Banka hesabından izinsiz EFT çekiminde tüketici mahkemesi görevlidir
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2025/581 E. 2025/638 K. · · İlk derece: İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)
Davacının nitelemesi: Görev (banka hesabından izinsiz para çekilmesi nedeniyle tazminat) mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Sınır kaydı: künye-holding uyumsuzluğu → 18/19/46/57 (tüketici) — Sınır Cetveli / Negatif Alan
Gerekçe özeti
Bankacılık sözleşmeleri, taraflardan birinin ticari/mesleki amaçla hareket etmediği (tüketici olduğu) durumlarda 6502 sayılı Kanun'un 3/1 maddesi kapsamında tüketici işlemi sayılır; bu işlemden kaynaklanan uyuşmazlıklarda diğer kanunlarda (örn. TTK 4) düzenleme bulunması, tüketici işlemi niteliğini ve tüketici mahkemesinin görevini ortadan kaldırmaz.
Ele alınan sorunlar
Davanın tüketici mahkemesi mi yoksa asliye ticaret mahkemesinin mi görevli olduğu → ret
İddia: Davalı vekili, TTK'nın 4. maddesi uyarınca davanın mutlak ticari dava olduğunu, bu nedenle Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğunu ileri sürerek görevsizlik kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 3/k maddesinde tüketici, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi olarak tanımlanmış; 3/ı maddesinde ise bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dahil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden taraf ile tüketici arasında kurulan her türlü sözleşme ve hukuki işlem tüketici işlemi olarak tanımlanmıştır. Kanunun 73/1. maddesi uyarınca tüketici işlemlerinden doğan uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemeleri görevlidir; 83/2. maddesi ise taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemlerle ilgili diğer kanunlarda düzenleme bulunmasının, işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve görev-yetki hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceğini belirtmektedir. HMK'nın 1. maddesi uyarınca görev hususu kamu düzenine ilişkindir ve yargılamanın her aşamasında mahkemece resen gözetilir. Kanunda 'bankacılık ve benzeri sözleşmeler' ifadesiyle tahdidi olmayan bir hukuki işleme dayanıldığından ve davacı, bilgisi olmadan hesabından yapılan EFT işlemleri nedeniyle uğradığı zararın tazminini talep ettiğinden, taraflar arasındaki ilişki 6502 sayılı Kanunun 3/1 maddesi kapsamında kalan tüketici işlemlerinden kaynaklanmaktadır. Bu nedenle davaya bakmakla tüketici mahkemesi görevlidir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Banka hesabından izinsiz para çekilmesi nedeniyle açılan tazminat davalarında, davacının tacir olmaması halinde TTK 4'e dayanılarak asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğu iddiasının reddedilip tüketici mahkemesinin görevli kabul edilmesi yönünden emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- Bankacılık ve benzeri sözleşmelerden kaynaklanan ve taraflardan birinin tüketici sıfatıyla hareket ettiği uyuşmazlıklarda, diğer kanunlarda (örn. TTK 4) aksi yönde düzenleme bulunsa da tüketici mahkemesi görevlidir.
- Dava şartı
- görev
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
tüketici işlemi↗ görev↗ kamu düzeni↗ mutlak ticari dava↗ bankacılık sözleşmesi↗ resen gözetme↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2025/581
KARAR NO 2025/638
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 18/03/2025
NUMARASI 2020/716 Esas 2025/198 Karar
DAVA
Alacak
Görevsizliğe ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; müvekkilinin davalı ... bank A.Ş.’nin ... iban ve ... hesap no’lu Güneşli şubesi müşterisi olduğunu, banka nezdinde kayıtlı cep telefonunun dava dışı ... A.Ş. üzerinden kimliği henüz tespit edilememiş kişilerce değiştirilerek ... bank hesabına tekrar tanımlandığını, internet bankacılığı yoluyla hesabından toplamda 185.000,18- TL çekildiğinden bahse konu işlemlerin yapıldığı zaman diliminden birkaç saat sonra, banka hesabında işlem yapmak istediğinde haberdar olduğunu banka şubesine bilgi verdiğini, hesabından çekilen paranın davacı müvekkilin rızası dışında davalı bankanın kusuru sonucu gerçekleştiğini, müvekkile atfedilecek herhangi bir kusur ve sorumluluk bulunmadığını, davalı bankanın özen yükümlülüğünü ihlal ettiği, gerekli ve yeterli güvenlik tedbirlerini almadığını, zararı tazmin etmek durumunda olduğunu, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla bilirkişi raporuna göre ıslah edilmek üzere şimdilik, 16.004,50- TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek mevduata uygulanan en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili,işlemin yapılmasında müvekkil bankanın kusuru olmadığı gibi davacı meydana geldiğini iddia ettiği zararı ispat edemediğinden somut olayda haksız fiil sorumluluğunun şartları oluşmadığını,ayrıca kabul anlamına gelmemekle birlikte; zararın varlığı kabul edilse bile bu zarara davacının veya üçüncü kişinin ağır kusuru sebebiyet verdiğinden müvekkil bankanın sorumluluğu bulunmadığından hukuki yarar yokluğundan davanın reddine, davacı tarafından bilgisi dışında olduğunu iddia ettiği transfer işlemini ve diğer tüm işlemleri yapan şahıs veya şahıslar ve hesabına para gönderilen şahıslara dava açmak yerine kusuru olmayan müvekkil bankaya karşı dava açılması nedeniyle öncelikle sıfat yokluğundan davanın usulden reddine, mahkemece davanın esasına geçilmesi halinde izah edilen nedenlerle esastan reddine karar verilmesini savunmuştur.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece; davacının bilgisi ve rızası dışında hesabından internet bankacılığı yolu ile dava dışı 3. şahsın hesabına para gönderildiğini, davalı bankanın kusurlu olduğunu belirterek oluşan zararının tazmini isteminde bulunduğu, yapılan araştırmadadavacının tacir olmadığının anlaşıldığı, dava konusu davacıya ait hesabın ticari hesap olmadığı, bireysel hesap olduğu, benzer uyuşmazlıklara ilişkin yerleşik istinaf mahkemesi içtihatlarında da tüketici mahkemesince verilen kararların esastan inceleme yapıldığı davacının tacir olmayıp, 6502 sayılı Kanunun 3/1-k maddesi uyarınca tüketici olduğu, bu haliyle uyuşmazlığın tüketici mahkemesi tarafından çözümlenmesi gerektiğinden davanın görev dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili; mahkeme tarafından verilen görevsizlik kararında Tüketici Mahkemeleri'nin görevli olduğu belirtilmiş ise de TTK'nın 4 maddesi uyarınca davanın mutlak ticari dava olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğuna karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, davacının izni ve onayı olmadan davalı bankanın uhdesinde bulunan hesaptan hukuka aykırı eylemle çekilen bedelin tazmini davasıdır. Dava tarihi 16.12.2020 tarihinde yürürlükte bulunan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 3/k bendinde, ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişi "tüketici", 3/ı bendinde ise mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlem "tüketici işlemi" olarak tanımlanmıştır.
Aynı Kanunun 73/1. maddesinde tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemelerinin görevli olduğu belirtilmiş, 83/2. maddesinde ise taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olması, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu Kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceğine değinilmiştir. HMK'nın 1. maddesinde de görev hususunun kamu düzenine ilişkin olduğu, mahkemece yargılamanın her aşamasında resen gözetileceği düzenlenmiştir. Açıklanan nedenlerle, Kanunda “bankacılık ve benzeri sözleşmeler” olarak ifade edilen ve tahdidi olarak sayılmayan bir hukuki işleme dayanıldığı, davacı, hesabından başka hesaplara bilgisi olmadan yapılan EFT işlemleri nedeniyle uğradığı zararın tazminini talep ettiğinden davanın tarafları arasındaki arasındaki ilişki 6502 sayılı Kanunun 3/1 maddesi kapsamında kalan tüketici işlemlerinden kaynaklanmaktadır.Davaya bakmaya tüketici mahkemesi görevli olduğundan davalı vekilinin istinaf sebebleri yerinde görülmemiş, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nın 362(1)-g maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 24/04/2025
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/7100 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi