I · Yargıtay 11. HD kararı II · İncelenen istinaf kararı (12. HD)

Belediye şirketinin genel kurulunda temsilciyi belediye başkanının atayabilmesi

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2020/6306 E. 2021/5301 K. ·

OnandıKesin

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi: Ticari şirketler

Gerekçe özeti

Belediye tüzel kişiliğine ait şirketin genel kurulunda belediyeyi temsil edecek temsilciyi belirleme görevi, kanunda hangi organa ait olduğu açıkça düzenlenmediğinden, genel görev tanımları uyarınca belediye başkanınca kullanılabilir; bu temsilciye dayanan genel kurul kararının tescil talebi bu gerekçeyle reddedilemez.

Ele alınan sorunlar

Belediye şirketinin genel kurulunda belediyeyi temsil edecek temsilcinin belediye başkanınca atanabilmesi → kabul

İddia: Davacı şirket, temsilci atama yetkisinin belediye başkanına ait olduğunu, sicil müdürlüğünün temsilcinin belediye meclisi kararıyla belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle tescili reddetmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: 5393 sayılı Belediye Kanunu'nda belediye başkanı ve belediye meclisinin görevleri düzenlenmiş olmakla birlikte, belediye tüzel kişiliğine ait şirketin genel kurulunda belediyeyi temsil edecek temsilcinin hangi organca seçileceği açıkça belirtilmemiştir. Kanundaki genel görev tanımları karşısında temsilci atama görevinin belediye başkanınca kullanılmasında bir sakınca ve aykırılık bulunmadığından, sicil müdürlüğünün tescil talebini reddetmesi yerinde değildir. (Yargıtay'ca onanan İlk Derece Mahkemesi gerekçesi)

Emsal değeri

Belediye şirketinin genel kurulunda belediyeyi temsil edecek temsilciyi belediye başkanının atayabileceği ve bunun tescil engeli oluşturmayacağı yönünde emsal değer taşır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ticaret sicil müdürlüğü kararının iptali↗ belediye şirketinde temsil↗ temsilci atama yetkisi↗ genel kurul kararının tescili↗

Atıf yapılan mevzuat: 5393 sayılı Belediye Kanunu

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

11. Hukuk Dairesi 2020/6306 E. , 2021/5301 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 03/10/2019 tarih ve 2019/437 E. - 2019/923 K. sayılı kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nce verilen 24/06/2020 tarih ve 2019/2358 E. - 2020/621 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacı şirketin Beylikdüzü Belediyesi Başkanlığı'na ait bir şirket olduğunu, belediye başkanı tarafından şirketin olağan genel kurul toplantısında temsil edilmesi için Naim Demirci'nin 22/05/2019 tarihli başkanlık yazısı ile yetkilendirildiğini ve olağan genel kurul toplantısının 23/05/2019 tarihinde Naim Demirci ve diğer hazirunların katılımı ile gerçekleştiğini, 24/05/2019 tarihinde davacı şirket tarafından dilekçe ile İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğüne başvuru yapılarak Türk Ticaret Kanunu, şirket ana sözleşmesi ve sair yasal düzenlemeler gereği olağan genel kurul kararlarının ticaret sicilinde tescil ve ilanının talep edildiğini, ancak davalının, şirketin olağan genel kurulda temsilcisinin belediye başkanı tarafından değil belediye meclisinin alacağı kararla belirlenmesinin gerektiği gerekçesiyle bu eksikliğin 1 ay içinde tamamlanmasını talep ettiğini, ancak bu eksikliğin tamamlanmasının mümkün olmadığını, temsilci atama yetkisinin belediye başkanına ait olduğunu, davalı kurumun hukuka aykırı olan bu nedene dayalı olarak tescil talebini reddetmesinin doğru olmadığını belirterek, dava konusu başvurunun karar kesinleşinceye kadar geçici tescilinin yapılmasına, kararın kesinleşmesi ile Ticaret Sicil Müdürlüğü kararının iptal edilerek kesin tescil ve ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.

İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılamaya göre, 5393 sayılı Belediye Kanununda belediye başkanı ve belediye meclisinin görevlerinin hüküm altına alındığı, ancak davacı şirketin genel kurulunda belediye tüzel kişiliğini temsil edecek temsilcinin belediyenin hangi organı tarafından seçileceğinin açık olarak belirtilmediği, kanundaki genel görev tanımlarına bakıldığında uyuşmazlık konusu olan temsilcinin atanması görevinin belediye başkanı tarafından kullanılmasında bir sakınca ve aykırılığın bulunmadığı, davalı kurumun tescil talebinin reddine karar vermesinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 03.07.2019 tarihli 84329644/80082-141407 sayılı kararının iptaline, temsilci yetkilendirilmesine ilişkin kararın ve Beylikdüzü Belediyesi Personel A.Ş'nin 23.05.2019 tarihli olağan genel kurul kararının tesciline ve tescilin Ticaret Sicil Gazetesinde ilanına karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

Bölge adliye mahkemesince yapılan yargılamaya göre, yerel mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ

Yukarda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, HMK'nın 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı bakiye 4,90 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, 22/06/2021 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/694037300 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz

İncelenen istinaf kararı — İst. BAM 12. HD

Bu Yargıtay 11. HD kararı, aşağıdaki İstinaf Dairesi kararının temyiz incelemesidir. Temyiz sonucu: Onandı

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/2358 E. 2020/621 K.

Belediye şirketinde genel kurul temsilcisini atama yetkisi kime ait

Gerekçe özeti

Belediye meclisine kanunla açıkça verilmiş yetkiler dışında kalan ve meclis veya encümen kararı gerektirmeyen hususlarda, belediye tüzel kişiliğini temsil yetkisi belediye başkanına aittir; belediyenin ortağı olduğu bir şirketin genel kurulunda temsilci atanması bu kapsamda kaldığından, meclis kararı aranmaksızın başkan tarafından yapılan temsilci ataması geçerlidir.

Emsal değeri

Belediyenin ortağı olduğu bir şirketin genel kurulunda belediye tüzel kişiliğini temsil edecek kişinin atanması yetkisinin belediye meclisi mi yoksa belediye başkanı tarafından mı kullanılacağı konusunda, meclise açıkça verilmemiş yetkilerin başkanda olduğu yönünde bölgesel ikna edici bir yorum ortaya koyması nedeniyle emsal değer taşımaktadır.

Kavramlar: ticaret sicili kararına itiraz temsil yetkisi belediye meclisi belediye başkanı tescil talebinin reddi yargılama giderleri

İstinaf (12. HD) kararının tam metni

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/2358

KARAR NO 2020/621

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 03/10/2019

NUMARASI 2019/437 2019/923

DAVA

Ticaret Sicili kararına İtiraz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 24/06/2020

Davanın kabulüne yönelik hükmün davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkil şirketin olağan genel kurul toplantısında temsil etmek üzere ..., 22/05/2019 tarihli başkanlık yazısı ile yetkilendirilmiş ve olağan genel kurul toplantısının 23/05/2019 tarihinde ... ve hazirunların katılımı ile gerçekleştiğini, 24/05/2019 tarihinde müvekkil şirket tarafından başvuru yapılarak tescil ve ilan talep edildiğini, 31/05/2019 tarihli incelemede eksiklik tespit edildiğini ve bu eksikliklerin 1 ay içerisinde tamamlanmasının istenildiğini eksikliklerden sadece "Genel Kurulda tüzel ortak ...nı temsil edecek şahsın ataması ile ilgili belediye meclisi kararı evrağa eklenmeli" şeklinde kurulan hükmün ise açıkça usul ve yasaya aykırı olması sebebiyle tatbiki mümkün olmadığını ve bu yüzden gönderilemediğini,1 aylık süre içerisinde 28/06/2019 tarihli başvuru ile geçici tescil talebini içerir şekilde bir başvuruda bulunulduğunu, Beylikdüzü Belediye Meclisi kararı şartı araması açıkça yasalara aykırılık teşkil ettiğini, sermayesinin tamamının belediyeye ait olan şirketin genel kuruluna temsilcisi atanması yetkisinin belediye başkanında olduğunun açıkça ortada olduğunu, Ankara 10.

ATM'nin 2019/269 Esas-2019/499 Karar sayılı ve 14/06/2019 tarihli güncel kararında bu hususlara açıklık getirildiğini belirterek karar kesinleşinceye kadar geçici tescil yapılmasına, kararın kesinleşmesi ile ticaret sicil müdürlüğü kararının iptal edilerek kesin tescil ve ilana karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalıya usulüne uygun olarak yapılan tebligata rağmen davalının cevap dilekçesi sunmadığı görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; belediyelerin kuruluşu, organları, yönetimi, görev, yetki ve sorumluluklarının Anayasa'nın 127. maddesine uygun olarak 5393 sayılı Kanun'la düzenlendiği, Anayasa madde 11'de belirtilen normlar hiyerarşisi ilkesi ile anayasanın üstünlüğü ve bağlayıcılığı ilkesi gereğince yasal düzenlemelerin somut uyuşmazlığa uygulanması gerekirken Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü'nün 13.05.2019 tarih ve 103708 sayılı bakanlık görüşü doğrultusunda karar verilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle; davanın kabulü ile davalı ... Müdürlüğü'nün 03.07.2019 tarihli kararının iptaline ve ilgili başvurunun tescil ve ilanına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili; dava konusu olayın özünü oluşturan idari işlemin değerlendirilmesinin de idarenin görev alanına girdiğini, dava konusu şirketin genel kurulunda yönetim kurulu üyeliğine doğrudan belediye başkanı değil belediye tüzel kişiliğinin seçilmiş olup öncelikle bu seçimin bunun bilinçli olduğunun değerlendirilmesi gerektiğini, belediye başkanının belediye idaresinin tüzel kişiliğinin temsilcisi olmasına ilişkin 5393 Sayılı Belediye Kanunu'nun 37. maddesinin devamı 38. madde ile bir bütün olduğu ve dava konusu olaydaki temsil yetkisi bakımından doğrudan uygulanabilir hüküm olmadığını, belediye tüzel kişiliğinin temsilcisi olunması ile belediyeden ayrı bir varlığı bulunan ve kanun çerçevesinde meclis kararı ile kurulan bir şirketin temsilinin aynı olamayacağının açık olduğunu,belediyelerin genel yetkili karar organı "belediye meclisi" olmakla birlikte, dava konusu olayda yer alan şirket kurmak ve dolayısıyla kurulan şirketin yönetim kurulunda yer almak, belediyelerin temel ve genel görevleri arasında bulunmayan ve aslında belediyelerin özel düzenlemelerle yetkili kılındığı bir özel alan olduğundan, dava konusu olayda karara yetkili organının belirlenmesinde özel düzenlemelerin de değerlendirilmesi gerektiğini, müvekkilinin davanın açılmasına sebep olmadığını, yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulamayacağını belirterek,kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Somut olayda uyuşmazlık; ...'nın, ...A.Ş. genel kurulunda belediye tüzel kişiliğini temsil edecek temsilciyi atama yetkisinin belediyenin hangi organı tarafından kullanılacağı noktasındadır. İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü tescil başvurusunu, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü'nün 13.05.2019 tarih ve 103708 sayılı görüşü doğrultusunda 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 18. maddesinin 1. fıkrasının (i) bendi uyarınca ortaklıklara ve bağlı kuruluşlara temsilci atama yetkisinin belediye meclisinde olduğu,oysa ki tescili istenen olağan genel kurulunda temsilcinin Belediye başkanı tarafından yapılması nedeniyle davacının tescil talebi reddedilmiştir.Beylikdüzü Belediye Başkanı'nın 22.05.2019 tarihli yazısıyla ...'nin temsilci olarak atandığı, 23.05.2019 tarihli şirket olağan genel kurulunun ...

katılımı ile gerçekleştiği, genel kurul kararının tescil ve ilanı için 24.05.2019 tarihinde İstanbul başvuru yapıldığı,31.05.2019 tarihli karar ile eksikliklerin giderilmesi için Ticaret Sicil Yönetmeliği'nin 34. maddesi uyarınca bir aylık süre verildiği ve tanınan bu süre içerisinde 28.06.2019 tarihinde davacı tarafından yeniden başvuru yapıldığı, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün 03.07.2019 tarihli kararı ile tescil talebini reddettiği ,red kararının 09.07.2019 tarihinde davacıya tebliğ edildiği anlaşılmaktadır.Davacı tarafça 16.07.2019 tarihinde TTK.'nın 34.'maddede belirtilen sekiz günlük sürede karara itiraz edilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu 18. maddesinde belediye meclisinin görev ve yetkileri, düzenlenmiştir.Belediyenin bağlı kuruluşlarına, ortaklıklarına, şirketlerine temsilci atama yetkisinin belediye organlarından hangisi tarafından kullanılacağı konusunda açık bir hüküm bulunmamaktadır.

5393 sayılı kanunun 18. maddesinin 1. fıkrasının (i) bendinde "Bütçe içi işletme ile 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununa tâbi ortaklıklar kurulmasına veya bu ortaklıklardan ayrılmaya, sermaye artışına ve gayrimenkul yatırım ortaklığı kurulmasına karar vermek" hükmü yer almaktadır.Düzenleme ortaklıkların kurulmasına ve ortaklıktan ayrılmaya ilişkindir.Aynı kanun'un 37. maddesinde ise belediye başkanı; belediye teşkilâtının en üst amiri olarak belediye teşkilâtını sevk ve idare etmek yetkisinin bulunduğu, (p) bendinde ise; kanunlarla belediyeye verilen ve belediye meclisi ve belediye encümeni kararını gerektirmeyen görevleri yapmak ve yetkiler kullanmanın, belediye başkanının görev ve yetkisinde olduğu düzenlenmiştir.

Belediye tüzel kişiliği adına vekalet vermek de başkanın yetkisindedir.Belediye Meclisine verilmiş yetkiler dışında kalan hususlarda yetkili bulunan başkanın bağlı şirketin genel kurulunda temsili sağlanmak üzere temsilci atayamayacağını kabul yasal düzenlemelere aykırı olacaktır. İlk derece mahkemesince ; davanın kabulü ile davalı ... Müdürlüğü'nün 03/07/2019 tarihli red kararının iptaline karar verilmesinde hukuka aykırılık yoktur. Hatalı işlem ile davanın açılmasına sebebiyet veren davalı aleyhine vekalet ücreti ve yargı gideri tahsiline karar verilmesi HMK 326 gereği olduğundan istinaf nedenleri yerinde görülmeyen davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 54,40- TL istinaf karar harcından davalı tarafından peşin yatırılan 44,40- TL harcın mahsubu ile bakiye 10- TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 24/06/2020