6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Haksız rekabet davasında yetki itirazı ve yargı çevresi değişikliği

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/1877 E. 2023/1731 K. · · İlk derece: İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Tazminatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin

★ EmsalGörev ve yetkiHak düşürücü süreDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali

Mahkemenin nitelemesi: Haksız rekabet

Davacının nitelemesi: Yetki İtirazı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Haksız rekabetten kaynaklanan davalarda TTK'da yetkiye ilişkin özel bir düzenleme bulunmadığından, yetkili mahkeme HMK'nın genel yetki kurallarına (m.6 ve m.16) göre belirlenir. Yargı çevresinde yeni bir asliye ticaret mahkemesi kurulmuşsa, dava tarihi itibarıyla o yargı çevresindeki uyuşmazlıklarda yetkili mahkeme, yeni kurulan asliye ticaret mahkemesidir; davalının yetki itirazında farklı bir mahkeme (örneğin asliye hukuk mahkemesi) göstermiş olması, gösterilen yer ile yetkili asliye ticaret mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisi niteliğinde olduğundan itirazın geçerliliğini etkilemez ve ilk derece mahkemesi dosyayı bu yeni kurulan yetkili asliye ticaret mahkemesine göndermelidir.

Ele alınan sorunlar

Haksız rekabet davasında yetkili mahkemenin belirlenmesi → kısmi kabul

İddia: Davalı vekili, ilk derece mahkemesinin yetkisizlik kararının doğru olduğunu, ancak dosyanın Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesinin hatalı olduğunu; haksız fiilin işlendiği yerin müvekkilinin merkezi olan Kapaklı/Tekirdağ olduğunu, bu nedenle dosyanın Çerkezköy Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: TTK'nın haksız rekabete ilişkin hükümlerinde mahkemelerin yetkisine dair özel bir düzenleme bulunmadığından, haksız rekabet davalarında yetkili mahkeme HMK'daki genel kurallara göre belirlenir. HMK'nın 6. maddesindeki genel yetki kuralı gereğince davalının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir; ayrıca HMK'nın 16. maddesi gereğince haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir. Somut olayda davalının yerleşim yeri ve haksız fiilin işlendiği iddia edilen yer Kapaklı ilçesidir. Davalı vekilince yasal süresinde yetki itirazında bulunulmuş olup, itirazda Çerkezköy Asliye Hukuk Mahkemesi yetkili mahkeme olarak gösterilmiştir. Ancak HSK Genel Kurulunun 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararıyla, Çerkezköy ilçesinin yargı çevresini de kapsayacak şekilde Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi kurularak 01.09.2021 tarihinden itibaren faaliyete geçirilmiştir. Dava tarihi olan 17.01.2023 itibarıyla davalının yerleşim yeri ve haksız fiilin işlendiği yer bakımından yetkili mahkeme Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesidir. Davalı vekilinin itirazında Çerkezköy Asliye Hukuk Mahkemesini göstermiş olması, ticari dava niteliğindeki bu davada iki mahkeme arasındaki ilişkinin görev ilişkisi niteliğinde bulunması nedeniyle yetki itirazının geçerliliğini etkilemez. Bu nedenle mahkemece yetkisizlik nedeniyle davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi doğru olsa da, dosyanın Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi hatalıdır; kararın kesinleşmesi ve talep halinde dosyanın Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekir.

Gerekçe kaynağı: düzeltme

Emsal değeri

Yargı çevresinde yeni bir asliye ticaret mahkemesi kurulması halinde, dava tarihi itibarıyla yetkili mahkemenin bu yeni mahkeme olacağı ve yetki itirazında farklı bir mahkeme türü (asliye hukuk) gösterilmiş olsa da bunun ilişkinin görev ilişkisi niteliğinde bulunması nedeniyle itirazın geçerliliğini etkilemeyeceği hususunda emsal niteliktedir.

Usul tespitleri

Yetkili mahkeme
Haksız rekabetten kaynaklanan davalarda, TTK'da özel bir yetki düzenlemesi bulunmadığından HMK'nın genel yetki kuralları uygulanır; HMK m.6 gereğince davalının yerleşim yeri mahkemesi, HMK m.16 gereğince ise haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir. Bu yerlerin bağlı olduğu yargı çevresinde sonradan bir asliye ticaret mahkemesi kurulmuşsa, dava tarihinde faaliyette olan bu yeni mahkeme yetkilidir.
Hak düşürücü süre
HMK'nın 20. maddesi uyarınca, yetkisizlik kararının taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içinde dava dosyasının yetkili mahkemeye gönderilmesi talep edilmediği takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilir.
Dava şartı
yetkili mahkemede dava açılması

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
haksız rekabet yetki itirazı genel yetki özel yetki yargı çevresi görev ilişkisi dava şartı yokluğu

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 6HMK 16HMK 19/2HMK 20HMK 353(1)a-3

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2023/1877

KARAR NO 2023/1731

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 16/05/2023

NUMARASI 2023/41 Esas - 2023/384 Karar

DAVA

Tazminat (Haksız Rekabetten Kaynaklanan)

Yetki itirazının kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirketin 2005 yılında savunma sanayinin ihtiyaçları doğrultusunda otomatik bomba atar (...) projesini hayata geçirerek ürettiğini ve bu ürünün silahlı kuvvetler envanterine girdiğini, davalı şirketin haksız rekabet niteliğinde eylemlerde bulunarak müvekkili şirket çalışanlarını kendi bünyesine transfer ederek müvekkilinin ... projesine ilişkin gizli bilgilerini edinip müvekkilinin iş ürününü hukuka aykırı olarak birebir taklit ederek bu konuda açılan ihaleye girdiğini ve ihaleyi alarak müvekkilini zarara uğrattığını, davacının müvekkilinin iş planlarını ele geçirmek için proje başındaki müvekkili şirket çalışanını ayartarak kendi bünyesine kattığını, proje bilgilerini ele geçirerek ürünün taklidini ürettiğini, müvekkilinin 26 personelinin personelinin davalı şirket tarafından ayartıldığını, müvekkilinin ürününü ürettikten sonra savunma sanayinde açılan iki ihaleyi aldığını, davalı şirketin eylemlerinin haksız rekabet niteliğinde olduğunu belirterek, davalının haksız rekabet niteliğindeki eylemlerinin tespitine ve önlenmesine, 100.000-TL maddi ve 100.000-TL manevi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

CEVAP

Davalı vekili; HMK'nın 6. maddesi gereğince genel yetkili mahkeme davalının yerleşim yeri mahkemesi olup, kanunun 16. maddesi gereğince de haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olduğunu, haksız rekabet iddiası nedeniyle haksız fiilin işlendiği iddia edilen yerin müvekkilinin merkezi bulunan Kapaklı ilçesinin bağlı bulunduğu Çerkezköy adliyesi yetki sınırları içerisinde olduğunu, bu nedenle yetkili mahkemenin Çerkezköy Asliye Hukuk (ticaret)Mahkemesi olduğunu belirterek, davanın yetki yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece; haksız rekabet haksız fiilin özel bir türü olduğundan, haksız rekabete dayalı davalarda genel yetki kurallarının uygulanacağı, HMK'nın 16. maddesi uyarınca haksız rekabete ilişkin davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinin de yetkili olduğunu, davacı şirketin yerleşim yerinin Küçükçekmece, davalının ise Tekirdağ olduğu, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkili olmakla birlikte, dosya kapsamındaki bilgi belgelere göre haksız fiilin işlendiği iddia edilen yerin de davalının adresi olduğu,davacı şirketin adresinin Küçükçekmece/ İstanbul olduğu da dikkate alındığında, mahkemenin HMK'nın 16.

maddesine göre yetkili olmadığı, dolayısıyla gerek HMK'nın 6. maddesine göre genel yetkili mahkemenin davalının ikametgahı mahkemesi olduğu, gerek özel yetkiyi düzenleyen 16. maddesine göre de mahkemenin yetkili olmadığı, HMK'nın 16. maddesine göre davacının yerleşim yeri mahkemesinin de yetkili olması ve davacı vekilinin talepleri nedeniyle, davanın Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesinin gerektiği gerekçesiyle, davanın mahkemenin yetkisizliği nedeniyle usulden reddine, kararın kesinleşmesi ve talep halinde dosyanın Bakırköy Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili; mahkemenin yetkisizlik kararı doğru olmakla birlikte, mahkeme tarafından doğru şekilde yetkisizlik kararı verilerek, dosyanın yanlış mahkemeye gönderildiğini, HMK'nın 6. maddesine göre genel yetkili mahkemenin davalının yerleşim yeri mahkemesi olduğunu, HMK'nın 16. maddesine göre ise haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesinin de yetkili olduğunu, müvekkilinin haksız fiil ile haksız rekabete yol açtığı iddiası ile açılmış işbu davada, haksız fiilin işlendiği iddia edilen yerin müvekkili şirketin merkezi olarak kabul edilebileceğini, müvekkilinin merkez adresi ise Kapaklı/Tekirdağ olup, Çerkezköy Adliyesi sınırları içerisinde bulunduğunu, Çerkezköy Adliyesinde asliye ticaret mahkemesi bulunmadığından, ticaret mahkemesi sıfatıyla Çerkezköy Asliye Hukuk Mahkemelerinin yetkili olduğunu, dolayısıyla kararın aksine dosyanın Çerkezköy Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesinin gerektiğini belirterek, kararın kaldırılarak yetkisizlik kararına istinaden dosyanın Çerkezköy Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, haksız rekabetin tespiti ve önlenmesi ile haksız rekabetten kaynaklanan maddi ve manevi tazminatın tahsili istemine ilişkindir. TTK’nın haksız rekabete ilişkin hükümlerinde mahkemelerin yetkisine ilişkin özel bir düzenleme bulunmamaktadır. Bu nedenle haksız rekabet ile ilgili davalarda yetkili mahkeme HMK’daki yetkiye ilişkin genel kurallara göre belirlenmelidir. Bu kapsamda HMK'nın 6. maddesindeki genel yetki kuralı gereğince davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir. Ayrıca haksız fiillere ilişkin HMK’nın 16. maddesi hükmü ile, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkili kılınmıştır.

Somut olayda davacı şirketin adresi, Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesinin yetki çevresinde yer alan Küçükçekmece, davalının adresi ise Çerkezköy mahkemelerinin yetki çevresinde yer alan Kapaklı ilçesi olup, haksız rekabet olgusunun gerçekleştiği iddia edilen yer de yine davalının yerleşim yeri olan Kapaklı ilçesidir. HMK'nın 19/2. maddesinde; "Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz" hükmü mevcuttur. Somut olayda davalı vekilince yasal süresinde yetki itirazında bulunulmuştur. HSK Genel kurulunun 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararıyla, davalının yetki itirazında bildirdiği Çerkezköy ilçesinin yargı çevresini de kapsayacak şekilde Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi kurularak 01.09.2021 tarihinden itibaren faaliyete geçirilmiş olup, 17.01.2023 olan dava tarihinde davalının yerleşim yeri ve haksız fiilin işlendiği yer bakımından Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesi yetkilidir.

Bu durumda davalı vekilince yetki itirazında her ne kadar Çerkezköy Asliye Hukuk Mahkemesi yetkili mahkeme olarak gösterilmişse de, ticari dava niteliğindeki işbu dava bakımından Çerkezköy ilçesi Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı çevresi kapsamında yer almakta olup her iki mahkeme arasındaki ilişki görev ilişkisi niteliğinde bulunduğundan, davalı vekilinin yetki itirazı geçerlidir. Bu nedenle mahkemece yetkisizlik nedeniyle davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi doğru olsa da, kararın kesinleşmesi ve talep halinde dosyanın Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekirken, Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi hatalıdır.

Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile hükmün HMK'nın 353(1)a-3 maddesi uyarınca kaldırılarak, dosyanın görevli bulunan Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/05/2023 Tarih 2023/41 Esas - 2023/384 Karar sayılı hükmün HMK.'nın 353(1)a-3 gereği KALDIRILMASINA; "Davalı vekilinin yetki itirazının kabulüne ,mahkemenin yetkisizliğine Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesinin yetkili bulunduğuna, 6100 sayılı HMK'nın 20. maddesi gereğince kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde taraflardan birinin başvurusu halinde dosyanın yetkili bulunan Tekirdağ Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, HMK'nın 20. maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık kesin süre içinde, dava dosyasının yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmediği takdirde, DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA karar verileceğinin ihtarına, Dairemiz gerekçeli kararının taraflara tebliği sağlanmak üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine," Davalı tarafından yatırılan 179,90-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.

08/11/2023

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/60356 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.