Mülkiyet ihtilaflı gemide ihtiyati tedbirin dava sonuna kadar devamı
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/1139 E. 2023/1107 K. · · İlk derece: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Tespitistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)
Gerekçe özeti
Deniz alacaklarının teminatına ilişkin TTK 1353 hükmü, geminin sadece ihtiyati haczine karar verilebileceğini öngörse de, bu hüküm geminin üçüncü şahıslara devrinin önlenmesi amacıyla sicil kaydı üzerine ihtiyati tedbir konulmasına engel değildir; mülkiyet ihtilafı bulunan ve satış girişimi tespit edilen gemilerde, satışların dava sonuna kadar durdurulması amacıyla verilen ihtiyati tedbir kararı usul ve yasaya uygundur. Ayrıca, dava dava şartı yokluğundan reddedilse bile HMK 397(2) uyarınca ihtiyati tedbirin etkisi hüküm kesinleşinceye kadar sürer; istinaf yoluna başvurulması halinde mülkiyet ihtilafı devam ettiğinden tedbirin esas inceleme tarihine kadar devamı gerekir.
Ele alınan sorunlar
TTK 1353 hükmünün gemi üzerine ihtiyati tedbir konulmasına engel olup olmadığı → ret
İddia: Davalı vekili, TTK 1353. maddesi uyarınca deniz alacaklarının teminatı için sadece geminin ihtiyati haczine karar verilebileceğini, gemi üzerine ihtiyati tedbir konulamayacağını veya geminin başka surette seferden men edilemeyeceğini ileri sürerek tedbire itiraz etmiştir.
Gerekçe: TTK 1353. maddesindeki düzenleme, deniz alacaklarının teminat altına alınması bakımından ihtiyati haciz kararı dışında ihtiyati tedbir yoluyla seferden men kararı verilemeyeceğini öngörmektedir; ancak bu hüküm, geminin üçüncü şahıslara devrinin önlenmesi bakımından ihtiyati tedbir kararı verilmesine engel bir hüküm değildir. Davalının geminin satışı için girişimde bulunduğu belirlenmiş, önceden verilen ihtiyati haciz kararı uygulanamamış, geminin mülkiyetinin hangi tarafa ait olduğu uyuşmazlık konusu olup davacı geminin mülkiyetinin tespiti ile fiilen teslimini talep etmektedir; bu nedenle satılma ihtimali bulunan geminin sicil kaydı üzerine olası satışların dava sonuna kadar durdurulması bakımından verilen ihtiyati tedbir kararı dosya kapsamı ile usul ve yasaya uygundur. (BAM'ca yerinde görülen İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi gerekçesi)
Davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karşın ihtiyati tedbirin devam edip etmeyeceği → ret
Gerekçe: HMK 397(2) hükmü gereği ihtiyati tedbirin etkisi hüküm kesinleşinceye kadar devam eder. Davanın reddi kararıyla birlikte ihtiyati tedbir ayrıca kaldırılmadığından, hüküm kanun yoluna başvurulmadığı takdirde kesinleşmesi halinde tedbir kendiliğinden kalkacaktır. İstinaf kanun yoluna başvurulduğu takdirde ise, mülkiyete ilişkin bir ihtilaf bulunması nedeniyle kararın esas inceleme tarihine kadar ihtiyati tedbirin devamı gerekmektedir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
TTK 1353 hükmünün, deniz alacaklarına ilişkin ihtiyati haciz sınırlamasının gemi mülkiyetine yönelik ihtiyati tedbire engel oluşturmadığı ve davanın dava şartı yokluğundan reddi halinde bile HMK 397/2 uyarınca ihtiyati tedbirin hükmün kesinleşmesine kadar devam edeceği yönündeki tespitler bakımından emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Dava şartı
- Tüzel kişiliği sona eren şirketin dava ehliyetinin bulunmaması nedeniyle dava şartı yokluğu
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati tedbir↗ ihtiyati haciz↗ deniz alacağı↗ dava şartı↗ tüzel kişilik↗ gemi sicili↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2023/1139
KARAR NO 2023/1107
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 18/04/2023 (Ara Karar)
NUMARASI 2023/56 Esas
TALEP İhtiyati Tedbire İtiraz
İSTİNAF KARAR TARİHİ 10/07/2023
18/04/2023 tarihli ara kararın ihtiyati tedbire itiraz eden davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce davacı tarafından açılan Türk gemi siciline kayıtlı olan ... isimli geminin mülkiyetinin tesbiti, davacı adına tescili, olmadığı takdirde ödenen bedelin iadesine ilişkin görülen davada:
18. 4.2023 tarihli ara karar ile "verilen ihtiyati tedbir kararına karşı yan tarafından TTK 1353.maddesinde "Deniz alacaklarının teminat altına alınması için geminin sadece ihtiyati haczine karar verilebilir. Bu alacaklar için gemi üzerine ihtiyati tedbir konulması veya başka bir surette geminin seferden men edilmesi istenemez" hükmünü öne sürerek itiraz ettiğini, ancak sözkonusu hüküm ile; ihtiyati haciz kararı dışında ihtiyati tedbir yoluyla seferden men kararı verilemeyeceği öngörüldüğü, bu düzenleme geminin üçüncü şahıslara devrinin önlenmesi bakımından ihtiyati tedbir kararı verilmesine engel bir hüküm olmadığını, davalının geminin satışı için girişimde bulunduğunun belirlendiği, İst. BAM 12.HD tarafından verilen ihtiyati haciz kararının uygulanamadığı, geminin mülkiyetinin hangi tarafa ait olduğu uyuşmazlık konusu olup, davacı taraf geminin mülkiyetinin müvekkiline ait olduğunun tespiti ile geminin fiilen teslimine karar verilmesini talep ettiğinden, satılma ihtimali bulunan geminin sicil kaydı üzerine olası satışların dava sonuna kadar durdurulması bakımından verilen ihtiyati tedbir kararının dosya kapsamı ile usul ve yasaya uygun olduğu sonucuna varıldığından, ihtiyati tedbir kararına itirazın reddine" karar verilmiştir.
İhtiyati tedbir kararına itirazın reddine ilişkin ara kararından sonra; 2023/56 esas, 275 karar sayılı 21.6.2023 tarihli gerekçeli karar ile davacı şirketin; getirtilen belgelere göre davacı şirketin Marshall Adaları Ticaret Sicil Memurluğuna kayıtlı iken dava tarihinden önce 19.07.2022 tarihinde fesih edildiği, dolayısıyla tüzel kişiliğinin de sona erdiği tespit edilmiştir. Buna karşın davacı taraf bu belgelerin aksine şirketin sicil kaydı ile tüzel kişiliğinin devam ettiğini ortaya koyan herhangi bir delil sunamadığından, tüzel kişiliği sona eren şirketin dava ehliyeti bulunmadığından, davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş, ihtiyati tedbirin kaldırılmasına ilişkin bir ara karar verilmemiştir.
HMK 397 (2) hükmü gereği "ihtiyati tedbirin etkisi hüküm kesinleşinceye kadar devam eder " davanın reddi kararıyla birlikte ihtiyati tedbir kaldırılmadığından hüküm kanun yoluna başvurulmadığı takdirde hükmün kesinleşmesi halinde kendiliğinden kalkacaktır. İstinaf kanun yoluna başvurulduğu takdirde ise, mülkiyete ilişkin bir ihtilaf bulunması nedeniyle kararın esas inceleme tarihine kadar ihtiyati tedbirin devamı gerektiği, bu aşamada ihtiyati tedbir kararına itirazın reddine ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati tedbire itiraz eden davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, İhtiyati tedbire itiraz eden davalıdan alınması gereken 269,80-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 179,90-TL harcın mahsubu ile kalan 89,90-TL harcın ihtiyati tedbire itiraz eden davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, İhtiyati tedbire itiraz eden davalı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 165-TL istinaf yargı giderinin ihtiyati tedbire itiraz eden davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.
10/07/2023
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/67926 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi