6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Taleple bağlılık ilkesine aykırı olarak farklı defter için zayi belgesi verilemez

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/2082 E. 2023/1666 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin

★ Emsalusul emsali

Mahkemenin nitelemesi: Ticari şirketler

Gerekçe özeti

Hâkim, HMK 26. madde uyarınca tarafların talep sonucuyla bağlıdır; talep edilenden başka bir şeye karar veremez. Davacının belirli bir defter türü için zayi belgesi talep ettiği bir davada, mahkemenin -tarafın dilekçesindeki hatalı bir bilgiye dayanarak celp edilen belgeye göre- talepten farklı bir defter türü için zayi belgesine hükmetmesi, taleple bağlılık ilkesine aykırılık oluşturur ve bu durum, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek önemli delillerin toplanmadan hüküm kurulması niteliğinde olup kararın kaldırılıp yeniden görülmek üzere mahkemesine gönderilmesini gerektirir.

Ele alınan sorunlar

Taleple bağlılık ilkesine aykırılık - talepten farklı defter için zayi belgesi verilmesi → kabul

İddia: Davacı vekili, davadaki taleplerinin yönetim kurulu karar defterine ilişkin olduğunu, ancak mahkemece genel kurul toplantı ve müzakere defteri için zayi belgesi verilmesine karar verildiğini, söz konusu yönetim kurulu karar defterinin ise başka bir yevmiye numarasıyla tasdik edilmiş olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

Gerekçe: Dava, davacı şirkete ait yönetim kurulu karar defterinin kaybından kaynaklanan zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Yargılama sırasında davacı vekili, ticari defterlerini belirli bir noter yevmiye numarasıyla tasdik ettirdiğini bildirmiş, mahkeme bu bilgiye dayanarak noterlikten celp ettiği belgede defter türünün 'Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri' olduğunu tespit etmiştir. Ancak davadaki talep yönetim kurulu karar defterine ilişkin olup, mahkemece davacı vekilinin dilekçesinde belirttiği hatalı yevmiye numarasına istinaden celp edilen ve davadaki taleple uyumlu olmayan bilgiye göre, davacının talebinden farklı olarak genel kurul toplantı ve müzakere defteri için zayi belgesi verilmesine karar verilmiştir. HMK'nın 26. maddesi uyarınca hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Davacı vekili istinaf dilekçesinde, davaya konu yönetim kurulu karar defterinin farklı bir yevmiye numarası ile tasdik edildiğini belirtmiş; ancak istinaf dilekçesi ekinde sunulduğu ileri sürülen belge örneğinin UYAP kayıtlarında ve dava dosyasında bulunmadığı görülmüştür. Davanın kabulüne karar verilmiş olsa da, karar bu yönüyle HMK 26. maddesindeki taleple bağlılık kuralına aykırılık teşkil etmektedir. Uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli deliller toplanmadan ve değerlendirilmeden talepten başka bir şeye karar verilmiş olması nedeniyle istinaf başvurusu kabul edilmiş, karar kaldırılarak dava yeniden görülmek üzere mahkemesine gönderilmiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Zayi belgesi davalarında mahkemenin, tarafın dilekçesindeki hatalı bilgiye dayanarak celp ettiği belgeye göre talep dışı bir defter türü için karar veremeyeceğine, bunun HMK 26. maddedeki taleple bağlılık ilkesine aykırılık oluşturacağına ilişkin BAM tespiti bakımından bölgesel emsal değeri taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
zayi belgesi taleple bağlılık ilkesi ticari defter yönetim kurulu karar defteri

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 26HMK 353(1)a-6

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2023/2082

KARAR NO 2023/1666

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 18/01/2023

NUMARASI 2022/743 Esas - 2023/47 Karar

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi

Davanın kabulüne ilişkin kararın, davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirketin iş yerinde 02/08/2022'de gerçekleşmiş olan hırsızlık olayında bir kısım eşyalarla birlikte yönetim kurulu karar defterinin de çalındığını ileri sürerek, yönetim kurulu karar defteri için zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, davacının şirket defterlerinin çalındığına ilişkin polis merkezine şikayette bulunduğu, hırsızlık olayının TTK m.82'de belirtilen hallerden olduğu ve yasal şartların gerçekleştiği gerekçesiyle, davanın kabulü ile davacı şirketin tutmakla yükümlü olduğu Eyüpsultan ... Noterliği'nin ... yevmiye numaralı 24/03/2017 tarihli, B Grup, 2017 hesap dönemi, ilk işe başlama onay tipli 80 sayfadan ibaret Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri'nin zayi olduğunun tespiti ile davacı tarafa zayi belgesi verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, her ne kadar davanın kabulüne karar verilmiş olsa da işbu davadaki taleplerinin yönetim kurulu karar defterine ilişkin olduğunu ancak mahkemece genel kurul toplantı ve müzakere defteri için zayi belgesi verilmesine karar verildiğini, söz konusu yönetim kurulu karar defterinin Eyüpsultan ... Noterliği'nin 24/03/2017 tarihli ve ... yevmiye numaralı işlemiyle tasdik edilmiş olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yönetim kurulu karar defteri için zayi belgesi verilmesine, aksi halde kararın kaldırılarak yeniden yargılama için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, davacı şirkete ait yönetim kurulu karar defterinin kaybından kaynaklanan zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. Somut olayda, davacı vekili 02/08/2022'de müvekkilinin iş yerinde gerçekleşen hırsızlık olayında yönetim kurulu karar defterinin çalınmış olduğunu ileri sürerek, söz konusu defter için zayi belgesi verilmesini istemiştir. Yargılama aşamasında, 22/08/2022 tarihli tensip zaptının 2 nolu bendi gereğince davacı vekili mahkemeye sunduğu 26/09/2022 tarihli dilekçesiyle, müvekkilinin ticari defterlerini 24/03/2017'de İstanbul Eyüpsultan ... Noterliği'nde .. yevmiye numarası ile tasdik ettirmiş olduğunu ve karar defterinde bulunan sayfaların henüz dolmadığını belirtmiştir. Bunun üzerine mahkemece, İstanbul Eyüpsultan ...

Noterliği'ne müzekkere yazılarak, davacının 04/03/2017'de ... yevmiye numarasıyla tasdik ettirdiği belirtilen karar defterinin tasdik bilgilerinin gönderilmesinin istenildiği; anılan Noterliğin 16/12/2022 tarihli cevabi yazısıyla, istenilen 04/03/2017 tarihli ve ... yevmiye numarası ile tasdik edilen karar defterinin tasdik bilgilerinin fotokopisinin gönderildiği ve ekte gönderilen belgenin incelenmesinde defter sahibin davacı şirket olduğu ancak defter türünün "Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri" olduğu tespit edilmiştir. Ancak mahkemece, işbu davadaki talebin davacı şirket yönetim kurulu karar defteri için zayi belgesi verilmesi olmasına rağmen, (davacı vekilinin 26/09/2022'de mahkemeye sunduğu dilekçesinde belirttiği hatalı yevmiye numarasına istinaden noterlikten celp edilmiş belgede bulunan davadaki taleple uyumlu olmayan bilgiye göre) davacının talebinden farklı olarak genel kurul toplantı ve müzakere defteri için zayi belgesi verilmesine karar verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nın "Taleple bağlılık ilkesi" başlıklı 26. maddesi "(1) Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir. (2) Hâkimin, tarafların talebiyle bağlı olmadığına ilişkin kanun hükümleri saklıdır." hükmünü haizdir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde, davadaki talebe konu müvekkilinin yönetim kurulu karar defterini yine 24/03/2017'de İstanbul Eyüpsultan ... Noterliği'nde ancak ... yevmiye numarası ile tasdik ettirmiş olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir. Ayrıca istinaf dilekçesinin ekinde, söz konusu işlemin bir örneğinin sunulduğu ileri sürülmüş ise de UYAP kayıtlarında ve dava dosyasında işleme ilişkin her hangi bir belgenin sunulmadığı görülmüştür.

Her ne kadar davanın kabulüne karar verilmiş ise de karar bu yönüyle, HMK'nın 26. maddesinde kabul edilmiş hâkimin, tarafların talep sonuçlarıyla bağlı olması ve ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremeyeceği kuralına aykırılık teşkil ettiğinden, davacı vekilinin istinaf nedeni yerinde görülmüştür. Açıklanan nedenlerle; uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli deliller toplanmadan ve değerlendirilmeden talepten başka bir şeye karar verilmiş olması nedeniyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak, davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/743 Esas - 2023/47 Karar sayılı 18/01/2023 tarihli kararının, HMK'nın 353(1)a-6 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE" Davacı tarafından yatırılan 269,85-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda gerekçeli karar sonra yazılmak üzere oybirliği ile HMK'nın 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere karar verildi.26/10/2023

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/60691 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.