Havale alıcısının talimatıyla İBAN'a ödeme yapılmışsa ve zarar kanıtlanamamışsa banka sorumlu tutulamaz
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2020/3150 E. 2021/5692 K. · · İlk derece: İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi
OnandıKesin
★ Emsal
Gerekçe özeti
Banka aracılığıyla yapılan havale/EFT işleminde, havale alıcısının talimatıyla belirtilen İBAN numarasına ödeme yapılmışsa ve gönderen (davacı) havale alıcısıyla ilişkisini açıklamayıp bankanın hatalı işlemi nedeniyle zarara uğradığını kanıtlayamamışsa, bankaya karşı açılan itirazın iptali davası reddedilir.
Ele alınan sorunlar
Bankanın hatalı havale işleminden sorumluluğu ve zararın ispatı → ret
İddia: Davacı, davalı bankanın havale tutarını talimattaki isim yerine farklı bir hesaba göndererek hatalı işlem yaptığını, basiretli tacir olarak hafif kusurundan dahi sorumlu olduğunu ileri sürerek itirazın iptalini istemiştir.
Gerekçe: Davacı vekiline yapılan tebligata rağmen davacı, havale alıcısı ile olan ilişkisini açıklamamıştır; havale alıcısının talimatıyla ödemenin belirtilen İBAN numarasına yapıldığı anlaşıldığından ve davacının, davalı bankanın hatalı işlemi nedeniyle bir zarara uğradığı kanıtlanamadığından davanın reddi gerekir. Davalının koşulları bulunmayan tazminat istemi de reddedilmiştir. (Yargıtay'ca onanan Bölge Adliye Mahkemesi gerekçesi)
Emsal değeri
Havale işleminde zarar ispatının gönderende olması ve alıcı talimatıyla İBAN'a ödemede banka sorumluluğunun bulunmaması yönünden emsaldir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
banka havale/EFT sorumluluğu↗ itirazın iptali↗ zararın ispatı↗ havale alıcısının talimatı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2020/3150 E. , 2021/5692 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ İ BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ
Taraflar arasında görülen davada İstanbul 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 08.12.2017 tarih ve 2016/785 E. - 2017/1168 K. sayılı kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin kabulüne dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nce verilen 10.07.2019 tarih ve 2018/566 E. - 2019/979 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, davacı şirketin İtalya'da mukim olduğunu, Türkiye'de yerleşik davadışı YUKİ Ündüstriyel Makinaları Aş'nin hazırladığı proforma faturaya karşılık bu şirkete 27.000 Euro tutarındaki meblağın davalı banka aracılığıyla EFT olarak ödenmek amacıyla talimat verildiğini, ancak davalı bankanın bu tutarı YUKİ'nin hesabına göndermek yerine, davadışı başka bir şirketin ... nolu hesabına gönderdiğini, bunun üzerine davalı bankaya 11.04.2016 tarihli ihtarnamenin gönderildiğini, ancak bankanın bu ihtarnameye tam olarak dönüş yapmadığını, bunun üzerine davalıya karşı ilamsız takibin başlatıldığını, ancak gönderilen ödeme emrine de itiraz edildiğini, davalının banka olarak bir güven kuruluşu olduğunu ve basiretli bir tacir gibi davranmasının gerektiğini, bu nedenle hafif kusurlarından dahi sorumlu olmasının gerektiğini belirterek davalının İstanbul 18.
İcra Müdürlüğü'nün 2016/17493 esas numaralı takibe yaptığı itirazın iptaline, %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacının havale talimatını davalı bankaya değil, davacının sözleşme ilişkisi içerisinde olduğu davadışı BCC Bank Suassa'ya vermiş olduğunu, bu nedenle davalıya husumet yöneltilemeyeceğini, havale edilen tutarın belirtilen hesap numarasına yollandığını ve davalı bankanın tasarruf yetkisinin kalmadığını, davacının talimatında belirtilen hesap numarasının YUKİ'ye ait olmadığını, davadışı CFR Takı Tasarım İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait olduğunu, bu nedenle davalı bankanın isim yerine daha güvenilir bulduğu hesap numarasına havaleyi gerçekleştirdiğini, ayrıca bu işlem için YUKİ'den de yazılı talimat alındığını, bu nedenle bankanın kusurunun bulunmadığını, swift mesajındaki hesap numarasının ...
olduğunu, artık gönderilen paranın bu hesapta bulunduğunu ve bankanın tasarruf yetkisinin kalmadığını, bankanın tazminat da ödeyemeyeceğini belirterek davanın reddi ile %20 kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
İlk derece mahkemesince yapılan yargılamaya göre, davacının İtalya'da yerleşik bir şirket olduğu ve 16.02.2016 tarihinde, Türkiye'de bulunan YUKİ End. Makine ve Motor San. A.Ş.'nin düzenlediği proforma faturaya karşılık 27.000 Euro para transferi için davadışı BCC Bank Suassa'ya talimat verdiği, anılan banka tarafından davacının talimatı gereğince davalı bankaya SWIFT mesajı gönderildiği ve davacının talimatındaki hesap sahibi isminin YUKİ End Makine ve Motor San. A.Ş. olduğu, ancak hesap numarasının davadışı bir şirkete ait olduğu, davalı bankanın hesap numarasını daha güvenli bularak, YUKİ End. Makine ve Motor San. A.Ş.'nin yazılı talimatıyla EFT'yi hesap numarasına gönderdiği, ancak bu prosedürün doğru olmadığı, yapılması gerekenin davacıdan yazılı talimat alınması olduğu, davalı bankanın hatalı işlemi nedeniyle davacıyı zarara uğrattığı gerekçesiyle davanın kabulüne, davalının İstanbul 18.
İcra Müdürlüğü'nün 2016/17493 esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, takibin aynı şartlarla devamına, 27.000,00 Euro asıl alacağın takip tarihindeki kur üzerinden TL karşılığının %20 oranında tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Bölge adliye mahkemesince yapılan yargılamaya göre, davacı vekiline yapılan tebligata rağmen davacının havale alıcısı ile olan ilişkisini açıklamadığı, havale alıcısının talimatıyla ödemenin İBAN numarasına yapıldığının anlaşıldığı ve davacının, davalı bankanın hatalı işlemi nedeniyle bir zarara uğradığının kanıtlanamadığı gerekçesiyle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, yerel mahkeme kararının HMK'nın 353(1)b-2 gereği kaldırılmasına, davanın reddine, davalının koşulları bulunmayan tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.
Karar, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine HMK'nın 355 vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi HMK'nın 369/1. ve 371. maddelerinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, HMK'nın 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı bakiye 14,90 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, 23.09.2021 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/696043200 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz