6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Çeke dayalı ihtiyati hacizde zayi nedeniyle çek iptali davasındaki ödemeden men tedbiri ve imza itirazının etkisi

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/1241 E. 2023/937 K. · · İlk derece: İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalGörev ve yetkiİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Mahkemenin nitelemesi: Kıymetli evrak (kambiyo)Çek

Gerekçe özeti

Çeke dayalı ihtiyati haciz taleplerinde, çekle ilgili açılan zayi nedeniyle iptal davasında verilen ödemeden men yasağı tedbiri, ihtiyati haciz kararı verilmesine engel oluşturmaz. İhtiyati hacze itiraz İİK'nın 265. maddesinde sayılan sebeplerle sınırlıdır; imza inkarı, menfi tespit veya itirazın iptali davasında ileri sürülebilecek hususlar ihtiyati hacze itiraz olarak ileri sürülemez ve bu aşamada yargılama/tahkikat yapılamaz. Birden fazla borçlunun bulunduğu hallerde, borçlulardan birinin yerleşim yerinin mahkemenin yargı çevresinde olması, o mahkemeyi ihtiyati haciz kararı vermeye yetkili kılar.

Ele alınan sorunlar

Çek hakkında zayi nedeniyle iptal davasında verilen ödemeden men tedbirinin ihtiyati haciz kararına engel olup olmadığı → ret

İddia: Borçlu, çekin çalındığını, zayi nedeniyle çek iptali davası açıldığını ve bu davada çek hakkında ödemeden men yasağı tedbiri verildiğini, bankanın çek bedelini bu nedenle ödemediğini ileri sürerek ihtiyati haczin kaldırılmasını istemiştir.

Gerekçe: İİK'nın 257. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın muaccel ve rehinle temin edilmemiş olması yeterlidir. Çeke dayalı ihtiyati haciz taleplerinde, çek ile ilgili açılan zayi nedeniyle iptal davasında çek hakkında ödemeden men yasağı tedbirinin bulunması, ihtiyati haciz kararı verilmesine engel değildir.

Gerekçe kaynağı: özgün

İmza itirazının ihtiyati hacze itiraz kapsamında ileri sürülüp sürülemeyeceği → ret

İddia: Borçlu, talebe konu çekteki şirkete atfen atılı kaşe ve imzanın sahte olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: İhtiyati haciz kararına ancak İİK'nın 265. maddesinde yazılı sebeplerle itiraz edilebilir. Bunun dışında menfi tespit, itirazın iptali, imza inkarı davasında ileri sürülebilecek hususlar, ihtiyati haciz kararına itiraz olarak ileri sürülemez. İhtiyati haciz aşamasında yargılama ve tahkikat yapılabilmesi de mümkün değildir.

Gerekçe kaynağı: özgün

İhtiyati haciz kararını veren mahkemenin yetkisi → ret

İddia: Borçlu, kendi adresinin Gebze/Kocaeli olduğunu, ihtiyati haczin Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinde talep edilmesi gerektiğini ileri sürerek mahkemenin yetkisine itiraz etmiştir.

Gerekçe: Birden fazla çek borçlusu olup, borçlulardan birinin yerleşim yeri mahkemenin yargı çevresinde bulunduğundan mahkeme ihtiyati haciz kararı vermeye yetkilidir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Çeke dayalı ihtiyati haciz taleplerinde, zayi nedeniyle açılan çek iptali davasındaki ödemeden men tedbirinin ihtiyati haciz kararına engel olmadığı ve ihtiyati hacze itirazın İİK 265'te sayılan sebeplerle sınırlı olup imza itirazının bu kapsamda incelenemeyeceği yönünden bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.

Usul tespitleri

Yetkili mahkeme
Birden fazla çek borçlusu bulunan hallerde, borçlulardan birinin yerleşim yeri mahkemenin yargı çevresinde ise, o mahkeme ihtiyati haciz kararı vermeye yetkilidir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz ihtiyati hacze itiraz kambiyo senedi zayi nedeniyle çek iptali davası ödemeden men yasağı imza itirazı yetki

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 257İİK 265 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353(1)b-1HMK 362(1)-f

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2023/1241

KARAR NO 2023/937

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 16/02/2023 (Ek Karar)

NUMARASI 2023/22 D.İş - 2023/27 Karar

TALEP İhtiyati Hacze İtiraz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 08/06/2023

İhtiyati hacze itirazın reddine ilişkin ek kararın itiraz eden borçlu ...Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

İhtiyati haciz talep eden alacaklı vekili, borçlunun müvekkiline verdiği ... Balgat Şubesi'ne ait 30/12/2022 keşide tarihli ve ... seri numaralı 1.300.000-TL bedelli çekin, süresi içinde bankaya ibraz edilerek karşılığı olmadığı için arkasının yazdırıldığını, akabinde söz konusu çekin kambiyo senedine özgü takip yoluyla icra takibine konu edildiğini, rehinle teminat altına alınmayan alacakları için İİK'nın 257. Maddesinin aradığı şartların gerçekleştiğini, bu nedenlerle 1.300.000-TL alacaklarına karşılık olarak borçluların taşınır ve taşınmaz malları ile, üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir.

D.İŞ KARARI

Mahkemece, alacaklının borçlulardan alacağı 1.300.000-TL'nin tahsilinin ifasını temin bakımından, vaki isteği İ.İ.K.'nın 257. maddesi 1. fıkrasına uygun bulunmuş ve alacak rehinle temin edilmemiş olduğundan; karşı taraf ile üçüncü şahısların muhtemel zarar ve ziyanlarına karşı %15 teminatın (195.000-TL) yatırılması halinde adı geçen borçluların tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak alacaklarının borca yeter miktarının; ihtiyaten haczine, karar verilmiştir.

İTİRAZ

İtiraz eden borçlu ...Ltd. Şti. Vekili, talebe konu çekin kargo taşımacılığı sırasında çalındığını, çekin iptali için yapılan başvuru sonrasında çek üzerine ödemeden men yasağı kararı verildiğini, çekteki müvekkili şirkete atfen atılı cirodaki kaşe ve imzanın sahte olduğunu ileri sürerek dilekçesinde bildirdiği diğer nedenlerle ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

EK KARAR

Mahkemece, ihtiyati haciz kararının; rehin ile temin edilmemiş ve vadesi gelmiş (muaccel) olan, yasal unsurları taşıyan kambiyo senedinden kaynaklı borç için ihtiyati haciz kararı vermeye görevli ve yetkili olunduğu ,ileri sürülen itiraz nedenlerinin yasada sayılan nedenlerden hiçbirine uymadığı; diğer yandan itiraz dilekçesinde ileri sürülen imza itirazının, ihtiyati hacze itirazlarda değerlendirilemeyeceği; itirazın yerinde ve yasal olmadığı gerekçesiyle ihtiyati hacze itirazın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati hacze itiraz eden borçlu ... Tic. Ltd. Şti. vekili, çeklerin çalındığını, çalınan çekler ile ilgili olarak savcılığa suç duyurusunda bulunduklarını, ayrıca Gebze ATM'nin 2022/892 Esaslı dosyası ile çek iptali davası açıldığını, bu davada tedbiren ödemeden men yasağı kararı verildiğini, banka tarafından çek iptali davasında verilen cevapta, çeklerin takasa sunulduğunu, mahkemenin ödemeden men kararı nedeni ile çek bedellerinin ödenmediği bildirildiğini, çalınan çeklerin birden fazla şirket tarafından ciro edilerek tedavüle çıkarıldığı anlaşıldığını, talebe konu çekteki müvekkili şirkete atfen atılı kaşe ve imzanın sahte olduğunu, müvekkili şirketin adresi Gebze/ Kocaeli olduğunu, ihtiyati haczin Gebze ATM nde talep edilmesi gerektiğini, ancak mahkemenin yetkisine yönelik yaptıkları haklı itirazlarının göz önünde bulundurulmadığını, kararın kaldırılarak ihtiyati hacze itirazlarının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, ihtiyati haciz kararına yönelik itiraza ilişkindir. İİK'nın 257. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın muaccel ve rehinle temin edilmemiş olması gerekmekte olup, çeke dayalı ihtiyati haciz taleplerinde, çek ile ilgili açılan zayi nedeniyle iptal davasında çek hakkında ödemeden men yasağı tedbirinin bulunması ihtiyati haciz kararı verilmesine engel değildir.(Yargıtay 11.HD 12.10.2012 tarih 2012/13177 E- 2012/16038 K. sayılı ilamı). İhtiyati hacze itiraz İİK'nın 265. maddesinde düzenlenmiş olup; Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir.

Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder. Somut olayda; vadesi geçmiş unsurları tamam kambiyo senedine dayalı olarak ihtiyati haciz kararı verilmiştir. İhtiyati haciz kararına ancak İİK 265.madde de yazılı sebeplerle itiraz edilebilir. Bunun dışında menfi tespit, itirazın iptali, imza inkarı davasında ileri sürülebilecek hususlar, ihtiyati haciz kararına itiraz olarak ileri sürülemez. İhtiyati haciz aşamasında yargılama ve tahkikat yapılabilmesi de mümkün değildir. Birden fazla çek borçlusu olup ,yerleşim yeri mahkemenin yargı çevresinde olduğundan mahkeme ihtiyati haciz kararı vermeye de yetkilidir. İtirazın reddine yönelik ek kararda hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, itiraz eden vekilinin istinaf sebebleri yerinde olmadığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati hacze itiraz eden borçlu ... Tic. Ltd. Şti. vekili vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, İtiraz eden tarafından yapılan istinaf giderlerinin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 08/06/2023

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/65778 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.