E-defter zayi belgesi davasında hak düşürücü sürenin başlangıcı ve süresi

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2023/1453

KARAR NO 2023/1118

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 04/05/2023

NUMARASI 2023/2 Esas - 2023/287 Karar

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

İSTİNAF KARAR TARİHİ 11/07/2023

Hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; Müvekkiline ait muhasebe ve defterlerini davadışı ... Sanayi Ve Ticaret Ltd.Şti'nin muhasebe ve defterleri ile birlikte elektronik sistem üzerinde tuttuğunu, Müvekkile ve ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'ye ait muhasebe ve E-defter verilerinin muhafaza edildiği ... marka ... model ... seri numaralı bilgisayara ve verilere bilinmeyen bir kaynaktan yapılan siber saldırı sonucunda erişimin önemli ölçüde engellendiği, kısmen muhasebe verilerine erişim sağlansa da karşılaşılan siber saldırı sonucunda muhafaza ve ibraz yükümlülüğü bulunan elektronik defter kopya ve beratlarına ulaşmanın mümkün olmadığını, Ulaşılamayan beratlar 2018-2022 yıllarındaki tüm beratları kapsadığını beyanla;

2018-2022 yıllarına ait tüm e-defter kayıt ve beratlarının zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; 6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde; Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler;... gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği düzenlendiği, hak düşürücü sürenin tacirin zıyaı öğrendiği tarihten itibaren işlemeye başlayacağı, GİB Elektronik Defter ve Belge Uygulama Müdürlüğü'ne e-defter beratlarının silinmesi için müracaatta bulunulduğunu, müracaat dilekçesinde siber saldırının gerçekleştiği tarihin 07/12/2022 tarihi bildirildiğini, bu tarihte defterlerin zayi olduğunun davacı tarafından bilindiğini, eldeki dava on beş gün geçtikten sonra 02/01/2023 tarihinde açıldığı gerekçesiyle hakdüşürücü süre nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; mahkeme;TTK'nın 82/7 maddesinin güncel halinin "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir..." Müvekkil şirkete ait e-defter kayıtların 07/12/2022 tarihinde zayi olduğunu, iş bu zayi davası ise 02/01/2023 tarihinde yani 30 günlük hak düşürücü süre içinde açıldığını,davanın onbeş günlük hak düşürücü süre içinde açılmadığına dair gerekçesnin yerinde olmadığını, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, TTK 82. Maddesi kapsamında zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir. TTK'nın 82/7. Maddesinde "...tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün( 1/7/2022 tarihli ve 7417 sayılı Kanunun 55 inci maddesinde yapılan değişiklikle bu maddede yer alan ‘'onbeş’’ ibaresi ‘’otuz’’ şeklinde değiştirilmiştir.) içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." hükmü düzenlenmiştir. Davanın açıldığı tarihte yürürlükte olan 19/10/2019 tarih 30923 sayılı RG'de yayınlanarak yürürlüğe giren 3 Sıra No'lu Elektronik Defter Genel Tebliği (Sıra No:

1) 'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 7.1. Maddesininde, e-defter tutanların, VUKnda belirtilen “Mücbir Sebep” halleri nedeniyle e-Defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-Defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-Defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemeye başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini isteyebilecekleri; Mahkemeden zayi belgesinin temin edilmesini müteakip, zayi belgesi ile birlikte durumun Başkanlığa yazılı olarak bildirilmesi ve Başkanlık tarafından istenilen bilgi ve belgelerin ibraz edilmesi halinde, mükelleflerin zayi olan e-defter kayıtlarının yeniden oluşturulması ve bunlara ait yeni oluşturulan e-defter ve berat dosyalarının e-defter uygulaması aracılığı ile Başkanlık sistemine yeniden yüklenmesi için Başkanlık tarafından yazılı izin verileceği, TTK'nın 82/7.

Maddesine uygun şekilde düzenleme yapılan anılan tebliğde e-defter veya beratlarına ait kayıtların bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-Defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren 30 gün içinde zayi belgesi verilmesini istemesi gerektiği belirtilmiştir. Somut olayda da, davacının ticari defterleri ile ilgili olarak GİBna yapılan müracaat tarihinin 03/01/2023 tarihi olduğu,esasen siber saldırının 07/12/2022 tarihinde gerçekleştiği,eldeki davanın 02/01/2023 tarihinde 30 günlük hakdüşürücü süre içinde açıldığı anlaşılmakla davanın esası incelenmesi gerekirken davanın hakdüşürücü süre yönünden reddine karar verilmesi doğru bulunmamıştır.

Açıklanan nedenle davacı vekilinin istinaf nedeni yerinde olduğundan başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye iadesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul Anadolu 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 04/05/2023 Tarih 2023/2 Esas - 2023/287 Karar sayılı hükmün HMK.'nın 353(1)a-4 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE" Davacı tarafça yatırılan 179,90-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 11/03/2022