Kredi sözleşmesinin tüketici işlemi olup olmadığı incelenmeden görevsizlik hatalı
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/641 E. 2023/463 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
Davacının nitelemesi: Ticari Satımdan Kaynaklanan ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Ticari satım
Gerekçe özeti
Görev, kamu düzenine ilişkin bir dava şartı olup mahkemece davanın her aşamasında re'sen araştırılmalıdır; ancak bu araştırma, dosyadaki somut belgeler (kredi sözleşmesi, hesap kat ihtarları, tarafların beyanları) üzerinden yapılmalı, kredinin ticari mi yoksa tüketici kredisi mi olduğu bu inceleme sonucunda belirlenmelidir. Kredi sözleşmesinin niteliğine ilişkin yeterli inceleme yapılmadan, salt tensiben ve varsayıma dayalı olarak kredinin bireysel ihtiyaç kredisi olduğu kabul edilerek göreve ilişkin dava şartı yokluğundan usulden ret kararı verilmesi hukuka uygun değildir.
Ele alınan sorunlar
Görev dava şartı yönünden kredinin niteliğinin (ticari/tüketici) araştırılıp araştırılmadığı → kabul
İddia: Davacı vekili, kredinin ticari nitelikte 500.000-TL limitli ticari ihtiyaç kredisi olduğunu, kredi sınıfının işletme olduğunu, bireysel ihtiyaç kredisi olmadığını, görevsizlik kararının hatalı olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: Görev, HMK 114/1-c uyarınca mahkemeye ilişkin olumlu bir dava şartıdır; HMK 1 uyarınca mahkemelerin görevi ancak kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir; dava şartlarının bulunup bulunmadığı davanın her aşamasında re'sen araştırılır, bulunmaması halinde HMK 115/2 uyarınca davanın usulden reddine karar verilir. Ancak takipte talep edilen alacağın dayanağı olan kredi sözleşmesinin genel kredi sözleşmesi ve buna bağlı cari hesap kredi sözleşmesi olduğu anlaşılmakta, davacı vekili kredinin işletme kredisi olduğunu beyan etmekte, hesap kat ihtarlarında da ticari ihtiyaç kredisinden söz edilmektedir. Bu haliyle kredi sözleşmesinin tüketici işlemi olup olmadığı mahkemece incelenmemiştir. Kredi sözleşmesinin türü belirlendikten sonra ticari kredi ise asliye ticaret mahkemesinin, tüketici kredisi ise tüketici mahkemesinin görevli olacağı gözetilerek göreve ilişkin dava şartının incelenmesi gerekir; bu tespite yarayacak inceleme-araştırma yapılmadan, kredinin bireysel ihtiyaç kredisi olduğundan bahisle tensiben usulden ret kararı verilmesi doğru görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Karar, kredi sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda göreve ilişkin dava şartının incelenmesi için kredinin ticari mi yoksa tüketici kredisi mi olduğunun somut delillerle (sözleşme, ihtar, taraf beyanları) araştırılması gerektiğini; bu inceleme yapılmadan varsayıma dayalı görevsizlik kararı verilemeyeceğini vurgulaması yönünden emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- Kredi sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda, kredi sözleşmesinin ticari kredi niteliğinde olması halinde asliye ticaret mahkemesi, tüketici kredisi niteliğinde olması halinde tüketici mahkemesi görevlidir; bu belirleme kredi sözleşmesinin türüne ilişkin somut inceleme yapılarak tespit edilmelidir.
- Dava şartı
- görev
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
görev↗ dava şartı↗ tüketici kredisi↗ ticari kredi↗ itirazın iptali↗ genel kredi sözleşmesi↗ cari hesap kredi sözleşmesi↗ kamu düzeni↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2023/641
KARAR NO 2023/463
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 13/01/2023
NUMARASI 2023/32 Esas 2023/29 Karar
DAVA
İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 30/03/2023
Görevsizliğe ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, müvekkili bankanın davalı ile arasında tanzim ve imza olunan kredi sözleşmesiyle davalıya kredi kullandırıldığı, müvekkili tarafından keşide edilen ihtarnameye kadar, dosya borçlusu asgari ödeme tutarlarını dahi ödemediğinden kredisinin kapandığı ve hesabın kat edildiği, ihtarnameden sonra da herhangi bir ödeme yapılmadığını, bu sebeple borçlu hakkında Bakırköy Banka Alacakları İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığını, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiğini, davalının itiraz ederek takibi durdurduğunu, haksız ve mesnetsiz itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına davalı aleyhine icra inkar tazminaatına hükmedilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece, davaya konu uyuşmazlığın davacının davalıya kullandırdığı belirtilen ihtiyaç kredilerine ilişkin itirazın iptali davası olduğu, dosya kapsamındaki belgelerden kullandırılan kredinin tüketici kredisi niteliğinde bireysel ihtiyaç kredisi olduğu, bireysel ihtiyaç kredilerinde Tüketici Mahkemelerinin görevli olduğu, görevin dava şartı olup, davanın her aşamasında resen değerlendirilmesi gerektiği de dikkate alınarak görev yönünden davanın dava şartı yokluğundan usulen reddine, görevli mahkemenin Bakırköy Tüketici Mahkemesi olduğunun tespitine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; gerekçeli kararda kredinin bireysel ihtiyaç kredisi olduğunun belirtilerek görevsizlik kararı verildiğini, ticari nitelikte kredi sözleşmesiyle kredi kullandırıldığını, banka kayıtlarında görüldüğü üzere davalıya kullandırılan kredinin 500.000-TL limitli ticari ihtiyaç kredisi olduğunu, kredi sınıfının işletme olduğunu, görevsizlik kararının kaldırılarak dosyanın yeniden görülmek üzere mahkemesine gönderilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, kredi borcundan kaynaklanan takibe itirazın iptali davasına ilişkindir. 6100 sayılı HMK. 114-(1)-c) maddesi uyarınca; görev mahkemeye ilişkin olumlu dava şartıdır. HMK. 1 maddesi uyarınca; mahkemelerin görevi ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir. Mahkeme tarafından dava şartlarının bulunup bulunmadığı, davanın her aşamasında re'sen araştırılır. Dava şartının bulunmaması halinde, HMK.'nın 115/2. maddesi uyarınca; davanın usulden reddine karar verilir. Mahkemece, uyuşmazlığın bireysel ihtiyaç kredisinden kaynaklanması nedeniyle göreve ilişkin dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir.Ancak takipde talep edilen alacağın dayanağı kredi sözleşmesinin -genel kredi sözleşmesi -ve bu sözleşmenin eki sayılan cari hesap kredi sözleşmesi olduğu anlaşılmaktadır.
Davacı vekili de kredinin işletme kredisi olduğunu beyan etmiştir. Hesap kat ihtarlarında ihtiyaç ticari kredisinden söz edilmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığa konu kredi sözleşmesinin tüketici işlemi olup olmadığı mahkemece incelenmemiştir. Kredi sözleşmesinin türü belirlendikten sonra ticari kredi ise asliye ticaret mahkemesi görevli olacağından davanın esasının incelenmesi, tüketici kredisi ise tüketici mahkemesinin görevli olduğu gözönünde bulundurulmak suretiyle göreve ilişkin dava şartının incelenmesi gerekmektedir.Bu hususu tesbite yarayan inceleme araştırma mahkemece yapılmadan kredinin bireysel ihtiyaç kredisi olduğundan bahisle tensiben davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf sebebi yerinde görüldüğünden istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak, davanın yeniden görülmek üzere kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/01/2023 Tarih 2023/32 Esas - 2023/29 Karar sayılı kararın HMK.'nın 353(1)a-3 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Davalı tarafça yatırılan toplam 179,90-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 30/03/2023
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/68645 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi