HMK 20 uyarınca süresinde talep yapılmazsa dava açılmamış sayılır
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/758 E. 2023/707 K. · · İlk derece: İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Tespitistinaf başvurusunun esastan reddiTemyiz yolu açık
★ EmsalHak düşürücü süre
Davacının nitelemesi: Haksız Rekabet ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Haksız rekabet
Gerekçe özeti
Yetkisizlik kararı kesinleştikten sonra taraflardan birinin, kararın kesinleştiği (kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliği) tarihinden itibaren iki hafta içinde dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmemesi halinde, HMK 20/1 uyarınca dava açılmamış sayılır ve bu husus mahkemece resen karara bağlanır.
Ele alınan sorunlar
Yetkisizlik kararı sonrası HMK 20 uyarınca dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi talebinin süresinde yapılmaması nedeniyle davanın açılmamış sayılması → ret
İddia: Davacı vekili, davalıya ait geminin bağlama limanının İstanbul olması nedeniyle ihtiyati tedbir başvurusu bakımından yerel mahkemenin TTK 1063. maddesindeki özel yetki kuralı gereği yetkili olduğunu, bu nedenle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinin yerinde olmadığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: HMK 20. maddesi uyarınca görevsizlik veya yetkisizlik kararı verilmesi halinde, taraflardan birinin karar kesinleştiği (kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliği) tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurarak dosyanın görevli/yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi gerekir; aksi halde dava açılmamış sayılır ve bu konuda mahkemece resen karar verilir. İlk derece mahkemesinin yetkisizlik kararına ve ihtiyati tedbirin HMK 397/1 uyarınca kendiliğinden kalktığının tespitine ilişkin kararına karşı yapılan istinaf başvurusu Dairenin önceki kararıyla esastan reddedilmiş ve bu karar davacıya tebliğ edilmiştir. Davacı, bu tebliğden itibaren HMK 20'de belirtilen iki haftalık süre içinde dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi için başvuruda bulunmamıştır. İhtiyati tedbirin hükümsüz kaldığına ilişkin karar da kesinleşmiş olduğundan, bu aşamada mahkemece HMK 20/1 uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Yetkisizlik kararının kesinleşmesinden sonra HMK 20. maddedeki iki haftalık başvuru süresine uyulmamasının sonucu olan davanın açılmamış sayılması hususunda emsal niteliği taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Hak düşürücü süre
- Yetkisizlik kararının kesinleşmesinden (kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğinden) itibaren iki hafta içinde dosyanın görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesi talep edilmezse, HMK 20/1 uyarınca dava açılmamış sayılır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
yetkisizlik kararı↗ davanın açılmamış sayılması↗ ihtiyati tedbirin kendiliğinden kalkması↗ kesin süre↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2023/758
KARAR NO 2023/707
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 07/03/2023 (Ek Karar)
NUMARASI 2021/12 Esas - 2021/157 Karar
DAVA
Tespit
Davanın açılmamış sayılmasına ilişkin ek kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; müvekkilinin Çanakkale Boğaz hatlarında yolcu araç taşımacılığı yaptığını, davalının sahibi olduğu "..." isimli yolcu/araç feribotunun hat izin süresinin 07/12/2020 tarihinde sona ermesine rağmen tarifeli seferlerine devam ettiğini, bu durumun Deniz Yolu ile Yapılacak Düzenli Seferlere Dair Yönetmeliğin 5. maddesine aykırı olduğunu, bu sebeple kıyı tesisi işletmecisi sıfatı ile davalı tarafından yapılan ihlalin Çanakkale Liman Başkanlığı'na bildirildiğini ve davalıya idari para cezası uyguladığını, müvekkili şirketin aynı zamanda kıyı tesisi işletmecisi ve anılı hat üzerinde düzenli seferler düzenlediğini, dolayısıyla davalı ile rakip olduğunu, bu bağlamda İstanbul 17. ATM'nin 2020/120 D.
İş dosyası ile davalının gemisinin kıyı tesisine izinsiz yanaşmasının engellenmesi için ihtiyati tedbir kararı verildiğini ileri sürerek davalının haksız rekabette bulunduğunun tespitine, haksız rekabetin durdurulmasına, ihtiyati tedbir kararının devamına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili; uyuşmazlığın Çanakkale'de yaşandığını, sözde haksız fiilin işlendiği, zararın meydana gelme ihtimali olan yerin ve sözde zarar görenin yerleşim yerinin de Çanakkale olduğunu, müvekkilinin ikametgahının Gelibolu olduğunu, mahkemenin yetkisiz olduğunu, davacının tekel olma gayesiyle hareket ettiğini, davacı şirkete karşı haksız rekabet eylemleri nedeniyle Gelibolu Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/553 E. sayılı dosyası nezdinde dava açtıklarını, 2021 yılı için iznin alınması için gerekli olan belgelerden "kıyı tesisi işleticisi görüşü" belgesi için davacıya başvurulmasına rağmen davacının uzun bir süre cevap vermeyerek başvuru süresinin dolmasına kötüniyetli hareketi ile neden olduğunu beyan ederek davanın reddine, ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; 23/02/2021 tarihinde, uyuşmazlığın Gelibolu'da gerçekleştiği, davalının ikametgahının Gelibolu olduğu, bu nedenle Gelibolu Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yetkili olduğu gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine, dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesine; yine, İstanbul 17. ATM'nin 2020/120 D.iş dosyasında verdiği 24/12/2020 tarihli "... gemisinin Gelibolu İç Liman Kıyı Tesisine yanaşmasının engellenmesi" yönünde verilen kararın iş bu dava konusu ile farklı olduğu, iş bu davanın ihtiyati tedbirin tamamlayıcı merasimi niteliğinde olmadığı gerekçesiyle ihtiyati tedbir kararının HMK'nın 397/1. maddesi uyarınca kendiliğinden kalktığının tespitine, ihtiyati tedbire itiraz hususunda karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Dairemiz'in 14/10/2021 tarih 2021/1659 E. 2021/1489 K. Sayılı ilamıyla karara karşı davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Mahkemece 07/03/2023 tarihli ek kararla; gerekçeli kararın davacı vekili ile davalı vekiline usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, ancak yasal süresi içerisinde dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesine ilişkin talepte bulunulmadığı gerekçesiyle HMK 20. maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davalı tarafın maliki olduğu ... isimli geminin bağlama limanının İstanbul ilinde olması nedeniyle ihtiyati tedbir başvurusuna ilişkin olarak ittihaz edilecek karar bakımından yerel mahkemenin yetkili olduğunu, bu hususun özel yetki kuralı ihtiva eden TTK'nın 1063. maddesinde özellikle vurgulandığını, ihtiyati tedbir bakımından yerel mahkemenin yetkili olması nedeniyle davanın açılmamış sayılmasına dair ek karar verilmesinin yerinde olmadığını belirterek ek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Görevsizlik ve yetkisizlik kararı üzerine yapılacak işlemler HMK'nın 20. maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde; "(1) Görevsizlik veya yetkisizlik kararı verilmesi hâlinde, taraflardan birinin, bu karar verildiği anda kesin ise tebliğ tarihinden, süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi gerekir. Aksi takdirde, dava açılmamış sayılır ve görevsizlik veya yetkisizlik kararı veren mahkemece bu konuda resen karar verilir. (2) Dosya kendisine gönderilen mahkeme, kendiliğinden taraflara davetiye gönderir." denilmiştir.
İlk derece mahkemesince; Gelibolu Asliye Hukuk Mahkemesi'nin yetkili olduğundan bahisle mahkemenin yetkisizliğine, İstanbul 17. ATM'nin 2020/120 D.iş dosyasında verilen 24/12/2020 tarihli "... gemisinin Gelibolu İç Liman Kıyı Tesisine yanaşmasının engellenmesi" yönündeki ihtiyati tedbir kararının tamamlayıcı merasimin yerine getirilmemesi nedeniyle HMK 397/1. maddesi uyarınca kendiliğinden kalktığının tespitine, ihtiyati tedbire itiraz hususunda karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş olup Dairemiz'in 14/10/2021 tarih 2021/1659 E. 2021/1489 K. Sayılı ilamıyla iş bu karara karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine dair kesin olarak karar verilmiştir. Dairemizin iş bu kararı davacıya 16/11/2021 tarihinde tebliğ edilmiş olup, davacı tarafından HMK m.20'de belirtilen iki haftalık süre içerinde davacı tarafından dosyanın yetkili mahkeme gönderilmesi için başvuru yapılmamıştır.
Diğer taraftan mahkemenin ihtiyati tedbirin hükümsüz kaldığına ilişkin kararı da kesinleşmiş olup, bu aşamada mahkemece HMK m.20/1 uyarınca davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmelidir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 11/05/2023
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/71304 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi