Ticari defterin taşınma sırasında kaybolması ve 30 günlük hak düşürücü süre

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2025/613

KARAR NO 2025/662

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 26/09/2024

NUMARASI 2024/714 Esas 2024/697 Karar

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

Davanın reddine ilişkin kararın davacı şirket yetkilisi tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı şirket yetkilisi; şirketin hissedarının 20/12/2023 tarihinde ... Mah. ... Cad. ... Sok. No:.. Fatih-İstanbul eski adresindeki taşınma sırasında şirkete ait karar defterlerinin de içinde bulunduğu koliyi kaybettiğini, anılan nedenle şirkete ait karar defterinin zayi olduğunu, şirkete ait karar defterinin şirket hissedarlarının tüm özen ve dikkatine rağmen kaybolduğundan zayi olan şirket karar defterinin tespiti ile zayi belgesinin verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, TTK'nın 82/7 maddesi uyarınca, tacir, saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin kaybolduğunu öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde zayi belgesi verilmesini istemesi gerektiği, aksi halde istem hakkını kaybedeceği, çünkü belirtilen otuz günlük sürenin hak düşürücü süre olduğu, zayi belgesi isteyenin, isteme konu karar defterinin 20/12/2023 tarihinde taşınma sırasında kaybettiği iddiasıyla zayi belgesi verilmesini istediği, tacirin yukarıda bahsedilen yasa hükmünden yararlanabilmesi için ticari defter ve belgelerinin korunabilmesi amacıyla gerekli dikkati ve özeni göstermiş olması gerektiği, ayrıca, zayi durumunun tacirin iradesi dışında meydana gelmesinin zorunlu olduğu, anılan düzenleme göz önüne alındığında, istemde bulunan şirket temsilcisi zıyaını istediği karar defterinin 20/12/2023 tarihinde kaybedildiğini belirtmekle, zayi belgesi verilmesi isteminde yasada belirtilen otuz günlük hak düşürücü süre geçtikten sonra başvurulduğu anlaşıldığından, istemin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı şirket yetkilisi; her ne kadar gerekçeli kararda isteme konu olan karar defterinin 20/12/2023 tarihinde kaybolduğu belirtilmiş olsa da; bu durumun tarafınca 09/08/2024 tarihinde öğrenildiğini, söz konusu tarihe kadar defterinde işlem yapma gereği duyulmadığından defterin ziyaından haberdar olunamadığını, daha sonra ise yapılan araştırma neticesinde belirtilen taşınma tarihinde defterin bir takım diğer eşyalar ile birlikte kaybolduğunun anlaşılmış olup, olayda hırsızlık şüphesinin mevcut olduğunu, defterin kaybolduğunun öğrenilmesinden sonra 14/08/2024 tarihinde derhal mahkemeye müracaat edildiğini, basiretli tacir olarak gerekli özen ve dikkati göstermesine rağmen irade dışında zayi olduğunu, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlık davacı şirketin karar defterinin zayi olduğundan bahisle açılan davada zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. 6102 Sayılı TTK 82/7 madde uyarınca bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içerisinde ziyaı uğraması halinde ziyanın öğrenildiği tarihten itibaren 30 gün içerisinde ticari defterlerin zayi olduğuna dair belge verilmesinin talep olunması gerekmektedir. Tacirin,TTK'nun 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermesi gerekmektedir. Tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği hallerde zayi belgesi verilmesi talep edilemez..Somut olayda;

davacı şirket yetkilisi, dava dilekçesinde müvekkili şirket hissedarının 20/12/2023 tarihinde taşınma sırasında müvekkili şirkete ait defterinin de içinde bulunduğu koliyi kaybettiğini, istinaf dilekçesinde ise bu durumun 09/08/2024 tarihinde öğrenildiğini, öğrenildikten sonra süresi içerisinde zayi belgesi istemli dava açıldığını beyan etmişse de; tacir olan davacının taşınmadan hemen sonra basiretli bir tacir olarak ilgili defterlerin durumunu kontrol ederek zayi olup olmadığının tespitini yapması ve 30 günlük yasal süre içerisinde dava açması gerekirken; ilgili defterlere ihtiyaç duyulduğunda zayi olduğunu fark ederek 30 günlük hak düşürücü süre geçtikten sonra zayi belgesi talep ettiği anlaşılmaktadır.

Açıklanan nedenlerle; davacı şirket defterinin taşınma esnasında kaybolduğu iddiasının kanunda öngören tacirin iradesi dışında defterlerin yok olmasını sağlayıcı sebep olarak kabul edilemeyeceği, davacının basiretli bir tacir olarak gerekli özeni göstermediği; taşınma sırasında defterin kaybolduğunun ileri sürülmesi defterlerin muhafazasında gerekli özenin gösterilmediğinin anlaşıldığı ,zayi belgesi talep koşulları bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından karara yönelik ileri sürülen istinaf sebebleri yerinde görülmeyerek başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı şirket yetkilisinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 28/04/2025