6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Rehinle temin edilen alacakta ihtiyati haciz ve müteselsil kefile başvuru koşulları

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/274 E. 2023/220 K. · · İlk derece: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsalİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Gerekçe özeti

Rehinle temin edilmiş bir alacakta alacaklı, İİK 45/1 uyarınca öncelikle rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapmak zorundadır; rehin borcu karşılar nitelikteyse asıl borçlu yönünden ihtiyati haciz kararı devam ettirilemez. Buna karşılık, ipotek yalnızca asıl borçlunun borcunu teminat altına almışsa ve müteselsil kefilin kefalet borcu ayrıca bir rehinle teminat altına alınmamışsa, TBK 586/1 uyarınca alacaklı rehni paraya çevirmeden müteselsil kefili takip edebilir; borçlunun ifada gecikmesi ve hesap kat/ihtarın sonuçsuz kalması halinde müteselsil kefile karşı ihtiyati haciz şartları oluşur. İhtiyati hacze itiraz incelemesinde İİK 265'te sayılan itiraz sebepleri dışında bir sebebe dayanılamaz.

Ele alınan sorunlar

İpotekle teminat altına alınmış asıl borçlu yönünden ihtiyati haczin devamı koşullarının bulunmaması → ret

İddia: Davacı/ihtiyati haciz isteyen vekili, icra takip dosyasındaki kapak hesabının, borçlunun teminat olarak verdiği taşınmazların ipotek limitini aştığını, bu nedenle teminatın alacağı karşılamadığından borçlu şirket aleyhine ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: İİK 45/1 uyarınca rehinle temin edilmiş bir alacağın alacaklısı, alacağını yalnız rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip edebilir; rehin tutarı borcu ödemeye yetmezse kalan alacak için haciz yoluna gidilebilir. Dosyaya getirtilen ipotek evrakının incelenmesinde, asıl borçlu şirketin taşınmazlarının kredi sözleşmesinden kaynaklanan borca karşılık bankaya ipotek edildiği ve bu ipoteğin borcu karşılar nitelikte olduğu anlaşılmaktadır. Alacaklı, icra dosyasındaki borcun kefalet/ipotek limitini aştığını ileri sürmüş ise de, hesap kat ihtarında talep olunan muaccel alacağın ipotek limitinin altında kaldığı, alacak miktarının nihai olarak itirazın iptali davasında belirleneceği görülmekle, bu aşamada borcun ipotekle rehin altına alındığının kabulü gerekir. Bu nedenle asıl borçlu yönünden ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına ilişkin ilk derece kararı isabetlidir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Müteselsil kefil yönünden rehin/ipotek teminatının bulunmaması nedeniyle ihtiyati hacze itirazın reddi → ret

İddia: Davalı/karşı yan ... vekili, alacağın rehinle güvence altında olduğunu, şirkete ve kendisine ait taşınmazların değerinin toplam borcu karşılayacak nitelikte olduğunu, ihtiyati haczin şartlarının oluşmadığını ileri sürerek kararın kendisi yönünden de kaldırılmasını talep etmiştir.

Gerekçe: TBK 586/1 uyarınca kefil müteselsil kefil sıfatıyla yükümlülük altına girmişse, alacaklı borçluyu takip etmeden veya taşınmaz rehnini paraya çevirmeden kefili takip edebilir; bunun için borçlunun ifada gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması veya açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde olması gerekir. Verilen ipoteğin asıl borçlunun borcunu teminat altına aldığı, müteselsil kefilin kefalet borcunu teminat altına almadığı anlaşılmaktadır. Alacaklı banka tarafından hesap kat edilmiş, alacak muaccel hale gelmiş olup müteselsil kefile başvuru şartları gerçekleşmiştir. İİK 265 maddesinde ihtiyati haciz kararına karşı itiraz sebepleri sınırlı şekilde sayılmış olup, bu sayılanlar dışında bir sebebe dayanılması mümkün değildir; davalı ...'nün itiraz sebebinin İİK 265'te sayılan sebeplerden olmadığı ve kefalet borcunun teminat altında olmadığı belirlenmekle ihtiyati haczin koşulları oluştuğundan itirazın reddine ilişkin ilk derece kararında isabetsizlik bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Rehinle (ipotekle) teminat altına alınmış asıl borçlu yönünden ihtiyati haczin İİK 45/1 gereği kaldırılması gerektiği ve buna karşılık ipoteğin kefalet borcunu kapsamadığı hallerde TBK 586/1 uyarınca müteselsil kefile rehin paraya çevrilmeden ihtiyati haciz yoluyla başvurulabileceği yönündeki ayrım açısından bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz ihtiyati hacze itiraz rehinle temin edilmiş alacak müteselsil kefalet ipotek yaklaşık ispat hesap kat ihtarı

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 257İİK 257/1İİK 258/1İİK 265İİK 45/1 · 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) — TBK 586/1

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2023/274

KARAR NO 2023/220

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 22/11/2022 (Ara Karar)

NUMARASI 2022/696 Esas

TALEP İhtiyati Haciz / İhtiyati Hacze İtiraz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 10/02/2023

İhtiyati hacze itirazın kısmen kabulüne ilişkin kararın ihtiyati haciz talep eden davacı, itirazın reddine ilişkin kararın ihtiyati hacze itiraz eden davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TALEP

Davacı vekili, borçlular tarafından imzalanan genel kredi sözleşmelerinin dosya içerisinde mevcut olduğunu, borçlularca ödeme yapıldığına dair herhangi bir belge dosya içerisine ibraz edilmediğini, müvekkiline herhangi bir ödeme yapılmadığını, borçluların mal kaçırma ve adres değiştirme ihtimali bulunduğundan, uygun görülecek teminat karşılığı, borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İHTİYATİ HACİZ ARA KARARI

Mahkemece, dosya kapsamına sunulan genel kredi sözleşmesi, hesap kat ihtarnamesi ile tebliğe ilişkin evrak, hesap özeti itibariyle İİK'nun 258. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı vermeye kanaat getirecek delil mahiyetinde olduğundan yaklaşık ispat ve ihtiyati haciz talebinin İİK'nun 257. Maddesi uyarınca koşulları bulunduğu gerekçesiyle davacı tarafın ihtiyati haciz talebinin hesap kat ihtarnamesindeki 4.110.534,31-TL üzerinden % 15 teminat karşılığı kabulüne, borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmiştir.

İTİRAZ

Davalılar vekili; cevap dilekçesinde belirtildiği üzere söz konusu borca ilişkin 3 takip dosyasının halen derdest olduğunu, davacı tarafın banka olmasının verdiği gücü kullanarak müvekkillerini sürekli taciz ettiğini, takip dosyalarının akıbeti sonuçlanmadan davacının yeni bir takip ile tekrar müvekkilinin üzerine gelmesinin kötü niyetli bir tutum olduğunu, ihtiyati haczin şartlarının oluşmadığını, davacının İstanbul ili, Şişli ilçesi, ... mahallesi, ... ada, ... parselde bulunan 4.009,00 m2 yüzölçümlü, Arsa nitelikli taşınmazda ... arsa paylı, ... blok, ...normal kat, ...-...-...-... nolu bağımsız bölüm nolu 4 adet taşınmazları alacaklı-davacı bankaya 1.dereceden ipotekli bulunduğunu, bu taşınmazlara ilişkin davacının, İstanbul 16.

İcra Hukuk Mahkemesi 2021/688 Esas sayılı dosyası ile kıymet takdiri yaptırdığını, bu kapsamda dosyadan alınan bilirkişi raporunda 5.400.000-TL kıymet takdiri yapıldığını, zaten davacının borcunu karşılar şekilde alacağını teminat altına aldığını, piyasa koşulları gereği taşınmazların değeri fahiş derecede artmış olup taşınmazların değeri yaklaşık 10.000.000 -TL'nin üzerinde olduğunu, ayrıca müvekkilinin ve de şirketin üzerine taşınmazlar da mevcut olup sadece müvekkili ...'ün adına kayıtlı taşınmazların değeri yaklaşık 45.000.000 TL civarında olduğunu, bu taşınmazların davacı - alacaklı tarafından haczedilmiş durumda olduğunu, müvekkili ... acze düşmediği gibi hiçbir malını da kaçırmış durumda olmadığını, kaldı ki müvekkilinin mal varlığı gözününe alındığında tüm borca yetecek kadar mal varlığının olduğunu, müvekkillerinin mal kaçırma kastıyla hareket etmediği ortada olup ve rehinle alacağını teminat altına alan davacının haksız taleplerle sayın mahkemeyi yanılttığını, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına veya ihtiyati haczin duruşma gününe kadar durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARI

Mahkemece; Davalı ... San ve Tic A.Ş.'nin İstanbul 16.İcra Hukuk Mahkemesi 2021/688 esas sayılı dosyası ile kıymet takdiri yaptırıldığı, bu kapsamda dosyada alınan bilirkişi raporunda 5.400.000-TL kıymet takdiri yapıldığı, getirtilerek incelenen İstanbul ili, Şişli ilçesi, ... Mah. ... pafta, ... Ada, ... Parse, ... Blok ...-...-...-... nolu Bağımsız bölümlere ait ipotek akit tablolarında ipotek tesis ettiği anlaşıldığından; İtirazın ... San ve Tic A.Ş. yönünden kabulü ile 19/10/2022 tarihli ihtiyati haciz kararının bu davalı yönünden kaldırılmasına ; tesis edilen taşınmaz ipoteğinde ... Tic A.Ş.'nin borcu teminat altına alınmış olup, diğer sözleşme kefillinin borcu için verilmiş bir ipotek bulunmadığı,bu nedenle diğer itiraz eden borçlu ...'ün bu konudaki itirazı sabit bulunmadığı, ...

yönünden yapılan itiraz sebebinin İİK'nun 265. maddesinde sınırlı olarak sayılan itiraz sebeplerinden olmadığı dolayısıyla ihtiyati hacze itiraz yoluyla incelenemeyeceği gerekçesiyle davalı ... yönünden itirazın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

1-Davacı/ihtiyati haciz isteyen vekili; icra takip dosyasında kapak hesabının 8.225.137,79-TL olup, borçlunun teminat olarak verdiği taşınmazların ipotek limitinin 4.200.000-TL olduğunu, İİK 150/f maddesi gereğince ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiğini, her ne kadar borçlu tarafından teminat verilmiş olsa da bu teminatın alacağı karşılamaması nedeniyle borçlu şirket aleyhine de ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

2- Davalı/karşı yan ... vekili; davacı tarafın varlığını iddia ettiği alacağın rehinle güvence altında olduğunu, şirkete ait bulunan taşınmazların değerinin İstanbul 16.İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2021/688 Esas sayılı dosyasında alınmış olan 10/01/2022 tarihli kıymet takdiri raporu ile 5.400.000-TL olarak tespit edildiğini, ...'e ait bulunan villanın değerinin ise İstanbul Gayrimenkul Satış İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında alınmış olan 04/10/2021 tarihli kıymet takdiri raporunda 26.000.000-TL olarak tespit edildiğini, günümüz piyasa koşulları ile de bu taşınmazların fiyatının fahiş olarak arttığını, toplamda rehinli miktarın yaklaşık 50.000.000-TL'ye tekabül ettiğini, kararın ... yönünden kaldırılarak itirazın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için İİK'nın 257.maddesindeki şartların oluşması gerekir. İİK'nın 257/1.maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı... ihtiyati haciz talebinde bulunabilir.İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur."İhtiyati haciz talep eden, İİK'nın 257/1. Maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve vadenin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır. İhtiyati hacze itiraz İİK'nın 265.

maddesinde düzenlenmiş olup, madde hükmüne göre "borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder." İİK'nın 265. maddesinde ihtiyati haciz kararına karşı itiraz sebepleri sınırlı şekilde sayılmış olup, itiraz olarak bu sayılanlar dışında başka bir sebebe dayanılması mümkün değildir. TBK nun 586/1. maddesinde; '' Kefil, müteselsil kefil sıfatıyla veya bu anlama gelen herhangi bir ifade ile yükümlülük altına girmeyi kabul etmiş ise alacaklı, borçluyu takip etmeden veya taşınmaz rehnini paraya çevirmeden kefili takip edebilir.

Ancak bunun için borçlunun ifada gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması veya açıkca ödeme güçsüzlüğü içinde olması gerekir '' şeklinde düzenlenmiştir. İİK’nun 45/1 maddesi “Rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflasa tabi şahıslardan olsa bile alacaklı yalnız rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabilir. Ancak rehinin tutarı borcu ödemeğe yetmezse alacaklı kalan alacağını iflas veya haciz yoliyle takip edebilir.” hükmünü içermektedir. Somut olayda; dosyaya getirtilen ipotek evrakının incelenmesinde; ... San ve Tic A.Ş.'nin maliki olduğu taşınmazların kredi sözleşmesinden kaynaklı borca karşılık bankaya ipotek ettirildiği, ipoteğin borcu karşılar nitelikte olduğu, verilen ipoteğin asıl borçlunun borcunu teminat altına aldığı, müteselsil kefilin kefalet borcunu teminat altına almadığı anlaşılmaktadır.

TBK 586/1 maddesi gereği rehin paraya çevrilmeden müteselsil kefile başvurulabilir. Alacaklı banka tarafından hesap kat edilmiş, alacak muaccel hale gelmiş olup müteselsil kefile başvuru şartları gerçekleşmiştir. Asıl borçlu yönünden alacaklı ihtiyati haciz isteyen vekili şirketin icra dosyasındaki borcunun kefalet limitini aştığını ileri sürmüş ise de ;kat ihtarında talep olunan muaccel alacağın ipotek limitinin altında kaldığı ,itirazın iptali davasında alacak miktarının belirleneceği,bu aşamada borçlu ... Tic. A.Ş. yönünden borcun ipotekle rehin altına alındığının kabulü ile ihtiyati haciz kararının bu davalı yönünden kaldırılmasına; davalı ... yönünden itirazların İİK 265'de sayılan sebeplerden olmadığı,kefalet borcunun da teminat altında olmadığının belirlenmesine göre ihtiyati haczin koşulları oluştuğundan mahkemenin ihtiyati hacze itirazın reddine ilişkin kararında isabetsizlik bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, İhtiyati haciz talep eden davacı ve ihtiyati hacze itiraz eden davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati haciz talep eden davacı ve ihtiyati hacze itiraz eden davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Davacıdan alınması gereken 179,90-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 99,20-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davalı ...'den alınması gereken 179,90-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 99,20-TL harcın davalı ...'den alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.10/02/2023

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/70321 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.