Karar defteri zayi belgesi talebinde dikkat ve özen yükümlülüğü

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2023/1507

KARAR NO 2023/1178

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 11/05/2023

NUMARASI 2023/164 Esas 2023/425 Karar

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

İSTİNAF KARAR TARİHİ 17/07/2023

Davanın reddine ilişkin kararın davacı şirket yetkilisi tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı şirket yetkilisi dilekçesinde; ortağı ve müdürü olduğu ... Mahallesi ... Sokak No:... D:... Küçükçekmece/İstanbul adresinde bulunan ...San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. ünvanlı şirketin Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defterini taşınırken kaybettiğini, bu durum yerel gazetede ilan ettirilerek, maliyeye bildirildiğini, ticari faaliyetini devam ettirebilmesi için tarafına zayi belgesi verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; ilgili tarafından ziya durumunun nedeni taşınma esnasında kaybolma, duruşmada ise henüz taşınmanın gerçekleşmediği şeklindeki beyan göz önüne alındığında fiilen tasfiye ve nakil sürecinde nasıl kaybolduğunun bilinmemesi olarak belirtildiği, ilgili tarafından iddiasının somutlaştırılmadığı, isteme konu defterinin saklanması ve korunması için gerekli dikkat ve özeni göstermediği, kayba ne şekilde neden olunduğu, olayın nasıl meydana geldiğine ilişkin bir kanıtın da mevcut olmadığı anlaşılmakla zayi belgesi verilmesi koşullarının gerçekleşmediği, istemde bulunan ilgilinin gerekli dikkat ve özeni göstermediği, istem konusu Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defterinin (Karar Defteri) zayi olduğuna ilişkin basiretle tacir yükümlülüğü ile bağdaşır kesin ve inandırıcı herhangi bir kanıtın dosyaya yansımadığı gerekçesiyle istemin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı şirket temsilcisi zayi belgesi istenilen karar defterinin muhasebecide bulunduğunu, muhasebecinin kendi ofisinin taşınması sırasında defterin kayıp olduğunu, bu sebeple şirket merkezinin taşınması işinin, karar defterinin kaybedildiğini ileri sürerek kararın kalıdırılarak karar defteri için zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde, "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği, davanın hasımsız olarak açılacağı" hüküm altına alınmıştır. Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için; bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir.

İleri sürülen sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının iradesi dışında defter ve belgelerin tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir. Davacı şirket temsilcisinin duruşmada alınan beyanında ise; "Muhasebecimin dediğine göre defter ben Mahkemenize başvurmadan 2-3 gün önce kaybolmuş, biz taşınacaktık, muhasebecimin dediğine göre defter taşınırken kaybolmuş, henüz taşınmadık, defterin ne şekilde kaybolduğunu bilmiyorum, defter muhasebecideydi, defter karar defteridir, bu defter T.C. Beyoğlu ... Noterliğinin 01/06/2016 tarihli ... yevmiye sayısı ile ilk işe başlama şeklinde onaylanmıştı, buna ilişkin belgeyi sunuyoruz" beyan etmiştir.

Somut olaydan kaybın ne şekilde gerçekleştiği belirlenememektedir. Zayi belgesi talebi için gereken koşullardan defterlerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamın gösterilmediği ,ziya uğramanın da davacının iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana geldiği belirlenememktedir.İleri sürülen sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının iradesi dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir. Davacının Muhasebecisinin defteri kaybetmesi ,ihmali davranışta bulunması ise bu sebepler kapsamında değildir. Somut olayda, davacı yasada sayılı sebeplerin varlığı nedeniyle talebe konu defterlerin zayii olduğunu ileri sürüp ispatlayamamıştır.

Davanın reddine dair karara ilişkin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı şirket temsilcisinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 269,85-TL istinaf karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 179,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 89,95-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 17/07/2023