Şirket ortağının açtığı fesih davasında şirket merkezi mahkemesi kesin yetkilidir
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/1470 E. 2023/1122 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Diğer / sınıflanamadıistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)
Davacının nitelemesi: Kesin Yetki İtirazı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
Anonim şirket ortağı tarafından şirkete karşı açılan yönetim kurulu kararının butlanının tespiti, şirketin feshi veya payın gerçek değerinin ödenmesi istemlerine ilişkin davalarda, HMK 14/2 ve TTK 531 uyarınca şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir. Bu kesin yetki kuralı kamu düzeninden olup dava şartı niteliğindedir ve mahkemece re'sen araştırılır; sözleşmenin ifa yeri mahkemesine ilişkin HMK 10. madde bu tür davalarda uygulama alanı bulmaz.
Ele alınan sorunlar
Anonim şirket ortağı tarafından açılan yönetim kurulu kararının butlanı ve fesih davasında yetkili mahkeme → ret
İddia: Davalı vekili, HMK 10. madde uyarınca sözleşmeden doğan davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceğini, taraflar arasındaki hukuki ilişkinin Beykoz/İstanbul adresinde ifa edileceğini, dolayısıyla davanın açıldığı mahkemenin (İstanbul Anadolu) yetkili olduğunu, kesin yetkisizlik kararının usule aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: Dava, davacı şirket ortağı tarafından açılan yönetim kurulu kararının butlanının tespiti, anonim şirketin haklı sebeple feshi, fesih uygun görülmediği takdirde davacı şirket payının satın alınarak gerçek değerin ödenmesi istemlerine ilişkindir. TTK 531. maddesi uyarınca haklı sebeplerin varlığında, sermayenin en az onda birini temsil eden pay sahipleri, şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden şirketin feshine karar verilmesini isteyebilir. HMK 14/2. maddesi uyarınca, özel hukuk tüzel kişilerinin ortaklık veya üyelik ilişkileriyle sınırlı olmak kaydıyla bir ortağına karşı veya bir ortağın bu sıfatla diğerlerine karşı açacağı davalarda, ilgili tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir. TTK'nda şirketlerle ilgili uyuşmazlıklarda şirket merkezi mahkemesinin yetkisi kesin yetki olarak düzenlenmiştir. Kesin yetki kuralları kamu düzenindendir; HMK 114/1-ç bendi uyarınca dava şartı olan bu husus, HMK 115/1 maddesi gereğince mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılır. Bu nedenle eldeki davada HMK 10. maddesinin (sözleşmenin ifa yeri mahkemesi) uygulama yeri yoktur; verilen karar göreve ilişkin olmayıp dava şartı olarak incelenmesi gereken kesin yetki hususuna ilişkindir. Anonim şirket ortağı tarafından şirkete karşı açılan yönetim kurulu kararının butlanı ve fesih davasında şirket merkezi mahkemesi kesin yetkili olduğundan, davanın açıldığı mahkemenin yetkisiz olduğu belirlenerek dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Şirket ortağı tarafından açılan yönetim kurulu kararının butlanı ve fesih davalarında, HMK 14/2 ve TTK 531 uyarınca şirket merkezi mahkemesinin kesin yetkili olduğu ve HMK 10'daki sözleşmenin ifa yeri mahkemesi kuralının bu tür davalarda uygulanamayacağı yönündeki tespit, benzer yetki itirazlarında bölgesel emsal değeri taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- Anonim şirket ortağı tarafından şirkete karşı açılan yönetim kurulu kararının butlanı, şirketin feshi veya payın gerçek değerinin ödenmesi istemli davalarda, HMK 14/2 ve TTK 531 uyarınca şirketin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir.
- Dava şartı
- Kesin yetki (dava şartı) - HMK 114/1-ç, HMK 115/1
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
kesin yetki↗ dava şartı↗ yönetim kurulu kararının butlanı↗ anonim şirketin haklı sebeple feshi↗ şirket merkezi mahkemesi↗ yetkisizlik kararı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2023/1470
KARAR NO 2023/1122
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 29/05/2023
DAVA
Ticari Şirket (Fesih İstemli)
Yetkisizlik (kesin) nedeniyle davanın usulden reddine ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; müvekkilinin topraksız tarım konusunda tecrübesi olan yeni nesil çiftçi ve girişimci olup bu konuda danışmanlık hizmeti verdiğini, hizmet verdiği firma ortağı ... tarafından müvekkiline yapılan ortaklık teklifini kabul ederek 21/01/2022 tarihinde davalı şirketin kurulduğunu, şirketin yönetim kurulu başkan yardımcısı seçildiğini,YK başkanı tarafından müvekkiline 19/04/2023 tarihinde şirket yönetiminden müvekkilinin davalı şirkete zarar verdiğine dair bir mail gönderildiğini, 24/04/2023 tarihinde müvekkilinin mailine erişimin engellenerek şirket bilgisayarı ve aracın şirkete teslim edilmesinin istendiğini, 25/04/2023 tarihinde ise müvekkilinin Beykoz'da ki şirket tesislerine girişinin engellendiğini, müvekkiline gönderilen ihtarname ile 24/04/2023 tarihli karar ile müvekkilinin temsil ve ilzam yetkisinin kaldırıldığının öğrenildiğini, müvekkiline herhangi bir bildirim yapılmadan yönetim kurulu toplantısının yapıldığını, müvekkilinin şirkette %25 oranında pay sahibi olduğunu, şirket esas sözleşmesine göre ortakların paylarını ancak yönetim kurulunun onayı ile devredebileceğini,taraflar arasında imzalanan Hissedarlar Sözleşmesi olduğunu, davalı şirketin 24/04/2023 tarihli yönetim kurulu toplantısının TTK 390.maddesine aykırı yapıldığını, yönetim kurulu kararının batıl olduğunu, davalı şirketin 24/04/2023 tarihli ve ...
numaralı yönetim kurulu kararının butlanının tespitine,davalı şirketin feshine,feshin uygun görülmemesi halinde müvekkilinin müvekkilinin sahip olduğu payların gerçek değeri üzerinden satılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Dava dilekçesi davalı tarafa tebliğ edilmeden karar verilmiş olup cevap dilekçesi bulunmamaktadır.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece, eldeki davanın anonim şirketin haklı sebeple feshi olmadığı takdirde alternatif yöntemlere karar verilmesi olduğu, TTK nın 531.maddesi uyarınca şirket merkezi mahkemesinin kesin yetkili bulunduğu, davalı anonim şirketin "... ... Mah. ... Sk.... Blok No: ... Beyoğlu/ İstanbul" adresinde faaliyette bulunduğu sicil kayıtlarından anlaşıldığı, şirketin merkezi İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı yetki çevresi dahilinde kaldığı, kesin yetki kurallarının kamu düzeninden olup, HMK'nın 114/1-ç maddesi uyarınca dava şartı niteliğinde olduğu, dava şartları, HMK'nın 115/1. maddesi gereğince mahkemece, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırıldığı, davalı tarafa tebligat yapılmadan değerlendirme yapılarak mahkemenin davaya bakmaya yetkili olmadığı kesin yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu gerekçesiyle, mahkemenin yetkisizliği nedeniyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine,karar kesinleştiğinde talep halinde dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili; HMK'nın 10 uncu maddesi: "Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir." hükmünü ihtiva ettiğini, taraflar arasındaki kurulan hukuki ilişkinin ".. Mahallesi ... Ada .. Parsel, Beykoz, İstanbul" adresinde ifa edileceğini, davanın görevli mahkemede ikame edilmesine karşın mahkeme tarafından dosyanın İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetki sahasında kaldığından bahisle görevsizlik kararı verilmesinin usule aykırı olduğunu,kararın kaldırılarak dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, davacı şirket ortağı tarafından açılan yönetim kurulu kararının butlanının tesbiti , anonim şirketin haklı sebeple feshi, fesih uygun görülmediği takdirde davacı şirket payının satın alınarak gerçek değin ödenmesi istemlerine ilişkindir. 6102 sayılı TTK'nın 531. maddesi"Haklı sebeplerin varlığında, sermayenin en az onda birini ve halka açık şirketlerde yirmide birini temsil eden payların sahipleri, şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden şirketin feshine karar verilmesini isteyebilirler. Mahkeme, fesih yerine, davacı pay sahiplerine, paylarının karar tarihine en yakın tarihteki gerçek değerlerinin ödenip davacı pay sahiplerinin şirketten çıkarılmalarına veya duruma uygun düşen ve kabul edilebilir diğer bir çözüme karar verebilir." hükmünü haizdir.
HMK'nın 14/2. maddesi uyarınca; özel hukuk tüzel kişilerinin, ortaklık veya üyelik ilişkileriyle sınırlı olmak kaydıyla, bir ortağına veya üyesine karşı veya bir ortağın yahut üyenin bu sıfatıyla diğerlerine karşı açacakları davalar için, ilgili tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir. 6102 sayılı TTKnda şirketler ile ilgili uyuşmazlıklarda şirket merkezi mahkemesinin yetkisini kesin yetki olarak düzenlemiştir. Mahkemelerin kesin yetkisine ilişkin kurallar kamu düzeninden olup, HMK.'nın 114/1-ç bendi uyarınca dava şartı olan bu husus, HMK.'nın 115/1 maddesi gereğince mahkemece, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılır. Açıklanan nedenlerle, eldeki davada HMK 10.
maddesinin uygulama yeri olmayıp verilen karar göreve ilişkin olmayıp ,dava şartı olarak incelenmesi gereken kesin yetki haline ilişkindir.Anonim şirket ortağı tarafından şirkete karşı açılan yönetim kurulu kararının butlanı ve fesih davasında şirket merkezi mahkemesi kesin yetkili olduğundan, davanın açıldığı mahkemce davaya bakmaya "yetkisiz" olduğu belirlendiğinden, dava şartı noksanlığı nedeniyle, davanın usulden reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır. Davalı vekilinin istinaf nedenleri yerinde olmadığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 269,80-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 179,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 89,90-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 12/07/2023
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/64471 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi