Tbk 445
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2019/2082 E. 2020/5672 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
tbk 445↗ karşı edim↗ tbk 444↗ delil değerlendirmesi↗ rekabet yasağı↗ hakkaniyet↗ cezai şart↗ oy yasağı↗ tbk 99↗ geçersizlik↗ eksik inceleme↗ ibraz↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece bozma ilamına uyularak, davanın reddine dair verilen karar davalı vekilinin temyizi üzerine Dairemizce onanmıştır.
Bu kez davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
Dava, rekabet yasağı ihlalinden kaynaklanan cezai şart istemine ilişkindir.
Mahkemece davanın reddine dair verilen karar, Dairemizin 17.11.2016 tarihli kararı ile ''...6098 Sayılı TBK'nın 444 ve 445. maddesinin tatbik edileceğine dair mahkeme gerekçesi yerinde ise de, anılan maddelerdeki koşulların gerçekleşmediğine dair gerekçe yerinde değildir.
Somut olayda, taraflar arasındaki sözleşmede rekabet yasağının geçerli olacağı yer “Türkiye Cumhuriyeti” olarak belirlenmiştir. TBK'nın 445/1 fıkrasında bu tür sözleşmeler bakımından yer ve zaman sınırlaması öngörüldüğü gibi, aynı maddenin ikinci fıkrasında da mahkemece aşırı nitelikteki rekabet yasağı hükümlerinin kapsamı veya süresi bakımından sınırlandırılabileceği düzenlenmiştir. Bu durumda, mahkemece taraflar arasındaki 24.03.2009 başlangıç tarihli sözleşmenin TBK'nın 445/2. maddesi çerçevesinde değerlendirilip, tartışılarak bir sonuca gidilmesi gerekirken, yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi doğru olmadığından...'' denilerek, davacı yararına bozulmuştur.
TBK’nın 445/2. maddesi “Hâkim, aşırı nitelikteki rekabet yasağını, bütün durum ve koşulları serbestçe değerlendirmek ve işverenin üstlenmiş olabileceği karşı edimi de hakkaniyete uygun biçimde göz önünde tutmak suretiyle, kapsamı veya süresi bakımından sınırlayabilir.” hükmüne haiz olup, anılan madde hükmü ile 6098 sayılı Kanun 818 sayılı Kanun'dan farklı olarak, rekabet yasağı ile ilgili doğrudan mutlak bir geçersizliğin öngörülmediği, Anayasa ve diğer mevzuat hükümleri ile somut olgu nazara alınarak rekabet yasağının aşırı nitelikte olması halinde, yasağın kapsamı bakımından hakime uyarlama yetkisi tanındığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, TBK 445/2. hükmü uyarınca öncelikle, davacı tarafça dosya kapsamına ibraz edilen deliller değerlendirilerek, rekabet yasağının aşırı nitelikte olması durumunda gerekli sınırlandırılmalar yapılarak bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde yanılgılı gerekçe ve eksik incelemeye dayalı bir karar verilmesi doğru görülmemiş; davacı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 2017/3873 Esas 2019/950 Karar sayılı ve 07/02/2019 tarihli onama ilamının kaldırılarak, mahkeme kararının açıklanan gerekçe ile davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/12316 E. 2018/3828 K.
Ortak:karşı edim · rekabet yasağı · hakkaniyet · oy yasağı
İncelediğiniz karardaTBK’nın 445/2. maddesi “Hâkim, aşırı nitelikteki «rekabet yasağını», bütün durum ve koşulları serbestçe değerlendirmek ve işverenin üstlenmiş olabileceği «karşı edimi» de «hakkaniyete» uygun biçimde göz önünde tutmak suretiyle, kapsamı veya süresi bakımından sınırlayabilir.” hükmüne haiz olup, anılan madde hükmü ile 6098 sayılı Kanun 818 sayılı Kanun'dan farklı olarak, rekabet yasağı ile ilgili doğrudan mutlak bir «geçersizliğin» öngörülmediği, Anayasa ve diğer mevzuat hükümleri ile somut olgu nazara alınarak rekabet yasağının aşırı nitelikte olması halinde, yasağın kapsamı bakımından hakim …
Dava, «rekabet yasağı» ihlalinden kaynaklanan «cezai şart» istemine ilişkindir.
Somut olayda, taraflar arasındaki sözleşmede «rekabet yasağının» geçerli olacağı yer “Türkiye Cumhuriyeti” olarak belirlenmiştir.
Benzer bu karardaTBK'nin 445/1 fıksarında bu tür sözleşmeler bakımından, yer ve zaman sınırlaması öngörüldüğü gibi, «rekabet yasağının» işçinin ekonomik geleceğini «hakkaniyete» aykırı olarak tehlikeye düşürecek şekilde sınırlayamayacağının düzenlendiği, yine aynı maddenin ikinci fıkrasında da mahkemece aşırı nitelikteki rekabet yasağı hükümlerinin kapsamı veya süresi bakımından, hakimin aşırı nitelikteki rekabet yasağını bütün durum ve koşulları serbestçe değerlendirerek ve işverenin üstlenmiş olabileceği «karşı edimi» de hakkaniyete uygun biçimde gözönünde tutmak suretiyle sınırlandırabileceği düzenlenmiştir.
2- Davacı vekilinin, davalı ... yönünden temyiz itirazlarının incelenmesine gelince, taraflar arasındaki «hizmet sözleşmesinde» iş akdinin sona ermesinden sonrası için «rekabet yasağının» düzenlenmiş olması nedeniyle, iş akdinin sona erdiği tarih itibariyle uyuşmazlıkta 6098 sayılı TBK'nin 445. maddesi tatbik edilecektir.
Somut olayda, taraflar arasındaki iş sözleşmesinin «rekabet yasağını» düzenleyen 9. maddesinde zaman ve coğrafi alana yönelik bir sınır getirilmemiştir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:iş sırrı · çalışma özgürlüğü · hizmet sözleşmesi · husumet
Benzer bu karardaŞirketi aleyhindeki davanın «husumetten» reddine, davalı işçinin ne tür bir ticari «sırra» vakıf olduğu, bunu ne şekilde üçüncü kişilerle paylaştığı ve davacı şirketin bundan nasıl zarar gördüğü ispatlanamadığı, davacının hakim pozisyonunu kullanarak imzalattığı sözleşmeye dayanarak tazminata hükmedilmesinin «hakkaniyete» aykırı olacağı gerekçesiyle davalı gerçek kişi yönündende esastan davanın reddine karar verilmiştir.
Bu durumda, mahkemece taraflar arasındaki «hizmet sözleşmenin» TBK'nın 445/2. maddesi çerçevesinde değerlendirilip, tartışılarak bir sonuca gidilmesi gerekirken, «rekabet yasağının» yer yönünden sınırlandırılmadığı, bu hususun da Anayasa'da öngörülen «çalışma özgürlüğü» ilkesine aykırılık taşıdığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
2- Davacı vekilinin, davalı ... yönünden temyiz itirazlarının incelenmesine gelince, taraflar arasındaki «hizmet sözleşmesinde» iş akdinin sona ermesinden sonrası için «rekabet yasağının» düzenlenmiş olması nedeniyle, iş akdinin sona erdiği tarih itibariyle uyuşmazlıkta 6098 sayılı TBK'nin 445. maddesi tatbik edilecektir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/12799 E. 2016/8956 K.
Ortak:rekabet yasağı · cezai şart · oy yasağı
İncelediğiniz karardaDava, «rekabet yasağı» ihlalinden kaynaklanan «cezai şart» istemine ilişkindir.
Somut olayda, taraflar arasındaki sözleşmede «rekabet yasağının» geçerli olacağı yer “Türkiye Cumhuriyeti” olarak belirlenmiştir.
TBK'nın 445/1 fıkrasında bu tür sözleşmeler bakımından yer ve zaman sınırlaması öngörüldüğü gibi, aynı maddenin ikinci fıkrasında da mahkemece aşırı nitelikteki «rekabet yasağı» hükümlerinin kapsamı veya süresi bakımından sınırlandırılabileceği düzenlenmiştir.
Benzer bu karardaDava, «rekabet yasağı» ihlalinden kaynaklanan «cezai şart» istemine ilişkindir.
Mahkemece, dava konusu iş sözleşmesinin «rekabet yasağına» ilişkin VI. maddesinde rekabet yasağı sınırları Türkiye Cumhuriyeti şeklinde belirlenmiş olup sözleşmede rekabet yasağına yönelik olarak belli bir bölgenin belirlenmemiş olması nedeniyle anılan sözleşme hükmünün Anayasa'nın «çalışma özgürlüğü» ilkesine aykırı olması ve 6098 sayılı TBK'nın 444. ve 445. maddelerindeki koşulların gerçekleşmemiş bulunması nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
Taraflar arasındaki ....03.2009 başlangıç tarihli sözleşmede iş akdinin sona ermesinden sonrası için «rekabet yasağının» düzenlenmiş olması nedeniyle, iş akdinin sona erdiği 30.06.2013 tarihi itibariyle somut uyuşmazlıkta 6098 Sayılı TBK'nın 444 ve 445. maddesinin tatbik edileceğine dair mahkeme gerekçesi yerinde ise de, anılan maddelerdeki koşulların gerçekleşmediğine dair gerekçe yerinde değildir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:çalışma özgürlüğü
Benzer bu karardaMahkemece, dava konusu iş sözleşmesinin «rekabet yasağına» ilişkin VI. maddesinde rekabet yasağı sınırları Türkiye Cumhuriyeti şeklinde belirlenmiş olup sözleşmede rekabet yasağına yönelik olarak belli bir bölgenin belirlenmemiş olması nedeniyle anılan sözleşme hükmünün Anayasa'nın «çalışma özgürlüğü» ilkesine aykırı olması ve 6098 sayılı TBK'nın 444. ve 445. maddelerindeki koşulların gerçekleşmemiş bulunması nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/5499 E. 2016/923 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:borç üstlenimi · karar verilmesine yer olmadığına
Benzer bu karardaMahkemece, «borç üstlenildiğinden» davalı banka hakkında karar «verilmesine yer olmadığı» gerekçesiyle 65.445.36 Euro'nun 29.04.1999 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi uyarınca değişen oranlarda faiziyle üstlenenden tahsiline dair verilen karar davalı ve üstlenen vekili ile davacı vekili tarafından temyizi üzerine Dairemizin 13.01.2015 tarihli kararı ile bozulmuştur. .... vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
2 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/12588 E. 2014/18859 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:genel kurul kararının iptali · hak düşürücü süre
Benzer bu karardaDava «genel kurul kararın iptali» istemine ilişkin olup, 6102 sayılı TTK'nın 445. maddesine göre, iptal davasının karar tarihinden itibaren 3 aylık «hak düşürücü süre» içinde açılması gerekir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davanın 6102 sayılı TTK'nın 445. maddesinde belirtilen 3 aylık «hak düşürücü süre» geçtikten sonra 11/10/2013 tarihinde açıldığı gerekçesiyle reddine karar verilmiştir.
Somut olayda iptali istenen genel kurul kararları 12.07.2013 tarihinde yapılan toplantıda alınmış, işbu dava ise, 3 aylık «hak düşürücü süre» geçirilmeden, 11/10/2013 tarihinde açılmıştır.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2019/3116 E. 2019/7522 K.
Ortak:karşı edim · delil değerlendirmesi · rekabet yasağı · hakkaniyet · cezai şart · oy yasağı · geçersizlik · eksik inceleme
İncelediğiniz karardaTBK’nın 445/2. maddesi “Hâkim, aşırı nitelikteki «rekabet yasağını», bütün durum ve koşulları serbestçe değerlendirmek ve işverenin üstlenmiş olabileceği «karşı edimi» de «hakkaniyete» uygun biçimde göz önünde tutmak suretiyle, kapsamı veya süresi bakımından sınırlayabilir.” hükmüne haiz olup, anılan madde hükmü ile 6098 sayılı Kanun 818 sayılı Kanun'dan farklı olarak, rekabet yasağı ile ilgili doğrudan mutlak bir «geçersizliğin» öngörülmediği, Anayasa ve diğer mevzuat hükümleri ile somut olgu nazara alınarak rekabet yasağının aşırı nitelikte olması halinde, yasağın kapsamı bakımından hakim …
Bu durumda, TBK 445/2. hükmü uyarınca öncelikle, davacı tarafça dosya kapsamına «ibraz» edilen «deliller değerlendirilerek», «rekabet yasağının» aşırı nitelikte olması durumunda gerekli sınırlandırılmalar yapılarak bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde yanılgılı gerekçe ve «eksik incelemeye» dayalı bir karar verilmesi doğru görülmemiş; davacı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 2017/3873 Esas 2019/950 Karar sayılı ve 07/02/2019 tar …
Dava, «rekabet yasağı» ihlalinden kaynaklanan «cezai şart» istemine ilişkindir.
Benzer bu kararda6098 sayılı TBK’nın 445/2. maddesi “Hâkim, aşırı nitelikteki «rekabet yasağını», bütün durum ve koşulları serbestçe değerlendirmek ve işverenin üstlenmiş olabileceği «karşı edimi» de «hakkaniyete» uygun biçimde göz önünde tutmak suretiyle, kapsamı veya süresi bakımından sınırlayabilir.” hükmüne haiz olup, anılan madde hükmü ile 6098 sayılı Kanun 818 sayılı Kanun'dan farklı olarak, rekabet yasağı ile ilgili doğrudan mutlak bir «geçersizliğin» öngörülmediği, Anayasa ve diğer mevzuat hükümleri ile somut olgu nazara alınarak rekabet yasağının aşırı nitelikte olması halinde, yasağın kapsamı bakımından hakim …
Mahkemece, taraflar arasındaki «rekabet yasağı» düzenlemesinin, görev sınırlaması yapılmaması nedeniyle «hakkaniyete» aykırı olduğu, bu nedenle rekabet yasağı düzenlemesinin «geçersiz» olduğu, davalının ticari «sırra» vakıf olabilecek pozisyonda bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Bu durumda, TBK 444/2 hükmü uyarınca öncelikle, davacı tarafça dosya kapsamına «ibraz» edilen «deliller değerlendirilerek», «rekabet yasağının» aşırı nitelikte olması durumunda gerekli sınırlandırılmalar yapılarak bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde yanılgılı gerekçe ve «eksik incelemeye» dayalı bir karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:iş sırrı · üretim sırları · çalışma hürriyeti · müşteri çevresi · hizmet akdi · cy/cy kaydı
Benzer bu karardaAyrıca aynı Kanun'un 444/2. maddesi “«rekabet yasağı» «kaydı», ancak hizmet ilişkisi işçiye «müşteri çevresi» veya «üretim sırları» ya da işverenin yaptığı işler hakkında bilgi edinme imkânı sağlıyorsa ve aynı zamanda bu bilgilerin kullanılması, işverenin önemli bir zararına sebep olacak niteli …
Mahkemece, uyulan bozma ilamı, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, sözleşmedeki «rekabet yasağı» hükmünün kelepçe mahiyetinde olduğu, «çalışma hürriyetini» engellediği, davalının pozisyonu gereği ticari «sırra» vakıf olmayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkemece, taraflar arasındaki «rekabet yasağı» düzenlemesinin, görev sınırlaması yapılmaması nedeniyle «hakkaniyete» aykırı olduğu, bu nedenle rekabet yasağı düzenlemesinin «geçersiz» olduğu, davalının ticari «sırra» vakıf olabilecek pozisyonda bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Dava konusu «hizmet akdinin», 01.11.2012 tarihli olması nedeniyle uyuşmazlığa, bu tarih itibariyle yürürlükte bulunan 6098 sayılı TBK 444 vd. hükümlerinin uygulanması gerekmektedir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2019/2082 E. , 2020/5672 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 09.05.2017 gün ve 2017/77 - 2017/426 sayılı kararı onayan Daire'nin 07.02.2019 gün ve 2017/3873 - 2019/950 sayılı kararı aleyhinde davacı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği de anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği konuşulup düşünüldü:
Davacı vekili, davalılardan ...'in satış müdürü olarak müvekkili şirkette çalışmakta iken emekli olacağını bildirerek işten ayrıldığını, ancak davalının müvekkilinin rakibi olan diğer davalı şirkette çalışmaya başladığının anlaşıldığını, davalı ...'in müvekkili ile arasındaki sözleşmede yer alan rekabet etmeme yükümlülüğüne aykırı davrandığını, İş Kanunu'nun 23. maddesi uyarınca diğer davalının da sorumluluğunun bulunduğunu ileri sürerek, 44.100.- TL cezai şartın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekilleri, ayrı ayrı davanın reddini istemişlerdir.
Mahkemece bozma ilamına uyularak, davanın reddine dair verilen karar davalı vekilinin temyizi üzerine Dairemizce onanmıştır.
Bu kez davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
Dava, rekabet yasağı ihlalinden kaynaklanan cezai şart istemine ilişkindir.
Mahkemece davanın reddine dair verilen karar, Dairemizin 17.11.2016 tarihli kararı ile ''...6098 Sayılı TBK'nın 444 ve 445. maddesinin tatbik edileceğine dair mahkeme gerekçesi yerinde ise de, anılan maddelerdeki koşulların gerçekleşmediğine dair gerekçe yerinde değildir.
Somut olayda, taraflar arasındaki sözleşmede rekabet yasağının geçerli olacağı yer “Türkiye Cumhuriyeti” olarak belirlenmiştir. TBK'nın 445/1 fıkrasında bu tür sözleşmeler bakımından yer ve zaman sınırlaması öngörüldüğü gibi, aynı maddenin ikinci fıkrasında da mahkemece aşırı nitelikteki rekabet yasağı hükümlerinin kapsamı veya süresi bakımından sınırlandırılabileceği düzenlenmiştir. Bu durumda, mahkemece taraflar arasındaki 24.03.2009 başlangıç tarihli sözleşmenin TBK'nın 445/2. maddesi çerçevesinde değerlendirilip, tartışılarak bir sonuca gidilmesi gerekirken, yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi doğru olmadığından...'' denilerek, davacı yararına bozulmuştur.
TBK’nın 445/2. maddesi “Hâkim, aşırı nitelikteki rekabet yasağını, bütün durum ve koşulları serbestçe değerlendirmek ve işverenin üstlenmiş olabileceği karşı edimi de hakkaniyete uygun biçimde göz önünde tutmak suretiyle, kapsamı veya süresi bakımından sınırlayabilir.” hükmüne haiz olup, anılan madde hükmü ile 6098 sayılı Kanun 818 sayılı Kanun'dan farklı olarak, rekabet yasağı ile ilgili doğrudan mutlak bir geçersizliğin öngörülmediği, Anayasa ve diğer mevzuat hükümleri ile somut olgu nazara alınarak rekabet yasağının aşırı nitelikte olması halinde, yasağın kapsamı bakımından hakime uyarlama yetkisi tanındığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, TBK 445/2. hükmü uyarınca öncelikle, davacı tarafça dosya kapsamına ibraz edilen deliller değerlendirilerek, rekabet yasağının aşırı nitelikte olması durumunda gerekli sınırlandırılmalar yapılarak bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde yanılgılı gerekçe ve eksik incelemeye dayalı bir karar verilmesi doğru görülmemiş;
davacı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 2017/3873 Esas 2019/950 Karar sayılı ve 07/02/2019 tarihli onama ilamının kaldırılarak, mahkeme kararının açıklanan gerekçe ile davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin karar düzeltme itirazının kabulü ile Dairemizin 2017/3873Esas 2019/950 Karar sayılı ve 07/02/2019 tarihli onama ilamının kaldırılarak, mahkeme kararının açıklanan gerekçe ile davacı yararına BOZULMASINA, ödedikleri temyiz peşin, temyiz ilam ve karar düzeltme harçlarının isteği halinde karar düzeltme isteyene iadesine, 03/12/2020 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY
Usul ve Yasa'ya uygun olan onama kararına karşı davacı vekilinin karar düzeltme itirazının reddedilmesi görüşünde olduğumdan aksi yöndeki çoğunluk görüşüne katılmıyorum.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/626840900 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz