Çekin sebepten soyut niteliği nedeniyle ödemeden men tedbiri talebinin reddi
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/1538 E. 2023/1290 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati tedbiristinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsalİhtiyati tedbir usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Gerekçe özeti
Çekin sebepten soyut kıymetli evrak niteliği nedeniyle, çekin rıza dışı alındığı iddiasına dayalı olarak tedavülünü etkileyecek şekilde ödemeden men tedbiri konulamaz; ayrıca tedbir talep eden taraf, davanın esası yönünden haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunda olup bu ispat sağlanmadan ihtiyati tedbir kararı verilemez.
Ele alınan sorunlar
Çekin davacının rızası dışında alındığı iddiasına dayalı ihtiyati tedbir talebi → ret
İddia: Davacı vekili, çeklerin ticari faaliyeti olmayan davalı tarafça hukuka uygun şekilde alınamayacağının SGK ve vergi dairesi kayıtlarıyla ortaya çıktığını, bu hususun ancak ticari defterler üzerinde inceleme ile ispatlanabileceğini, talebinin çeklerin davalı tarafça ibrazı halinde ödenmemesi yönünde ödemeden men tedbiri olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.
Gerekçe: HMK 389. madde uyarınca ihtiyati tedbir, hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da imkansız hale geleceği veya ciddi bir zarar doğacağı endişesi hallerinde verilebilir. HMK 390/3 uyarınca tedbir talep eden taraf, dayandığı tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendi haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. Davacı, çeklerin boşanma aşamasındaki eşi tarafından rızası ve haberi olmadan alındığını iddia etmiş, ancak bu iddiasına ilişkin haklılığını yaklaşık olarak ispat edecek herhangi bir delil dosyaya sunmamıştır. Kambiyo senetlerinden olan çek sebepten soyut kıymetli evrak niteliğindedir ve çekin tedavülünü etkileyecek şekilde ödeme yasağı konulması mümkün değildir. Bu nedenle ihtiyati tedbir kararının şartları oluşmamıştır. (BAM'ca yerinde görülen Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi gerekçesi)
Emsal değeri
Çekin sebepten soyut kıymetli evrak niteliği gereği, çekin haksız/rıza dışı alındığı iddiasına dayanılarak tedavülünü etkileyecek şekilde ödemeden men tedbiri konulamayacağı yönündeki değerlendirme, benzer ihtiyati tedbir taleplerinde yol gösterici niteliktedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati tedbir↗ yaklaşık ispat↗ sebepten soyutluk (kambiyo senedi)↗ ödemeden men tedbiri↗ çekin tedavülü↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2023/1538
KARAR NO 2023/1290
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 22/05/2023 (Ara Karar)
NUMARASI 2023/501 Esas
İHTİYATİ TEDBİR TALEP EDEN
TALEP İhtiyati Tedbir
İSTİNAF KARAR TARİHİ 07/09/2023
İhtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin ara kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TALEP
Davacı vekili 18/05/2023 tarihli dava dilekçesi ile;
25. 09.2022 vadeli 100.000 TL bedelli ... seri numaralı ödenen çek bedelinin istirdadı, 30.11.2022 vadeli 200.000 TL bedelli ... nolu ve 30.12.2022 vadeli 150.000 TL bedelli ... nolu çeklerin müvekkiline KY Kalıp tarafından verildiğini, müvekkilinin çekleri eşine verdiğini, ancak geri iadesini istediğinde eşinin çekleri vermediğini, müvekkilinden bir süredir boşanmayı düşündüğünü, hesabına para geçirdiğini, müvekkilinin eşinin çekleri bankaya ibraz ederek çek bedelinin eşine ödendiğini, bu nedenle eşine karşı dava açıldığını, müvekkilinin rızası dışında çeklerin bankaya takasa verildiğini, ticari hayatın gerektirdiği borçlarının ödenmesi ve ticaretinin devam etmesi için müvekkilinin bu çeklere ihtiyacı olduğunu, bu nedenle kötü niyetli ve haksız şekilde yararlanarak sebepsiz zenginleşmesine mahal vermemek, müvekkilinin ve borçlu yanın mağdur olmaması için ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.
ARA KARAR
Mahkemece, davacı vekili tarafından dava konusu çeklerin davacının boşanma aşamasındaki eşi tarafından davacının rızası ve haberi olmadan alındığı iddiasında bulunulduğu, ancak bu iddiasına ilişkin haklılığını yaklaşık olarak ispat edecek herhangi bir delil dosyaya sunulmadığı, kambiyo senetlerinden olan çekin sebepten soyut kıymetli evrak olduğu ve çekin tedavülünü etkileyecek şekilde ödeme yasağı konulmasının mümkün olmadığı ve ihtiyati tedbir kararının şartları oluşmadığından davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLER
Davacı vekili; herhangi bir ticari faaliyeti olmayan davalı taraf ile müvekkili arasındaki "yokluğun" ispatının ancak ticari defterler üzerinde yapılacak inceleme ile ortaya konulabilir mahiyette olduğunu, Mahkemece UYAP ortamından ulaşılan SGK ve vergi dairesi kayıtlarından davalının ticari hayatının olmadığının ispatlandığını, çekin ödeme aracı olup ticari faaliyetlere binaen verilebileceğini, çekin hukuka uygun bir şekilde alamayacağının ispatlandığını, talebinin çekin davalı tarafça ibrazı halinde ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbire ilişkin olup, mahkemece talebin doğru değerlendirilmediğini, kararın kaldırılarak çekler bakımından ödemeden men ihtiyati tedbiri konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Talep, davacının boşanma aşamasındaki eşi tarafından rızası ve haberi olmadan alındığı iddia edilen çekler yönünden ihtiyati tedbir kararı verilmesi istemine ilişkindir. HMK'nın 389. maddesi, "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın ele edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir." şeklindedir. Aynı yasanın 390/3 maddesi, ''Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkca belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır.'' düzenlemesini içermektedir.
Somut olayda; davacı vekili tarafından dava konusu çeklerin davacının boşanma aşamasındaki eşi tarafından davacının rızası ve haberi olmadan alındığı iddiasında bulunulduğu, ancak bu iddiasına ilişkin haklılığını yaklaşık olarak ispat edecek herhangi bir delil dosyaya sunulmadığı, kambiyo senetlerinden olan çekin sebepten soyut kıymetli evrak olduğu ve çekin tedavülünü etkileyecek şekilde ödeme yasağı konulmasının mümkün olmadığı ve ihtiyati tedbir kararının şartları oluşmadığı gerekçesiyle ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. Davacı vekilinin ara karara yönelik istinaf nedenleri yerinde olmadığı; eldeki davada dava konusu hakkında yaklaşık ispatın sağlanmadığı sonucuna varılmasında isabetsizlik olmadığından ihtiyati haciz talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 269,85-TL istinaf karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 179,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 89,95-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 07/09/2023
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/67034 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi