E-defterlerde zayi belgesi: hak düşürücü süre öncesi GİB başvurusu araştırılmalı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2023/281

KARAR NO 2023/761

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 26/12/2022

NUMARASI 2022/516 Esas 2022/829 Karar

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

Davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin ticari faaliyetleri ile ilgili evrakları, ticari defterleri, makbuzları vs bilgisayar ortamında tuttuğunu, şirkete ait kayıtların tutulduğu bilgisayarın bilinmeyen kişiler tarafından hacklendiğini ve bütün dosyaların bu kişiler tarafından şifrelenerek dosyalara erişimin tamamen engellendiğini, müvekkili ile not defteri programı üzerinden yapılan konuşma ile müvekkiline dosyalarının şifrelendiğini, 200 dolar karşılığında dosyaların şifresini çözecek dcrpter yazılımını alabildiğini ilettiklerini, aldığı mesaj üzerine müvekkilinin bilgisayardaki dosyaları kurtarabilmek adına bilinmeyen kişiler ile not defteri üzerinden iletişime geçerek ödeme yapacağını, ödeme bilgilerinin verilmesini istediğini, bunun üzerine karşı tarafın kripto para cüzdanı üzerinden 200 dolar karşılığı 0,01018882 Bitcoinin bu cüzdana gönderilmesini istediklerini, müvekkilinin bu tutarı bitcoin olarak gönderdiğini ve dosyalara erişimin açılmasını istediğini bunu üzerine bilinmeyen kişiler tarafından yalnızca 5 Mb'tan küçük boyuttaki dosyaların erişime açıldığını, daha büyük boyuttaki dosyaların da erişime açılabilmesi için yine 200 dolar ödeme yapılmasını istediklerini, müvekkilinin yürüttüğü ticari faaliyetle ilgili olan tüm evrakların hacklenen bu bilgisayarda tutulduğunu, gelirlerini ve giderlerini de bu bilgisayar üzerinden takip ettiğini dolayısıyla müvekkilinin vergi dairesine bildirmesi gereken beyannamelerin de şifrelenen ve müvekkilinin erişemediği bu dosyalar üzerinden hazırlanmakta olduğunu söz konusu hack olayı nedeni ile müvekkilinin bu dosyalarına ulaşamadığından dolayı vergi dairesi ve başkaca kurumlara sunulması gereken evrakların sunulamaması nedeniyle cezai sorumluluklarını doğuracak bir durumda kaldığını, izah olunan sebeplerden dolayı siber saldırının gerçekleştiği 13/06/2022 tarihi ve geçmiş yıllara ait tüm e-defter, e-fatura, e-beyanname ve sair belgelerin zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davacının olayın 13/06/2022 tarihinde gerçekleştiğini, savcılığa ise 20/06/2022 tarihinde başvurduklarını beyan ettiği, işbu davanın ise 29/08/2022 tarihinde açıldığı, davacı tacirin siber saldırı olayını en geç şikayet tarihleri olan 20/06/2022 tarihinde öğrendiği kabul edilmiş ve 30 günlük hak düşürücü süre bu tarihten itibaren işletilerek, davacının TTK md 82/7 ye göre olayı öğrendiği tarihten itibaren 30 günlük hak düşürücü süre içinde başvuruda bulunmaması sebebi ile davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; elektronik defterlerin zayi olması halinde ne yapılması gerektiğinin EDGT'nin 7/1.maddesinde düzenlendiğini, siber saldırıya maruz kalan müvekkilinin zayi belgesi alması gerektiği kanısına varmasını beklemenin hayatın olağan akışına aykırılık teşkil edeceğini, müvekkilinin ne yapacağını bilemediğini ve suç duyurusunda bulunduğunu, müvekkilinin suç duyurusunda bulunurken dahi kaybolan bilgilerin geri geleceğini düşündüğünü, zayi belgesi verilmesine dair 30 günlük dava açma süresinin tacirin zıyaı öğrendiği tarihten itibaren başladığını, müvekkili şirketin kaybolan bilgi ve belgeleri geri döndürme çabaları sonuçsuz kaldıktan ve CBS'ye suç duyurusunda bulunduktan sonra dava açtığını, müvekkilinin bilgi ve belgelerin tamamen ortadan kaldırıldığının farkında olmadığını, bu nedenlerle kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, TTK 82. maddesi kapsamında zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir. Davanın açıldığı tarihte yürürlükte olan 19/10/2019 tarih 30923 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren 3 Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No:

1) 'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğle; elektronik ortamda tutulan defterlerin, vergi güvenliğini sağlamak ve virüs, siber saldırısı vb. diğer teknolojik ataklara karşı tedbir almak amacıyla ikincil kopyalarının gizliliği ve güvenliği sağlanmış şekilde Gelir İdaresi Başkanlığı sistemlerinde ya da Başkanlıktan izin alabilen güvenli saklamacı kuruluşlar bünyesinde de saklanması zorunluluğu getirilmiştir (Bkz. Tebliğ m.4.4.1-e). Öte yandan, aynı tebliğin 7.1. Maddesininde, e-defter tutanların, Vergi Usul Kanununda belirtilen “Mücbir Sebep” halleri nedeniyle e-Defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-Defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-Defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ( 5 temmuz 2022 tarihli RG de yayınlanan 7417 sayılı kanun ile değişiklik ile 30 gün )ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemeye başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini isteyebilecekleri;

Mahkemeden zayi belgesinin temin edilmesini müteakip, zayi belgesi ile birlikte durumun Başkanlığa yazılı olarak bildirilmesi ve Başkanlık tarafından istenilen bilgi ve belgelerin ibraz edilmesi halinde, mükelleflerin zayi olan e-defter kayıtlarının yeniden oluşturulması ve bunlara ait yeni oluşturulan e-defter ve berat dosyalarının e-defter uygulaması aracılığı ile yeniden yüklenmesi için Başkanlık tarafından yazılı izin verileceği düzenlenmiştir. E-defterlerin Başkanlığın veya Başkanlıktan izin alan özel entegratörlerin bilgi işlem sisteminde saklama zorunluluğu Ocak/2020 döneminden itibaren başlamaktadır.TTK'nın 82/7. Maddesine uygun şekilde düzenleme yapılan anılan tebliğde e-defter veya beratlarına ait kayıtların bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-Defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren 15 gün içinde(veya 30 gün ) yetkili mahkemeden zayi belgesi verilmesini istemesi gerektiği belirtilmiştir.

Davacı şirketin e-defter ve beratlarının tebliğe uygun şekilde ikincil örneklerin temini hususunda Başkanlığa bir başvurusu bulunup bulunmadığı hususunda bir araştırma yapılmadan C.Başsavcılığına şikayet tarihinden itibaren hakdüşürücü sürenin işlemeye başladığı kabul edilerek davanın hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. Açıklanan nedenlerle; davacı vekiline hangi yıl e-defterler için zayi belgesi istenildiği hususu açıklattırıldıktan ,davacının e-defterlerinin siber saldırıya maruz kaldığı ve ikincil örneklerin temin edilip edilmeyeceği hususunda GİBna başvurusu olup olmadığı ,ne şekilde cevap verildiği hususları belirlendikten sonra hakdüşürücü süre içinde dava açıldığı belirlendiği takdirde sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir.

İstinaf sebebi yerinde görülen Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak,davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/516 Esas 2022/829 Karar sayılı ve 26/12/2022 tarihli hükmünün, HMK.'nun 353(1)a-4 -6 maddesi gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Davacı tarafça yatırılan 179,90-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.16/05/2023