Rekabet yasağı ihlaline dayalı cezai şart davasında görevli mahkeme
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/1791 E. 2023/1407 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
rekabet yasağı sözleşmesi
Gerekçe özeti
İş sözleşmesinde yer alan rekabet yasağı hükmünün ihlaline dayalı olarak TBK'nın 444-447. maddeleri kapsamında açılan cezai şart davaları, TTK'nın 4/1-c maddesi gereğince mutlak ticari dava niteliğindedir ve bu davalara bakmakla görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir; 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesindeki düzenleme TTK'nın 4/1-c maddesini ortadan kaldırmamaktadır.
Ele alınan sorunlar
Rekabet yasağının ihlaline dayalı cezai şart davasında görevli mahkemenin tespiti → kabul
İddia: Davacı vekili, iş akdi sona erdikten sonraki rekabet yasağı ihlaline dayalı davada görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğunu, rekabet yasağı hükmünün iş sözleşmesi içinde yer almasının bu sonucu değiştirmeyeceğini, kanun koyucunun mutlak ticari dava kabulündeki amacının ticari sırrın ticaret mahkemesince değerlendirilmesi olduğunu ileri sürerek ilk derece mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesi, TBK'nın ikinci kısmının altıncı bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren arasında iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına iş mahkemelerinin bakacağını düzenlemiştir. Mülga 5521 sayılı Kanun'dan farklı olarak, İş Kanunu kapsamında kalmayıp TBK'nın hizmet sözleşmesi hükümlerine tabi çalışanlara ait uyuşmazlıklar da iş mahkemelerinin görev alanına alınmıştır; ancak bu düzenleme TTK'nın 4/1-c maddesini ortadan kaldırmamaktadır. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin kararı ile TBK'nın 444-447. maddelerinden doğan rekabet yasağının ihlaline dair uyuşmazlıklara bakma görevinin TTK'nın 4/1-c maddesi gereğince aynı Kanun'un 5. maddesi uyarınca asliye ticaret mahkemelerine ait olduğu karara bağlanmış olup bu karar bağlayıcıdır. Mutlak ticari dava niteliğinde olan bu uyuşmazlığı çözüme bağlamaya asliye ticaret mahkemesi görevli olduğundan, göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi yerinde değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
İş sözleşmesindeki rekabet yasağı hükmünün ihlaline dayalı cezai şart davalarında, TTK 4/1-c uyarınca mutlak ticari dava niteliği nedeniyle asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğuna, Yargıtay 11. HD'nin uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin bağlayıcı kararına dayanılarak hükmedilmiştir; görev uyuşmazlıklarında yol gösterici niteliktedir.
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- İş sözleşmesinde yer alan rekabet yasağı hükmünün ihlaline dayalı cezai şart davalarında, TBK'nın 444-447. maddelerinden doğan uyuşmazlıklara bakma görevi TTK'nın 4/1-c maddesi gereğince asliye ticaret mahkemelerine aittir; 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesindeki düzenleme bu görevi ortadan kaldırmaz.
- Dava şartı
- görev
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
rekabet yasağı↗ cezai şart↗ mutlak ticari dava↗ görev↗ dava şartı↗ hizmet sözleşmesi↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2023/1791
KARAR NO 2023/1407
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 23/11/2021
NUMARASI 2021/433 Esas - 2021/773 Karar
DAVA
Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 21/09/2023
Görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, davalı ...’nın müvekkili şirket ile akdettiği "İş Sözleşmesi"nde kararlaştırılan rekabet yasağı hükmüne aykırı olarak, müvekkili şirketten istifa ettikten sonra dava dışı ... İletişim ve Satış Tic. AŞ’nde ("...") çalışmaya başlaması nedeniyle son bir yılda elde edilen yıllık gelirin (ücret, prim ve kanunda ücret niteliğinde sayılan tüm hak ve menfaatler) brüt tutarı olan 73.030,72-TL cezai şart bedelinin dava tarihinden itibaren avans faizi işletilerek davalıdan tahsilini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili, davacının iddia ve talepleri haksız ve mesnetsiz olduğunu, görev itirazları bulunduğunu, yürürlükte olan ilgili düzenleme uyarınca, iş sözleşmesine bağlı olarak çalışan işçinin iş sözleşmesi sona erdikten sonra sonraki dönem için rekabet etmeme yasağı, TBK' nun 6. bölümünde yer alan 444. ve devamı maddelerinde düzenlendiğini, İş Mahkemeleri Kanunu gereğince TBK'nun İkinci Kısmının Altıncı Bölümü'nde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuki uyuşmazlığın İş Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılmasının gerektiğini, hiçbir suretle esasa yönelik bir kabul anlamı taşımamak kaydıyla 25.10.2017 tarihinde yürürlüğe giren 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu 5.
Maddesindeki düzenlemesi ile Borçlar Kanunu'nun hizmet akdi ile ilgili uyuşmalıklarda açıkça İş Mahkemeleri görevli sayıldığından esas incelemeye geçilmeksizin görevsizlik kararı verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece, davada uyuşmazlık konusu taraflar arasında akdedilen iş sözleşmesinden kaynaklandığı, davacının davasını yalnızca "rekabet etmeme yasağına aykırılığa" dayandırdığı, eldeki davanın TTK'da düzenlenen haksız rekabete ilişkin bir dava olmadığı da dikkate alınarak görev dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilerek, mahkemenin görevsizliğine, iş mahkemelerinin görevli olduğuna, dosyanın görevli İstanbul Anadolu Nöbetçi İş Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili, iş akdinin sona ermesinden sonraya ilişkin rekabet yasağı düzenlemesinin ihlali iddiasından kaynaklı davanın halinde görevli mahkemenin açık yasa hükmü uyarınca asliye ticaret mahkemeleri olduğunu, rekabet yasağı düzenlemesinin iş sözleşmesi içerisinde yer almasının, rekabet yasağı sözleşmesinden doğan uyuşmazlığın, iş ilişkisi nedeniyle ortaya çıktığı sonucunu hiçbir şekilde doğurmayacağını, Yargıtay içtihatlarında da belirtildiği üzere, kanun koyucunun davanın mutlak ticari dava olarak kabulünde güttüğü amacın ticari sır kavramının ticaret mahkemesince değerlendirilmesi olduğu açık olduğunu, ilk derece mahkemesinin görevsizlik kararının kaldırılmasını zorunlu olduğunu, bu nedenlerle kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, taraflar arasında mevcut hizmet sözleşmesinin sona ermesi nedeniyle, iş sözleşmesinde yer alan rekabet yasağına ilişkin hükümlerin ihlal edildiğinden bahisle cezai şart alacağının davalıdan tahsiline ilişkindir.7036 sayılı kanunun 5.maddesinde, "(1) İş Mahkemeleri;.... 6098 sayılı TBKnın ikinci kısmının altıncı bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına,.. ilişkin dava ve işlere bakar." denilmiştir.Anılan düzenleme ile mülga 5521 sayılı kanun'un 1. maddesinden farklı olarak, iş kanunu kapsamında kalmayan TBK'nın hizmet sözleşmesi hükümlerine tabi çalışanlara ait uyuşmazlıklar da iş mahkemelerinin görev alanına alınmıştır.
Gerek 5521, gerekse 7036 sayılı kanunun iş mahkemelerinin görev alanını düzenleyen hükümlerde işçi ve işveren arasındaki her türlü hukuk uyuşmazlıklarına bakma görevini iş mahkemelerine vermiştir. Aralarındaki fark, İş Kanunu kapsamında kalmayıp sadece TBK'nın hizmet sözleşmesine tabii olanlara ilişkin sözleşmelerden kaynaklı hukuk uyuşmazlıklarının da iş mahkemesinin görev alanına alınmasından ibarettir. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesinde yapılan düzenlemenin, TTK'nın 4/1.c maddesini ortadan kaldırdığından söz edilemez. Yargıtay 11. HD'nin, 3 Aralık 2021 tarihli ve 2021/1534 esas, 2021/6811 karar sayılı uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin kararıyla “TBK’nın 444-447 maddelerinden doğan rekabet yasağının ihlaline dair uyuşmazlıklara bakma görevinin TTK’nın 4/1–c maddesi gereğince aynı kanunun 5.
maddesi uyarınca asliye ticaret mahkemelerine ait olduğu karara bağlanmış olup, bu karar bağlayıcıdır. Mutlak ticari dava niteliğinde olan uyuşmazlığı çözüme bağlamaya asliye ticaret mahkemesi görevli iken, göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi yerinde olmamıştır. Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/11/2021 Tarih 2021/433 Esas - 2021/773 Karar sayılı kararın HMK.'nın 353(1)a-3 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Davacı tarafça yatırılan 269,85-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.21/09/2023
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/66093 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi