Alacağın varlığı ihtilaflı ve yargılamayı gerektiriyorsa ihtiyati haciz koşulları oluşmaz
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/1170 E. 2023/911 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsalİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Gerekçe özeti
İhtiyati haciz talebinde, alacağın varlığı taraflar arasında ihtilaflı ve bu ihtilafın çözümü yargılama yapılmasını gerektiriyorsa, kanunun aradığı muaccel para alacağının yaklaşık ispat ölçüsünde ortaya konulduğu kabul edilemez ve ihtiyati haciz şartları oluşmaz. Alacaklının dayandığı ihtarnamede karşı tarafça borç ikrar edilmiş görünse de aynı ihtarnamede ayıp iddiası da yer alıyorsa, bu husus alacağın varlığını ihtilaflı kılar; mahkemenin karşı tarafın cevabi beyanlarını da dikkate alması, silahların eşitliği ilkesinin bir gereğidir.
Ele alınan sorunlar
Muaccel alacağın varlığının yaklaşık ispat ölçüsünde ortaya konulup konulmadığı → ret
İddia: Alacaklı vekili, karşı tarafın ihtarnamesinde alacağın bizzat ikrar edildiğini, ihtarnamenin borç ikrarını içeren tasdikli bir belge olduğunu, elektronik faturanın ve e-tebligatla tebliğ edilen noter evrakının aslının sunulmasının mümkün olmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve ihtiyati haciz kararı verilmesini istemiştir.
Gerekçe: İİK 257/1 uyarınca rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir; İİK 258/1 uyarınca alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermekle mecburdur. Kesin ispat aranmamakla birlikte, muaccel alacağın varlığı hususunda ihtilaf bulunması ve bu ihtilafın çözümünün yargılamayı gerektirmesi halinde ihtiyati haciz şartlarının oluştuğu kabul edilemez; çünkü ihtiyati haciz için muaccel bir para alacağının varlığı ön koşuldur ve varlığı ihtilaflı, tespite muhtaç bir alacak yönünden muaccel veya müeccel bir alacaktan söz edilemez. Somut olayda alacaklı, alacağın karşı tarafça ikrar edildiğini ileri sürmekte ise de aynı ihtarname içeriğinde satılan malzemenin gizli ayıplı olduğundan da söz edilmiştir; mahkemenin ihtiyati haciz kararı verebilmesi için öncelikle alacağın varlığına ilişkin yeterli bir kanaat edinmesi şarttır. Alacaklının talebine karşılık karşı yanın cevabi ihtarındaki beyanlarını dikkate almamak, ihtiyati haciz talebinin değerlendirilmesi açısından AİHS 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının muhtevasını oluşturan silahların eşitliği ilkesine aykırıdır; mahkeme taraflar arasında adil bir denge kurmak zorundadır. Alacağın var olup olmadığı ve varsa miktarı yargılamayı gerektirmektedir. Bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin 'belge asıllarının sunulmadığı' gerekçesi yerinde değil ise de; asıl davadan bağımsız ihtiyati haciz talebinde ayıp ihbarı, süresi vb. hususlarda inceleme yapılması mümkün olmadığından, sunulan belgelerin yaklaşık ispat ölçüsüne varan bir delil değerlendirmesi yapılmasına yeterli bulunmadığı ve muaccel alacağın varlığının tespitinin yargılama gerektirdiği sonucuna ulaşılmış, ret kararında isabetsizlik görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: düzeltme
Emsal değeri
Alacağın varlığının ihtilaflı olması ve bu ihtilafın yargılama gerektirmesi durumunda ihtiyati haciz koşullarının oluşmadığına, ayrıca karşı tarafın cevabi beyanlarının silahların eşitliği ilkesi gereği dikkate alınması gerektiğine ilişkin değerlendirme yönünden emsal niteliktedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ yaklaşık ispat↗ muaccel alacak↗ silahların eşitliği ilkesi↗ adil yargılanma hakkı↗ gizli ayıp↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2023/1170
KARAR NO 2023/911
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 17/04/2023
NUMARASI 2023/243 D.İş 2023/256 Karar
TALEP İhtiyati Haciz
İhtiyati haciz talebinin reddine ilişkin kararın alacaklı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TALEP
İhtiyati haciz isteyen vekili talep dilekçesinde; müvekkil şirket tarafından karşı taraf ... San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne cari hesap usulü ile plastik ham madde satılarak teslim edildiğini, müvekkil şirkete Büyükçekmece ... Noterliğinin 08.03.2023 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesiyle tamamen gerçek dışı, kötü niyetli, haksız, gerçeklikten ve hukuki dayanaktan yoksun beyan ve iddialarda bulunulduğunu, vadesi gelmiş olan alacağa hapis hakkı kullandığından bahisle ödeyemeyeceğini ihtar ettiğini, müvekkil şirkete vekaleten Kocaeli 3. Noterliğinin 15.03.2023 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile karşı tarafa cevap verilerek borçlu olduğunun, borcunun ödenmesi gerektiğini, dava ve diğer tüm yasal yollara başvurulacağını ihtaren bildirildiğini, Büyükçekmece ...
Noterliğinin 28.03.2023 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi keşide edildiğini, borçlu tarafça cevabi ihtarnameye kadar ayıp ihbarında dahi bulunulmadığını, hukuki hiçbir yola gidilmediğini, bu yönde herhangi bir merciye başvurulmadığını, borçlu tarafça yapılan işlemlerin haksız, kötü niyetli, hukuki dayanaktan ve gerçeklikten yoksun olmalarının yanı sıra müvekkil şirkete 14.000,00 Euro borçlu olduğunu kesin bir şekilde resmi memur huzurunda ikrar edildiğini, bugüne kadar borçlu şirketin borcu ödemekten kaçındığını, müvekkilinin alacağını sağlanması için ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece, dosyanın incelenmesinden; talepte bulunan vekilince talep dilekçesi ekinde 31/03/2023 tarihli 3 adet e-fatura 05/12/2022 tarihli 2 adet irsaliye, 25/ 01/2023 tarihli 1 adet irsaliye 17/08/2022 tarihli ve 29/07/2022 tarihli Fiyat teklifi, örnekleri ve cari hesap özeti suretleri sunulduğu, talebe konu evrak asıllarının dosyaya sunulmadığı gibi sunulacağının da beyan edilmediği, belge suretleri üzerinden yaklaşık ispat değerlendirmesi yapılamayacağı açık olmakla birlikte alacağın varlığı ve muacceliyeti hakkında yaklaşık ispat koşulları sağlanmadığı gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEBLERİ
İhtiyati haciz isteyen alacaklı vekili; Büyükçekmece ... Noterliğinin 08.03.2023 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesinde bizzat alacaklı tarafından "Halihazırda müvekkilden vadesi gelen alacak bakiyeniz 31.358,50 EURO'dur. Bu bakiyenin fazlaya dair haklarımız saklı kalmak kaydı ile uğramış olduğumuz zararlara karşılık şimdilik 14.000 EURO'suna hapis hakkı uygulanmış olup, kalan 17.358,50 EURO hesabınıza ödenmiştir." denilerek beyanda bulunulduğunu ,söz konusu ihtarnamenin noterlikçe tasdik edilen borç ikrarını içeren belge olduğunu, ihtarnamelerin var olup olmadığı, ekine eklenecek müzekkere ile ilgili Noterlikten sorulması halinde dahi sonuca ulaşılması mümkün olup elektronik faturanın aslının sunulmasının mümkün olmadığını, ayrıca noter evrakının e-tebligat ile tebliğ edildiğinden aslını sunmalarının mümkün olmadığını bildirerek kararın kaldırılmasını 14.000-Euro alacak için ihtiyati haciz kararı verilmesini istemiştir.
GEREKÇE
Talep, İİK’nun 257 vd. devamı uyarınca ihtiyati haciz istemine ilişkindir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için İİK'nın 257/1.maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı... ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." Bu madde uyarınca İhtiyati haciz talep eden, İİK'nın 257/1. maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve borcun vadesinin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır.
Bu düzenlemeye göre de ihtiyati haciz kararı verilmesi için kesin bir ispat aranmamakta ise de; muaccel alacağın varlığı hususunda ihtilaf bulunması, bu ihtilafın çözümü yargılamayı gerektirmesi halinde, kanunun aradığı ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığının kabulü gerekmektedir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için muaccel bir para alacağının bulunması ön koşul olup, varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç olan bir alacak talebi yönünden ortada muaccel veya müeccel bir para alacağı bulunduğu söylenemeyecektir. Somut olayda; alacaklı vekili alacağın ikrar edildiğini ileri sürmekte ise de aynı ihtar içeriğinde satılan malzemenin gizli ayıplı olduğundan söz edilmiştir. Mahkemenin ihtiyati haciz kararı verebilmesi için öncelikle ihtiyati haciz isteminin dayanağını oluşturan alacağın varlığına ilişkin yeterli bir kanaat edinmesi şarttır.
İhtiyati haciz isteyenin talebine karşılık karşı yanın cevabi ihtarındaki beyanları dikkate almamak ihtiyati haciz talebinin değerlendirilmesi açısından Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. Maddesinde düzenlenen Adil Yargılanma hakkının muhtevasını oluşturduğu kabul edilen silahların eşitliği ilkesine aykırıdır. Mahkeme, adil yargılanma hakkının her iki taraf açısından tahakkuku için uygun koşulları sağlamak, kısaca taraflar arasında adil bir denge kurmak zorundadır. Alacağın var olup olmadığı, varsa miktarı, yargılamayı gerektirmekte olup; mahkemenin verdiği red kararı da esas olarak dosya içeriğine uygundur. Açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesinin belge asıllarının sunulmadığı gerekçesi yerinde değil ise de;
asıl davadan bağımsız talep olunan ihtiyati haciz talebinde ayıp ihbarı, süresi vs. hususlarda inceleme yapılması mümkün olmadığı, sunulanların yaklaşık ispat ölçüsüne varan delil değerlendirmesi yapılmasına yeterli bulunmadığı, muaccel alacağın varlığının tespiti noktasında yargılama yapılması gerektiğinden mahkemenin ihtiyati haciz talebinin reddi yönündeki kararında isabetsizlik görülmemiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Alacaklı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.05/06/2023
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/65951 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi