmasının ürünün tesliminden yıllar geçmesi sebebiyle anlamsız olduğunu; davacı aleyhine ... tarafından ilgili ekranın kaldırılması hususunda verilen encümen kararı bulunduğunu, idare mahkemesi kararının da aynı yönde olduğunu, davacının belediyeyle yaşadığı anlaşmazlıktan müvekkilini sorumlu tutmaya çalıştığını; davacının ürünü teslim aldığında müvekkiline bildirimde de bulunmadığını, ürünün kurulumundan 2 yıl sonra klima arızasına bağlı olarak meydana gelmiş bir durumun müvekkiline yüklenemeyeceğini; taraflar arasındaki sözleşmenin 4. maddesinde davacının arıza servis ihtiyaç talebini yazılı-kaşeli olarak bildirmesi gerektiğinin düzenlendiğini, bunu yapmamasına rağmen müvekkilinin konuyla ilgilenmeye gayret ettiğini;

davacının talebinin klima arızasına bağlı olarak talep edildiğinin görüldüğünü, yani projeye bağlı bir talebi olmadığını, bilirkişilerin yaptığı incelemenin talebin genişletilmesi olarak değerlendirilmesi gerektiğini ve sözleşmeye göre klima arızasının müvekkilinin sorumluluğunda olmadığını belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, davacının davalıdan satın aldığı led ekranın arızalı olduğundan bahisle uğradığı zararın ve değer kaybının tahsili istemine ilişkindir. Dairemizin 21/11/2019 tarihli kaldırma kararında da belirtildiği gibi somut olayda, 15/03/2012 tarihli sözleşmeye istinaden davacının sahibi olduğu alışveriş merkezinde kullanılmak üzere davalıdan 330.000-USD bedelle aldığı led ekranın, tesliminden 6 ay sonra arızalandığı, davalının yaptığı bir kısım değişiklerden sonra arızanın devam ettiği, garanti süresi içinde ortaya çıkan arızanın davalıya ihbar edildiği; söz konusu arızanın klima sisteminden veya UPS (güç kaynağı) sisteminin kurulmamasından kaynaklanmadığı tespit edilmiştir. Bu tespitlerden hareketle kaldırma kararında, ekrandaki ayıp oranının ve bu nedenle meydana gelen değer kaybı tespit edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiği ifade edilmiştir.

Kaldırma kararından sonra mahkemece alınan bilgisayar, elektrik ve elektronik mühendisi bilirkişilerden oluşan heyetin 12/10/2021 tarihli raporunda, dosya üzerinden yapılan incelemeler ve piyasadan alınan fiyatlara göre, sistemdeki arızanın sistemin yalnızca led ekran kısmında mevcut olduğu, sistemde oluşan arıza dikkate alındığında başta yaz ayları olmak üzere sistem bileşenlerinde bir arıza olması durumunda sistemin diğer elemanları koruma amacıyla tamamen koruma altına girmediği ve arızanın dönemsel olarak süreklilik arz edeceği, daha öncesinde yapılmış onarımlara rağmen aynı arızaların devam etmesi sebebiyle led ekran içerisindeki parça değişikliklerinin fayda sağlamayacağı ve ekonomik olmayacağı, ekranın modil ebatlarının 20,48x7,68 metre, pikseller arası mesafenin 20 mm (P20), çözünürlüğünün 1024x384, ekran en-boy oranının 1024x384 (16:10) ve toplam led sayısının 1024x384=393.216 adet olduğu;

bu tip sistemlerin bileşenlerine ait bedellerin toplam fiyata oranı, parçaların markalarına, modellerine, tip ve boyutlarına, nereden tedarik edildiğine, nakliyelerine vs. birçok parametreye göre değiştiğinden bir oran kurulamadığı, bu sebeple serbest piyasada yapılan araştırmalar sonucunda belirlenen 1 m2'nin değerinin ortalama 905-USD üzerinden sistemin led ekranından dolayı meydana gelen değer kaybının [(20,48x7,68 metre)x905=] 142.344,19-USD olacağı görüşü belirtilmiş, alınan ek raporda, kök rapordaki görüşün değişmediği belirtilmiştir. Ankara Büyükşehir Belediyesi ile davacı arasında olduğu iddia edilen uyuşmazlığın, davalı satıcının davacı alıcıya karşı olan sorumluluğuna bir etkisi bulunmamaktadır.

Yine sorunun davalının ilgisi olmayan klima sisteminden kaynaklanmadığı ve davacının ihbar yükümlülüklerini yerine getirmediğine ilişkin iddialar, Dairemizin kaldırma kararında değerlendirildiğinden aksi yönde kiistinaf nedenleri yerinde bulunmamıştır.Yeterli ve denetime elverişli bilirkişi raporundaki tespitler dikkate alınarak, 142.344,19-USD'nin mahkemenin ara kararında belirtilen dava tarihindeki TCMB'nin efektif satış kuru üzerinden davanın kabulü ile 347.677,21-TL'nin tahsiline karar verilmesi yerinde bulunmuştur. Açıklanan nedenlerle ve davalı vekilinin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, mahkemece davanın kabulüne dair verilen kararda isabetsizlik bulunmadığından davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 23.749,83-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 5.937,46-TL harcın mahsubu ile kalan 17.812,37-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 27-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK'nın 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi.

03/07/2025