I · Yargıtay 11. HD kararı II · İncelenen istinaf kararı (12. HD)

Kesin süreye rağmen teminat gösterilmezse dava dava şartı yokluğundan usulden reddedilir

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2020/2666 E. 2020/5133 K. · · İlk derece: 4. Asliye Ticaret Mahkemesi

OnandıKesin

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi:

Gerekçe özeti

Teminat gösterilmesine ilişkin kararın yerine getirilmesi HMK 114/1-ğ uyarınca dava şartıdır; hâkimin belirlediği kesin süre içinde teminat gösterilmezse dava HMK 88/1 uyarınca dava şartı yokluğundan usulden reddedilir. Dava şartları yargılamanın her aşamasında resen gözetilir.

Ele alınan sorunlar

Teminat gösterme dava şartının yerine getirilmemesi nedeniyle davanın usulden reddi → ret

İddia: Davacı vekili, teminat gösterme kararına karşı istinaf yoluna başvurmuştur.

Gerekçe: HMK 88/1 uyarınca hâkim tarafından belirlenen kesin süre içinde teminat gösterilmezse dava usulden reddedilir; HMK 114/1-ğ uyarınca teminat gösterilmesine ilişkin kararın gereğinin yerine getirilmesi dava şartıdır. Usulüne uygun ihtarata ve makul tutarda teminata rağmen davacı sürede teminatı yatırmadığından, dava şartları her aşamada resen gözetilebileceğinden davanın dava şartı yokluğundan usulden reddi yerindedir. (Yargıtay'ca onanan Bölge Adliye Mahkemesi gerekçesi)

Emsal değeri

Teminat gösterme dava şartının yerine getirilmemesinin davayı usulden düşürmesi bakımından emsaldir.

Usul tespitleri

Dava şartı: teminat gösterilmesine ilişkin kararın yerine getirilmesi (HMK 114/1-ğ)

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
teminat gösterme↗ dava şartı↗ kesin süre↗ usulden ret↗ resen gözetme↗

Atıf yapılan mevzuat: HMK — HMK 84/1-b HMK 88/1 HMK 114/1-ğ HMK 115/2

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

11. Hukuk Dairesi 2020/2666 E. , 2020/5133 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında görülen davada Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 09.05.2017 tarih ve 2015/537 E- 2017/486 K. sayılı kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nce verilen 20.12.2018 tarih ve 2018/1214 E- 2018/1672 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacı şirketin müflis olduğunu ve iflas işlemlerinin iflas idaresince yürütüldüğünü, davacının ticari defterlerinin incelendiği sırada davalıdan alacaklı olduğunun tespit edildiğini, bu nedenle davalı aleyhine cari hesaba dayalı ilamsız takip başlatıldığını, ancak davalının takibe, borca, faiz ve ferilerine borcunun bulunmadığı gerekçesiyle itiraz ettiğini ileri sürerek davalının haksız olarak yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, davalının davacı şirkete yönelik herhangi bir borcunun bulunmadığını, aksine davacı şirketten alacaklı bulunduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davacı şirketin davadan önce iflasına karar verildiğinin anlaşılması üzerine davacı vekiline "HMK’nın 84/1-b maddesi gereğince karşı tarafın muhtemel yargılama giderlerini karşılamak üzere takdiren 10.333,81 TL nakdi teminatı depo etmesi veya bu miktarda kesin ve süresiz banka teminat mektubunu ibraz etmesi için gelecek oturuma kadar kesin süre verilmesine, aksi halde davanın HMK 114/1-ğ ve HMK 115/2. maddeleri gereğince usulden reddine karar verileceğinin ihtarına" karar verildiği ve davacı vekiline bu hususun ihtar edildiği halde davacı vekilince teminatın depo edilmediği gerekçesiyle davanın dava şartı eksikliği nedeniyle usulden reddine karar verilmiş olup, hükme karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince yapılan yargılama sonunda, HMK’nın 88/1 maddesinin “Hâkim tarafından belirlenen kesin süre içinde teminat gösterilmezse, dava usulden reddedilir.” hükmünü içerdiği, ayrıca HMK’nun 114/1-ğ maddesi uyarınca, teminat gösterilmesine ilişkin kararın gereğinin yerine getirilmesinin dava şartı olarak düzenlendiği, ilk derece mahkemesinin usulüne uygun ihtaratına rağmen, davacı tarafça verilen sürede teminatın yatırılmadığı, teminat gösterilmesini gerektirmeyen bir durumun söz konusu olduğunun dahi ileri sürülmediği, ayrıca mahkemece takdir edilen teminat tutarının dosya kapsamına göre makul olduğu ve dava şartlarının davanın her aşamasında mahkemece resen gözetilebileceği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353(1)b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiş olup, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, davacı vekilinin yerinde görülmeyen bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun bulunan hükmün ONANMASINA, dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, kararın bir örneğinin bölge adliye mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı bakiye 9,40 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 17.11.2020 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/630294300 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz

İncelenen istinaf kararı — İst. BAM 12. HD

Bu Yargıtay 11. HD kararı, aşağıdaki İstinaf Dairesi kararının temyiz incelemesidir. Temyiz sonucu: Onandı

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/1214 E. 2018/1672 K.

Davacının iflas etmiş olması nedeniyle teminat gösterilmemesi sonucu usulden ret

Gerekçe özeti

Davacının dava açılmadan önce iflasına karar verilmiş olması, HMK 84/1-b uyarınca davalının muhtemel yargılama giderlerini karşılayacak teminat gösterilmesini gerektirir; bu husus yargılama sırasında ortaya çıksa bile mahkemece resen gözetilerek teminat için kesin süre verilebilir. Verilen kesin süre içinde teminat gösterilmezse, HMK 114/1-ğ ve 88/1 uyarınca dava şartı eksikliği nedeniyle dava usulden reddedilir; yargılamanın esasa ilişkin işlemlerin (bilirkişi incelemesi vb.) tamamlanmış olması bu sonucu değiştirmez.

Emsal değeri

Davacının iflasına karar verilmiş olması halinde HMK 84/1-b uyarınca teminat gösterilmesi gerektiğinin, bu şartın yargılamanın ilerlemiş olan bir aşamasında dahi resen gözetilebileceğinin ve kesin süreye uyulmamasının dava şartı eksikliğinden usulden reddi gerektirdiğinin belirlenmesi yönünden emsal değer taşımaktadır.

Kavramlar: teminat gösterilmesi dava şartı iflas kesin süre usulden ret itirazın iptali

İstinaf (12. HD) kararının tam metni

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/1214

KARAR NO 2018/1672

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 09/05/2017

NUMARASI 2015/537 Esas 2017/486 Karar

DAVA

İtirazın İptali

İSTİNAF KARAR TARİHİ 20/12/2018

İlk derece mahkemesince davanın reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili, iflasına karar verilmiş olan müvekkilinin davalıdan olan alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibinin davalının haksız itirazı ile durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına, icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, müvekkilinin davacıya borçlu olmadığı gibi aksine davacıdan alacaklı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesince, HMK 84. maddesi teminat gösterilecek haller kenar başlığı altında 1-b maddesinde " davacının daha önceden iflasına karar verilmiş olmasının" düzenlendiği, diğer yandan HMK 114/1-ğ maddesinde " Teminat gösterilmesine ilişkin kararın gereğinin yerine getirilmesinin" bir dava şartı olarak öngörüldüğü, yargılama sırasında davacı şirketin davadan önce iflasına karar verildiğinin anlaşılması üzerine davacı vekiline "HMK 84/1-b gereğince karşı tarafın muhtemel yargılama giderlerini karşılamak üzere takdiren 10.333,81 TL nakdi teminatı depo etmesi veya bu miktarda kesin ve süresiz banka teminat mektubunu ibraz etmesi için gelecek oturuma kadar kesin süre verilmesine, aksi halde davanın HMK 114/1-ğ ve HMK 115/2.

maddesi gereğince usulden reddine karar verileceğinin ihtarına" karar verildiği ve davacı vekiline ihtar edildiği halde davacı vekilince teminatın depo edilmediği gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece davanın esasına girilip kök ve ek bilirkişi raporları alındıktan sonra teminat talep edilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan kararın kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, cari hesaptan doğan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vâki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dosya kapsamından, davacının 19/12/2013 tarihinde iflasına karar verildiği anlaşılmaktadır.

HMK’nun 84/1-b maddesi “(1) Aşağıdaki hâllerde davalı tarafın muhtemel yargılama giderlerini karşılayacak uygun bir teminat gösterilir: .................

b) Davacının daha önceden iflasına karar verilmiş, hakkında konkordato veya uzlaşma suretiyle yeniden yapılandırma işlemlerinin başlatılmış bulunması; borç ödemeden aciz belgesinin varlığı gibi sebeplerle, ödeme güçlüğü içinde bulunduğunun belgelenmesi.” şeklinde düzenlenmiştir.

Aynı yasanın 85.maddesinde teminat gösterilmesini gerektirmeyen haller düzenlenmiştir.

Yine 88/1 maddesi “Hâkim tarafından belirlenen kesin süre içinde teminat gösterilmezse, dava usulden reddedilir.” hükmünü içermektedir.

Ayrıca HMK’nun 114/1-ğ maddesi uyarınca, teminat gösterilmesine ilişkin kararın gereğinin yerine getirilmesi dava şartı olarak düzenlenmiştir.

Somut olayda, ilk derece mahkemesince ön inceleme duruşmasında dava şartlarında bir eksiklik olmadığı belirtilmiş olmakla birlikte, 18/04/2017 tarihli duruşmada davacının davadan önce iflas etmiş olması nedeniyle HMK’nun 84.maddesi uyarınca teminat göstermesi gerektiği belirtilmiş ve davacı vekiline, HMK’nun 84/1-b maddesi uyarınca karşı tarafın muhtemel yargılama giderlerini karşılamak üzere takdiren 10.333,81 TL nakdi teminatı depo etmesi veya bu miktarda kesin ve süresiz banka teminat mektubunu ibraz etmesi için gelecek oturuma kadar kesin süre verilmesine, aksi halde davanın HMK 114/1-ğ ve HMK 115/2. maddesi gereğince usulden reddine karar verileceği ihtar edilmiştir.

İlk derece mahkemesinin usulüne uygun ihtaratına rağmen, davacı tarafça verilen sürede teminat yatırılmadığı gibi, teminat gösterilmesini gerektirmeyen bir durumun söz konusu olduğu da ileri sürülmemiştir. Ayrıca mahkemece takdir edilen teminat tutarı dosya kapsamına göre makûl düzeydedir. Dava şartları davanın her aşamasında mahkemece resen gözetilmelidir. Davacı tarafça, teminat gösterilmesine ilişkin kararın gereğinin yerine getirilmesi şeklindeki dava şartına ilişkin eksiklik giderilmemiştir. Bu durumda ilk derece mahkemesince davanın usulden reddine yönelik verilen kararda bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan gerekçelerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,

Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine,

HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 20/12/2018