Bağlantı nedeniyle davaların birleştirilmesi kararına istinaf
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/548 E. 2023/406 K. · · İlk derece: İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: Davaların Birleştirilmesi mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
bayilik (acente-kıyas)
Gerekçe özeti
Aynı sözleşmeye ve aynı ticari ilişkiye dayanan, birbirini etkileyecek nitelikte hüküm doğurabilecek davalar arasında HMK 166/4 uyarınca fiili ve hukuki bağlantı bulunuyorsa, ikinci davanın açıldığı mahkemede usulen talep edilmiş olması koşuluyla davaların birleştirilmesine karar verilebilir; bu inceleme yapılırken taraflar arasındaki sözleşmedeki yetki şartının ayrıca değerlendirilmesine gerek yoktur.
Ele alınan sorunlar
Davaların bağlantı nedeniyle birleştirilmesinin usule uygunluğu → ret
İddia: Davacı vekili, İstanbul Anadolu 8. ATM'ndeki davanın haksız fiile, eldeki davanın ise sözleşmenin haksız feshine dayandığını, dayanak sebeplerin farklı olması nedeniyle birleştirmenin uygun olmadığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: HMK 166/4 uyarınca davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması halinde davalar arasında bağlantı var sayılır. HMK 166/2 uyarınca davalar ayrı yargı çevresindeki aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmışsa, bağlantı sebebiyle birleştirme ikinci davanın açıldığı mahkemeden talep edilebilir ve birinci davanın açıldığı mahkeme, birleştirme kararının kesinleşmesinden itibaren bununla bağlıdır. Eldeki davadan önce açılan İstanbul Anadolu 8. ATM'nin 2021/845 Esas sayılı dosyasında bayilik sözleşmesinin haklı olarak feshedildiği ileri sürülerek, davacı şirketin bayilik döneminde çalışanı ile işbirliği yaparak ticari defter ve kayıtlarda oynama yapmak suretiyle gizlenen cari hesap alacağının tahsili talep edilmiştir; davalının haksız eylemi yanında bayilik sözleşmesinden doğan alacaklar da talep edilmiştir. Her iki davanın dayanağı aynı sözleşmeye ve aynı ticari ilişkiye dayandığından davalar arasında hukuki ve fiili irtibat bulunmaktadır ve verilecek kararlar birbirini etkileyecek niteliktedir. İkinci davanın açıldığı mahkemede davalı tarafça usulen birleştirme talep edildiğinden birleştirme kararında isabetsizlik görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Sözleşmedeki yetki şartının birleştirme incelemesine etkisi → ret
İddia: Davacı vekili, sözleşmenin 21.1. maddesinde İstanbul Merkez Mahkemelerinin yetkili kılındığını ve İstanbul Anadolu 8. ATM nezdinde açılan davaya yetki itirazında bulunduklarını ileri sürmüştür.
Gerekçe: Birleştirme koşulları incelendiğinden sözleşmenin yetkiye ilişkin hükümlerinin incelenmesine gerek bulunmamaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Aynı sözleşme ve ticari ilişkiden doğan, farklı hukuki sebeplere (haksız fiil / sözleşmenin haksız feshi) dayandırılsa da birbirini etkileyecek nitelikte hüküm doğurabilecek davalar arasında HMK 166/4 kapsamında bağlantı bulunduğuna ve birleştirme incelemesinde sözleşmedeki yetki şartının ayrıca değerlendirilmesine gerek olmadığına ilişkin tespitleriyle bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
davaların birleştirilmesi↗ bağlantı (HMK 166)↗ bayilik sözleşmesi↗ haksız fesih↗ yetki itirazı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2023/548
KARAR NO 2023/406
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 07/12/2022
NUMARASI 2022/128 Esas - 2022/710 Karar
DAVA
Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
Mahkemece verilen birleştirme kararının davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, taraflar arasında "..." ile "..."nin mevcut olduğunu ,sözleşmelerde; İstanbul Merkez Mahkemelerinin yetkili kılındığını,davacıların davalı tarafından fesih sebebi olarak gösterilen fiillerde bulunmadığını, müvekkillerinin, haksız fesih nedeniyle çok büyük maddi ve manevi zarara uğradığını,feshe sebeb gösterdiği hususları ispat ile mükellef olduğunu, davalının müvekkilleri aleyhine İstanbul Anadolu 8. ATM'nin 2021/845 esas sayılı dosyasında açtığı davada, tamamen kendi çalışanlarının usulsüz fiil ve işlemlerine dayanarak talepde bulunduğunu, sözleşmelerin davalı tarafından haksız feshi sebebiyle fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı kalmak kaydıyla davacının mahrum kaldığı kara ilişkin olarak şimdilik 100.000-TL,denkleştirme tazminatına ilişkin taleplerinin belirsiz alacak davası olarak kabulü ile şimdilik 30.000-TL'nin haksız fesih tarihi itibariyle uygulanacak ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, haksız fesih sebebiyle davacının işten çıkarmak zorunda kaldığı işçilere ödenen bedeller, diğer giderler ve yapılan yatırımların tazmini bakımından şimdilik 100.000-TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren uygulanacak ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili, 2019 tarihli sözleşmelerde İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetkili kılındığını,davalı şirket tarafından 30/12/2021 tarihinde açılan İstanbul Anadolu 8. ATM'nin 2021/842 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesi gerektiğini, iki dava da aynı vakıalardan doğduğunu, iki dava da davacı şirket tarafından davacının sözleşmelerinin haklı nedenle feshinden sonra bu fesih sebepleri ile ilgili açıldığını, davacıların dava dilekçesinde maddi tazminat talepleri olarak belirttiği 22.624.282-TL ve 2.630.831,09-TL tutarlar üzerinden dava harcının tamamlattırılmasını, dava dosyasının İstanbul Anadolu 8. ATM'nin 2021/845 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini, haksız ve dayanaksız davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece, davacının talebinin haksız fesih nedeni ile portföy tazminatı ve mahrum kaldığı kara (müspet zarar) ilişkin olduğu, davacının talebinin değerlendirilmesinin akdin feshinin haklı olup olmadığına bağlı olduğu, davalı tarafın daha öncesinde İstanbul Anadolu ATMnin 2021/845 Esas sayılı dosyadan davacı aleyhine haksız fiil sureti ile sözleşmeye aykırılık nedeni ile tazminat davası açtığı, aynı nedenle de davacı ile aralarındaki sözleşmeyi fesih ettikleri , davadaki yargılama sonucunun mahkemedeki işbu davanın tarafları ve konusu itibariyle birbirini etkileyecek nitelikte olduğu, HMK'nın 166/4. maddesi "Davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantı var sayılır" şeklinde düzenlendiği, mahkemenin işbu dava dosyası ile İstanbul Anadolu 8.
ATMnin 2021/845 esas sayılı dosyası arasında fiili ve hukuki bağlantının mevcut olduğu, biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyeceği gerekçesiyle usul ve dava ekonomisi de gözönüne alınarak her iki dosyanın birleştirilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili, İstanbul Anadolu 8. ATM'nde görülen davanın hukuki sebebi haksız fiil hükümlerine dayandığını, ancak eldeki davanın temeli, davalı tarafından haksız olarak feshedilen sözleşmelere dayandığını, davalara dayanak sebeplerin farklı olması nedeniyle birleştirmenin uygun olmadığını,sözleşmelerin 21.1. Maddesinde İstanbul Merkez Mahkemelerinin yetkili kılındığını, karara konu İstanbul Anadolu 8. ATM nezdinde müvekkili aleyhine açılan davaya da yetki itirazında bulunduklarını ileri sürerek kararın kaldırılmasını dava dosyasının kararı veren mahkemeye gönderilerek yargılamaya bu mahkemede devam edilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Birleştirmeye konu davada talep, bayilik sözleşmesinin haksız feshedildiği iddiasına dayalı tazminat taleplerine ilişkindir. HMK 166/4 maddesi gereğince davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması yada biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması halinde davalar arasında bağlantı varsayılır. HMK 166/2 .maddesi uyarınca davalar ayrı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfatta ki hukuk mahkemelerinde açılmış ise bağlantı sebebiyle birleştirme ikinci davanın açıldığı mahkemeden talep edilebilir. Birinci davanın açıldığı mahkeme, talebin kabulü ile davaların birleştirilmesine ilişkin kararın kesinleşmesinden itibaren bununla bağlıdır. Eldeki davadan daha evvel açılan İstanbul Anadolu 8.
ATM'nin 2021/845 Esas sayılı dosyasında, bayilik sözleşmesinin haklı olarak feshedildiği bildirilerek, davacı şirketin bayilik döneminde davacı çalışanı ile işbirliği içinde ticari defter ve kayıtlarda oynama yapılmak suretiyle gizlendiği ileri sürülen cari hesap alacağının tahsili talep edilmiştir.Davalının haksız eylemi yanında bayilik sözleşmesi gereği doğan alacaklar talep edilmiştir. Her iki davanın dayanağı aynı sözleşmeye ve aynı ticari ilişkiye dayandığından davalar arasında hukuki ve fiili irtibat bulunduğu gibi, verilecek kararlar birbirini etkileyecek niteliktedir. Birleştirme koşulları inceleneceğinden sözleşmenin yetkiye ilişkin hükümlerinin incelenmesi gerekmemektedir. Açıklanan nedenlerle, ikinci davanın açıldığı mahkemede davalı tarafça usulen birleştirme talep edildiğinden birleştirme kararında bir isabetsizlik görülmemiş,istinaf sebebleri yerinde olmayan davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 17/03/2023
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/68906 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi