Muaccel alacağın yaklaşık ispatı sağlanmadan ihtiyati haciz istenemez
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/1989 E. 2023/1504 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsalİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Gerekçe özeti
Cari hesap ilişkisinden kaynaklanan ve varlığı/tutarı ihtilaflı olan bir alacak için, dava dilekçesiyle birlikte yapılan ihtiyati haciz talebinde, karşı tarafın beyanı alınmadan yalnızca sözleşme ve cari hesap ekstresi sunulması, muaccel bir para alacağının bulunduğu hususunda yaklaşık ispat düzeyini sağlamaz; bu durumda talep reddedilir, ancak yargılama sırasında toplanacak deliller ve şartların oluşmasıyla talep yeniden ileri sürülebilir.
Ele alınan sorunlar
İhtiyati haciz talebinde yaklaşık ispat koşulunun sağlanıp sağlanmadığı → ret
İddia: İstinaf eden vekili, dava dilekçesi ekinde hazır beton satış protokolü ve cari hesap ekstresinin sunulduğunu, dolayısıyla talebin somut delillere dayandığını, basit bir incelemeyle davalının anlaşma gereği ödenmesi gereken parayı ödemediğinin görüleceğini, davanın açılmasının davalının mal kaçırmasına engel olmadığını belirterek kararın kaldırılıp ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.
Gerekçe: İİK 257/1 uyarınca rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talep edebilir; İİK 258/1'in 2. cümlesi gereğince alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermekle mecburdur. İhtiyati haciz talep eden, muaccel bir para borcunun alacaklısı olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek şekilde ispat etmelidir; muaccel bir para alacağının varlığı ihtiyati haciz kararı için ön koşuldur. Varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç bir alacak talebi yönünden muaccel veya müeccel bir para alacağının bulunduğu söylenemez. İhtiyati haciz talebi dava dilekçesiyle birlikte yapıldığından, istinaf incelemesinde davanın açıldığı tarihten sonraki olgu veya deliller dikkate alınmaz; inceleme talep ve karar tarihi itibariyle mevcut delillerle sınırlı yapılır. Karşı tarafın beyanının alınmadığı bu evrede, davacının sunduğu deliller muaccel alacağın varlığı hususunda yaklaşık ispat düzeyinde kabul edilmemiştir. Yargılamanın ilerleyen aşamalarında toplanacak delil durumuna göre şartların oluşması halinde ihtiyati haciz talebinin her zaman yeniden ileri sürülebileceği de gözetilerek, talebin yasal koşullarının bulunmadığı, yargılamanın bulunduğu aşama itibariyle yaklaşık ispatın sağlanmadığına ilişkin ara kararda isabetsizlik görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kararın varlığı ihtilaflı bir cari hesap alacağı için yapılan ihtiyati haciz talebinde muaccel alacağın yaklaşık ispat düzeyinde kanıtlanması gerektiğine ve istinaf incelemesinin talep/karar tarihindeki delillerle sınırlı yapılacağına ilişkin tespiti, benzer ihtiyati haciz taleplerinde ikna edici emsal değer taşır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ yaklaşık ispat↗ muaccel alacak↗ cari hesap↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2023/1989
KARAR NO 2023/1504
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 20/06/2023 (Ara Karar)
NUMARASI 2023/432 Esas
TALEP İhtiyati Haciz
İhtiyati haciz talebinin reddine ilişkin 20/06/2023 tarihli ara kararın talep eden vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği düşünüldü.
TALEP
İhtiyati haciz talep eden davacı vekili, müvekkilinin hazır beton üretimi yapıp sattığını, davalı ile aralarında 04.03.2019 tarihli hazır beton sözleşmesi bulunduğunu, davalıya teslim edeceği hazır betonun %25' inin ... şantiyesinden daire (barter) olarak taşınmazlarla ödeneceğini, kalan %75'inin belirlenen şekilde ödeneceğine dair anlaştıklarını, cari hesapta 17.07.2020 son teslim tarihi itibarı ile 4.150.104,42-TL tutarında hazır beton teslim ettiği, davalının %25 kadarbarter daire vermesi gerekirken vermediğini, sadece 2.397.906-TL ödeme yaptığını, bakiye alacağın 1.752.198,62-TL olduğunu, hazır beton teslim ederken beton fiyatı 200-TL olduğunu,davalının sözleşme gereği 103,75 m2 daire vermesi gerektiğini, davalıya ihtar çektiyse de netice alamadıklarını belirterek bağımsız bölümlerin 17.07.2020 tarihindeki satış bedellerinin belirlenerek güncel değerinin tespiti ile kendisine ödenmesini, kalan bakiye alacağın da paranın satın alma gücündeki değişimi dikkate alarak tespit edilerek faizi ile tarafında ödenmesini, aksi halde 1.752.198,62-TL tutarındaki alacağının 17.07.2020 tarihinden sonra paranın alım gücündeki değişim dikkate alınarak tespit edilecek güncel tutarının ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş,alacak kadar ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.
ARA KARAR
Mahkemece; davacı yanca her ne kadar taraflar arasında hazır beton alım satım ilişkisi olduğu ve 17.07.2020 tarihi itibari ile cari hesapta davalıdan 4.150.104,42-TL alacaklı oldukları, davalının sözleşme gereği barter daire verme yükümlülüğünü yerine getirmediği, borcun bakiye 1.752.198,62-TL'lik kısmını da ödemediğini iddia edilmiş ise de davacının davalıdan cari hesap ilişkisinde alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarı, tarafların sözleşme ile üstlendikleri edimi süresinde yerine getirip getirmediği, ifadan kaçınma varsa haklı bir nedeni olup olmadığı hususları yapılacak yargılama neticesinde sübuta ereceği,davacının somut delil sunmadığı, talebin ileride yapılacak bilirkişi incelemesinden sonra ancak sağlıklı değerlendirilebileceği, yaklaşık ispatsağlanmadığı sebebiyle, talebin reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı ihtiyati haciz isteyen vekili; mahkemece dosyaya herhangi bir somut delil sunulmadığını belirterek ihtiyati haciz taleplerinin reddine karar verildiği, ara kararın gerekçesinin gerçeği yansıtmadığı, dava dilekçesinin ekinde imzalanan 04/03/2019 tarihli Hazır Beton Satış Protokolü ile müvekkilin Cari Hesap Ekstresinin sunulduğu, dolayısıyla talebin somut delillere dayandığı, basit bir incelemeyle dahi müvekkil şirketin hesabına taraflar arasında imzalanan anlaşma gereğince ödenmesi gereken paranın ödenmediğinin görüleceği,davanın açılmasının müvekkilinin mağduriyetini gidermediği gibi, davalı tarafın da mallarını kaçırmasına,başkaca tasarrufi muamelelerde bulunmasına engel olmadığını, 1.752.198,62-TL alacak için davalı tarafın bankalardaki paraları, tespit edilecek araç ve taşınmazları ile menkullerinin haczi için ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etiklerini belirterek, kararın kaldırılarak ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Talep, ticari ilişki sonucunda oluşan cari açık hesap bakiyesinin tahsili istemine ilişkin alacak davasında ihtiyati haciz kararı verilmesine ilişkindir. İİK'nın 257/1. maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." Bu madde uyarınca İhtiyati haciz talep eden, İ.İ.K'nun 257/1. maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve borcun vadesinin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır.
İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için muaccel bir para alacağının bulunması ön koşuldur. Varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç olan bir alacak talebi yönünden ortada muaccel veya müeccel bir bir para alacağı bulunduğu söylenemeyecektir. Somut olayda; davacı tarafından davalı adına düzenlenen taraflar arasında tanzim olunan hazır beton satış sözleşmesi ve cari hesap ekstresi ibraz edilerek ihtiyati haciz talebinde bulunulmuştur. İhtiyati haciz talebi dava dilekçesi ile birlikte yapılmış olup; istinaf incelemesinde davanın açıldığı tarihten sonra ki olgular veya toplanan deliller dikkate alınamayacağından; inceleme ihtiyati haciz talep ve karar tarihi itibariyle mevcut deliller kapsamında yapılmaktadır.Davacının sunduğu delilleri karşı karşı yanın beyanının alınmadığı bir evrede muaccel alacağın varlığı hususunda yaklaşık ispat düzeyinde delil bulunduğunun kabulü mümkün görülmemiştir.Yargılamanın ilerleyen aşamalarında toplanacak delil durumuna göre talep edilmesi ve şartların oluşması halinde her zaman ihtiyati haciz kararı verilmesinin mümkün olduğu da nazara alındığında sonuç olarak ihtiyati haciz talebinin yasal koşulları bulunmadığından, yargılamanın bulunduğu aşama itibariyle yaklaşık ispatın sağlanmadığına yönelik ara kararda isabetsizlik bulunmamıştır.
Açıklanan bu gerekçelerle, istinaf sebebi yerinde görülmeyen ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, İhtiyati tedbir talep eden tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 06/10/2023
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/63338 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi