Eski çalışanların haksız rekabeti: görevli mahkeme ATM'dir
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/2223 E. 2023/1742 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Haksız rekabetkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
Davacının nitelemesi: Görev İtirazı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
rekabet yasağı sözleşmesi
Gerekçe özeti
İşten ayrılan eski çalışanların, önceki işyerlerinde edindikleri bilgileri işten ayrıldıktan sonra kurdukları veya çalıştıkları rakip işletme yararına kullanarak taklit ürün üretme ve müşteri portföyünü kullanma şeklindeki eylemleri, işçi-işveren ilişkisinden doğan bir uyuşmazlık ya da rekabet yasağı ihlali değil, haksız rekabet teşkil eder; bu nitelikteki uyuşmazlıklar TTK'nın 4/1-a maddesi gereğince mutlak ticari dava sayılır ve görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir, iş mahkemesi değildir.
Ele alınan sorunlar
Haksız rekabetin tespiti ve men'i davasında görevli mahkeme → kabul
İddia: Davacı vekili, uyuşmazlığın iş sözleşmesinin sona ermesinden sonra ortaya çıkan rekabet etmeme yasağına aykırılık değil, haksız rekabet olarak nitelendirilmesi gerektiğini, Yargıtay 11. HD'nin bu hallerde görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna yönelik kararları bulunduğunu, ticari sır, imalat sırrı niteliğindeki bilgilerin kullanılıp kullanılmadığının ve haksız rekabet teşkil edip etmediğinin ancak ticaret mahkemelerinin uzmanlığı dahilinde değerlendirilebileceğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: Dava, davacı şirketin eski çalışanlarının işten ayrıldıktan sonra kurdukları/çalıştıkları rakip şirket bünyesinde, önceki işyerlerinde edindikleri bilgileri kullanarak taklit ürünler ürettikleri ve müşteri portföyünü kullandıkları iddiasına dayalı haksız rekabetin tespiti ve men'i istemine ilişkindir. 7036 sayılı ve önceki 5521 sayılı Kanunların iş mahkemelerinin görev alanını düzenleyen hükümleri, sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına bakma görevini iş mahkemelerine vermekte olup aralarındaki fark TBK'nın hizmet sözleşmesine ilişkin hükümlerinden kaynaklanan uyuşmazlıkların da bu göreve dahil edilmiş olmasıdır. Ancak somut olayda davacı ile davalılar arasında bir işçi-işveren ilişkisi bulunmamakta, dayanılan vakıalar işten ayrıldıktan sonraki döneme ilişkin bulunmaktadır. Davalı eski çalışanların rekabet yasağı hükmünü ihlal ettikleri değil, işyerinde çalışırken edindikleri bilgileri işten ayrıldıktan sonra rakip şirket yararına kullanarak haksız rekabet eylemi içinde bulundukları ileri sürülmektedir. Haksız rekabete ilişkin hükümler TTK'da düzenlendiğinden, TTK'nın 4/1-a maddesi gereğince bu tür uyuşmazlık mutlak ticari dava niteliğinde olup asliye ticaret mahkemelerince görülmesi gerekir. Mutlak ticari dava niteliğindeki uyuşmazlığa bakmaya asliye ticaret mahkemesi görevli iken göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi yerinde değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Eski çalışanların işten ayrıldıktan sonra edindikleri bilgileri rakip işletme yararına kullanmasının, işçi-işveren ilişkisinden doğan bir uyuşmazlık veya rekabet yasağı ihlali olarak değil, TTK 4/1-a kapsamında mutlak ticari dava niteliğinde haksız rekabet olarak nitelendirilmesi ve görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğu yönündeki tespit açısından bölgesel emsal niteliği taşır.
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- Eski çalışanların işten ayrıldıktan sonra edindikleri bilgileri rakip işletme yararına kullanarak haksız rekabette bulunduklarına dayalı tespit ve men'i davalarında, davacı ile davalılar arasında işçi-işveren ilişkisi bulunmadığından ve dayanılan vakıalar işten ayrıldıktan sonraki döneme ilişkin olduğundan, uyuşmazlık TTK'nın 4/1-a maddesi gereğince mutlak ticari dava niteliğindedir ve görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir, iş mahkemesi değildir.
- Dava şartı
- göreve ilişkin dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
haksız rekabet↗ mutlak ticari dava↗ görev↗ rekabet yasağı↗ ticari sır↗ dava şartı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2023/2223
KARAR NO 2023/1742
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 10/05/2023
NUMARASI 2023/486 Esas - 2023/465 Karar
DAVA
Tespit
Davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, davalıların, müvekkili şirketin eski çalışanları olduğunu, davalı ...'un 2014 yılına kadar davalı ... ise 2022 yılına kadar müvekkili şirkette çalıştığını, ...'ın 22.06.2011 tarihinde müvekkili şirkette "makine mühendisi" olarak çalışmaya başladığını ve 15.09.2014 tarihinde istifa ederek işten ayrıldığını, 10.03.2021 tarihinde tescil edilen şirketi kurduğunu,makinelerin imalatı ve teknik özelliklerinin detaylarıyla ilgili işlerde istihdam edildiğini, müvekkili şirket tarafından proje geliştirmeleri yapılan ve endüstriyel tasarımların teknik özelliklerine, ayrıntılarına vakıf olan davalı ayrıca müvekkili şirketin ticari sırlarına ve müşteri portföyüne vakıf olduğunu, ...in 25.01.2008 tarihinde "teknisyen imalat müdürü" olarak çalışmaya başladığını ve iş tanımı dolayısıyla bilhassa makinaların imalatı ve teknik özelliklerinin detaylarıyla ilgili işlerde istihdam edildiğini, ...
14. 02.2022 tarihine kadar 14 sene çalışması nedeniyle davacının ürün ve makineleri ile ilgili detaylar ile müvekkili şirketin ticari sırlarına vakıf olduğunu, ...'in geçerli bir mazereti olmadan devamsızlık yapmmasından dolayı 14.02.2022 tarihinde müvekkili şirket tarafından iş akdinin haklı nedenle feshedildiğini, davalıların müvekkilinin mesleki ve ticari sırlarını kullanarak "Çikolata Temperleme Makinası" "Yağ Eritme Makinası" "Toz Kakao Öğütme Tesisi" isimli ürünlerinin taklitleri makineleri satışa sunduğunu, davalıların TTK m.54 vd. madde hükümlerinde düzenlenmiş olan haksız rekabet içerisinde bulunduklarını müvekkili şirketin bünyesinde çalışmakta iken müvekkili şirketten ayrılan dava dışı;
..., ..., ... , ... (TC ...) isimli şahısların davalı şirketde çalışmaya başladıklarını belirterek davalıların haksız rekabet teşkil eden fiillerin tespiti ve akabinde ref ve men’ine, karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
1-Davalı ... vekili, 2011-2014 yılları arasında makine mühendisi olarak, 2014-2021 yılları arasında ise ... Sanayi ve Ticaret A.Ş.’de yatırım yöneticisi olarak çalışarak üst düzey projelere liderlik ettiğini, ...’daki yedi yıllık çalışmasında gerek öncülük ettiği projeler gerekse aldığı eğitimler ile makine üretimi alanında deneyim kazandığını,müvekkili ...'un 2014 yılında davacı şirketten ayrılıp davalı ...’yı 2021 yılında kurduğu,davacı şirketin taklit olduğunu iddia ettiği ürünlere ilişkin tescil koruması mevcut olmadığını, müvekkili şirket dışında piyasada birçok yerli, yabancı şirketin, makinelerin satışını, imalatını yapmakta olduğunu,transfer edildiği ileri sürülen ... ve ...’ün müvekkili şirkettehiç çalışmadığı,diğer ikisinin halen müvekkili şirkette kaynak işçisi olarak çalıştığını, davalı ...’in de davacı şirketten ayrılmasının ...
ve ... örneğinde olduğu gibi işçilik haklarının davacı tarafından ödenmemesi üzerine istifası olduğunu, davacının bu kimselerin işten ayrılışlarında müvekkiline izafe edilebilir bir davranışı ispatlaması gerektiğini, müvekkili hakkındaki iddiaların zamanaşımına uğradığını beyanla; öncelikle davanın usulden reddine, aksi halde esastan reddine, karar verilmesini talep etmiştir.
2- Davalı ... vekili, davacının iş sözleşmesinin ihlal edilmesi durumu bulunduğunu iddia ettiğini,davanın İş Mahkemesi'nde görülmesi gerektiğini, müvekkili ...'in taraf sıfatı bulunmadığından, davanın husumet yokluğu sebebiyle usulden reddi gerektiğini, davalı müvekkilinin, davacı şirket bünyesinde 25.01.2008 tarihinden iş akdini haklı neden ile feshettiği 08.02.2022 tarihine kadar belirsiz süreli iş sözleşmesi ile üretim müdürü olarak çalıştığını,istifa nedeninin işçilik alacaklarının ödenmemesi olduğunu , Bakırköy 55. İş Mahkemesinin 2022/88 Esas sayılı dosyasında dava açtıklarını,müvekkilinin, Orpima'da çalışmaya başladığında, davacı şirket ile ilişiğinin tamamen kesildiğini, müvekkilinin mühendis olmadığını, bir ticari sır ya da üretim bilgisi veya tekniği sağlayabilecek konumda olmadığını, davacının taklit edildiğini ileri sürdüğü makinelerin, o sektörde kullanılan en yaygın makineler olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece, davalılar hakkında açılan iş 2023/79 Esas sayılı dosyasından davalı gerçek kişiler yönünden açılan dava tefrik edilmiştir. Davalı gerçek kişiler yönünden, eldeki davanın 7036 sayılı yasanın yürürlüğe girmesinden sonra 03/02/2023 tarihinde açıldığı,davacı işverenin talebinin davalı işçinin sözleşmenin feshinden sonra rekabet yasağına aykırı davranışı nedeni ile haksız rekabetin tespiti, ref ve men'i talebinin iş sözleşmesine dayanıyor olması, dava dilekçesi ekinde davacı işveren ile davalılar arasındaki sözleşmenin sunulmuş olması ve dosyanın tefrik edildiği esas dosya davacısı şirket ile davalılar arasında mecburi dava arkadaşlığı bulunması hususları bir arada değerlendirilerek davaya 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 5/1-a maddesine göre iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuki uyuşmazlığın İş Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerektiği, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanuna göre TBK'nin hizmet sözleşmesine ilişkin 6.
Bölüm düzenlenen hususlara ilişkin uyuşmazlıklardan kaynaklı davalara bakma görevinin İş Mahkemesine (İşM. m 5/1-a ) ait olduğu gerekçesiyle davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine,karar kesinleştiğinde dosyanın görevli olan Bakırköy İş Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili, mahkemece uyuşmazlığın iş sözleşmesinden kaynaklandığı belirtildiği ancak iş sözleşmesinin sona ermesinden sonra ortaya çıkan rekabet etmeme yasağına aykırılık olarak nitelendirilmesi gerektiğini, bu hususta Yargıtay 11. HD'nin görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna yönelik birçok kararı olduğunu, işçinin ticari sırlara nüfuz edip etmediği, yasak konusu bilgilerin ticari sır, imalat sırrı, iş sırrı vasfı taşıyıp taşımadığı, hangi sırların kullanıldığının rakip işletme ve rekabet etme iddiasının doğru olup olmadığının, haksız rekabet teşkil edip etmediğinin, ortaya çıkan zararın maddi ve manevi boyutunun da İş Mahkemesi tarafından tespiti mümkün olmadığını, anılan hususların TTK kapsamında sağlıklı değerlendirilmesi ancak ticaret mahkemelerinin uzmanlığı dahilinde mümkün olacağını, davalıların haksız rekabete konu davranışlarının sabit olduğunu, ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava,davacı şirket eski çalışanları olan davalı gerçek kişilerin işten ayrıldıktan sonra davalı ...ın davası tefrik edilen davalı şirketi 2021 yılında kurduğu ,yine istifa eden ...'in de davalı şirkette çalışmaya başladıkları,davacı şirket tarafından üretilen makinelerin taklitlerini üreterek satışa sundukları ,yine davacı şirketin dört çalışanın davalı şirkete transfer edildiği ,şirkette çalışmakta iken edindikleri müvekkili şirket ürünlerine ait bilgilerin işten ayrıldıktan sonra davalı şirket yararına kullanıldıkları davacı şirket müşteri portföyü kullanılarak haksız rekabette bulundukları ileri sürülerek haksız rekabetin tesbiti ve meni istemine ilişkindir. Mahkemece, görevsizlik kararı 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5.
Maddesindeki iş mahkemelerinin görev alanına ilişkin düzenlemeye dayandırılmıştır.7036 sayılı kanunun . maddesinde, "(1) İş Mahkemeleri;.... 6098 sayılı TBKnun ikinci kısmının altıncı bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına,.. ilişkin dava ve işlere bakar." denilmiştir. Gerek 5521, gerekse 7036 sayılı kanunun iş mahkemelerinin görev alanını düzenleyen hükümlerde sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına bakma görevini iş mahkemelerine vermiştir. Aralarındaki fark, TBK'nın hizmet sözleşmesine tabii olanlara ilişkin sözleşmelerden kaynaklı hukuk uyuşmazlıklarının da iş mahkemesinin görev alanına alınmasından ibarettir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2021/1534 Esas 2021/6811 Karar sayılı 03.12.2021 tarihli kararı ile; TBK’nın 444-447 maddelerinden doğan rekabet yasağının ihlaline dair uyuşmazlıklara bakma görevinin TTK’nın 4/1–c maddesi gereğince aynı Kanunun 5. maddesi uyarınca Ticaret Mahkemelerine ait olacağına, İstanbul BAM’nin 13 ve 43. Hukuk Daireleri ile 12 ve 14. Hukuk Daireleri arasındaki uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine karar verilmiştir. Davacı tarafça ;çalışanları olan davalı işçilerin işten ayrıldıktan sonra davalı şirketi kurarak ve çalışarak haksız rekabette bulunduklarını ileri sürülmüş ise de mahkemece 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5. maddesinde yapılan düzenleme nedeniyle davanın rekabet yasağının ihlali nedeniyle tazminat istemi olarak değerlendirilerek görevsizlik kararı verilmiştir.Oysa ki dava haksız rekabetin tesbiti ,meni isteğine ilişkindir.Davacı ile davalılar arasında işçi-işveren ilişkisi bulunmadığı,dayanılan vakıaların işten ayrıldıktan sonraki döneme ilişkin olduğu gibi davalı eski çalışanların rekabet yasağı hükmünü ihlal ettikleri değil ,haksız rekabet eylemleri içinde bulundukları,davalıların davacı işyerinde çalışırken edinilen bilgilerin davalı şirket yararına kullanıldığı ileri sürülmektedir.Haksız rekabete ilişkin hükümler TTK nda düzenlendiğinden TTK'nın 4/1-a maddesi gereğince, mutlak ticari dava olup, bu tür dava ve uyuşmazlıklara asliye ticaret mahkemelerince bakılması gerekir .Mutlak ticari dava niteliğinde olan uyuşmazlığa bakmaya asliye ticaret mahkemesi görevli iken, göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi yerinde olmamıştır.
Açıklanan nedenlerle,davacı vekilinin istinaf başvurusu yerinde olduğundan kararın kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/05/2023 Tarih 2023/486 Esas - 2023/465 Karar sayılı kararın HMK'nın 353(1)a-3 gereği KALDIRILMASINA; "Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Yatırılan 269,85-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde davacıya iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 09/11/2023
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/61417 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi