Tür değiştirme kararı yok hükmündeyse tespit davasında hukuki yarar yoktur
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/2192 E. 2023/1885 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Ticari şirket (genel)istinaf başvurusunun esastan reddiKesinlik belirsiz
★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)
Gerekçe özeti
Limited şirkette tür değiştirme kararı, yönetim organının tür değiştirme planı hazırlayıp yeni türün şirket sözleşmesini genel kurula sunması olmadan alınmışsa, bu işlemler tamamlanmadan geçerli veya geçersiz bir kararın varlığından söz edilemeyeceğinden karar zaten hukuk aleminde doğmamış (yok hükmünde) sayılır; bu durumda kararın nisaplara uygun alınıp alınmadığından bağımsız olarak, kararın yokluğunun/hükümsüzlüğünün tespitini istemekte hukuki yarar bulunmaz.
Ele alınan sorunlar
Tür değiştirme kararının yokluğunun/hükümsüzlüğünün tespitinde hukuki yarar → ret
İddia: Davacı vekili, TTK 189 uyarınca aranan nisapların (sermayenin en az 3/4'ünün katılımı ve ortakların 3/4'ünün olumlu oyu) sağlanmadığını, genel kurula %74,5 oranını temsil eden ortakların katıldığını ve kararın sadece 3 ortağın olumlu oyu ile alındığını, bu nedenle mahkemenin kararın yok hükmünde olduğunu re'sen tespit etmesi gerektiğini, davalı şirketin ticaret siciline müracaat etmemiş olmasının hukuki yarar yokluğu gerekçesi olarak kullanılmasının hatalı olduğunu ileri sürmüştür.
Gerekçe: TTK 189. maddesi uyarınca limited şirketlerde tür değiştirme kararının alınabilmesi için sermayenin en az 3/4'ünün katıldığı genel kurulda, şirket ortaklarının 3/4'ünün olumlu oyu gerekmektedir; genel kurulun, şirketin en az %75 oranındaki sermayesini oluşturan ortakların mevcudiyeti ile toplanması ve toplanan ortakların en az dördünün olumlu oy kullanması şarttır. Ancak genel kurula davacı ve diğer bir ortak katılmamıştır. Gerek iptal davasında gerekse yokluğun tespiti talebinde hukuki yarar dava şartıdır. TTK 189(1) maddesi gereğince yönetim organı, tür değiştirme planı ile yeni türün şirket sözleşmesini genel kurula sunar; maddenin devamında kararın hangi nisaplarla alınacağı düzenlenmiştir. Genel kurulda yönetim organı tarafından hazırlanan bir tür değiştirme planı bulunmadığı gibi yeni türün şirket sözleşmesi de hazırlanıp genel kurula sunulmamıştır. Genel kurulun alacağı karar, yönetimin hazırladığı tür değiştirme planı ile yeni türün ana sözleşmesinin onaylanmasından ibarettir; bu işlemler yapılmadan geçerli veya geçersiz bir kararın alındığından söz edilemez. Anılan karar davacının oyu ile alınmış olsa dahi hukuk aleminde bir karar alındığı kabul edilemeyeceğinden, alındığı ileri sürülen karar tür değiştirmenin hayata geçirilmesi için gerekli nisaplara uygun alınmadığından yok hükmündedir ve bu kararın yok hükmünde olduğunun tespitinde davacının hukuki yararı bulunmamaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Limited şirkette tür değiştirme kararının, yönetim organının plan ve yeni sözleşme sunması aşamaları tamamlanmadan alınması halinde, bu kararın hukuk aleminde hiç doğmadığı (yok hükmünde olduğu) ve bu nedenle söz konusu yokluğun/hükümsüzlüğün tespitini isteyen davacının hukuki yararının bulunmadığı yönündeki değerlendirme, benzer nisap ve usul eksikliği içeren tür değiştirme kararlarına ilişkin tespit davalarında bölgesel ikna edici emsal niteliği taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Dava şartı
- hukuki yarar
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
hukuki yarar↗ tür değiştirme kararı↗ yokluk↗ hükümsüzlük↗ tür değiştirme planı↗ nisap↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2023/2192
KARAR NO 2023/1885
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 12/07/2023
NUMARASI 2023/310 Esas - 2023/622 Karar
DAVA
Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 30/11/2023
Davanın hukuki yarar yokluğundan reddine ilişkin verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili;
07. 09.2021 tarihinde yapılan genel kurul toplantısının 6. gündem maddesi tahtında davalı şirket türünün “anonim şirket”e dönüştürülmesine ilişkin alınan tür değiştirme kararının yokluğunun ve/veya hükümsüzlüğünün tespitine karar verilmesini; kanunun emredici hükümlerine ve ana sözleşmeye aykırı şekilde davalı şirketin 7 Eylül 2021 tarihli Genel Kurulun 6. gündem maddesi tahtında alınan tür değiştirme kararının yokluğunun ve/veya hükümsüzlüğüne tespitini, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
CEVAP
Davalı vekili;davacıya genel kurul toplantı davetinin Türkiye'deki son güncel ikamet adresine noter kanalıyla ve ayrıca aktif olarak kullandığı şahsi e-posta adresi üzerinden iletildiğini, davacının davayı açmakta hiçbir hukuki yararı olmadığını, ikame edilen tespit davasında davacının güncel hiçbir hukuki yararı olmadığını,davacının müvekkili şirket aleyhine ikame ettiği ortaklıktan çıkma davasının bekletici mesele yapılmasına karar verilmesini istemiştir.
İLK DERECE MAHKEME KARARI
Mahkemece; TTK'nun 1. ve TMK'nun 5. maddeleri uyarınca, anılan TBK'nın genel hükümlerinin ticari işlere de uygulanacağını ,hukuki yararı olanlar, kararın batıl veya geçersiz olduğunun tespitini talep edebileceğini, böyle bir davanın iptal davasında olduğu gibi bir süreye tabi olmadan her zaman açılmasının mümkün olduğunu,muhalefet şartı da bulunmadığını, 6102 sayılı TTK'nun Tür değiştirme karar ve tescili 189 maddede düzenlendiği; hukukî yarardan maksat, davacının sübjektif hakkına hukukî korunma sağlanması hususunda mahkemeye başvurmasında hâli hazırda hukuken korunmaya değer bir yararı bulunması olduğunu, davalı şirketin olağan genel kurul toplantı tutanağı ile 07/09/2021 tarihli 2020 mali yıla ilişkin olağan genel kurul toplantısına ilişkin 6.gündem maddesi ile şirketin tür değiştirme yolu ile anonim şirkete dönüştürülmesine ilişkin davada, kanunen öngörülen karar nisabı sağlanamaması nedeniyle karar hüküm doğurmadığını, şirket müdürler kurulu tarafından bu konuda herhangi bir çalışma yürütülmediğini, sicilde kararın ilan edilmediği, halen şirketin limited şirket olarak kayıtlı olduğu, davacının bu davayı açmakta hukuki yararı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; 6102 Sayılı TTK'nın 189. Maddesi uyarınca, limited şirketlerde tür değiştirme kararının alınabilmesi için sermayenin en az ¾ ünün katıldığı genel kurulda, şirket ortaklarının ¾ ünün olumlu oyu gerektiğini, şirketin en az %75 oranındaki sermayesini oluşturan ortakların mevcudiyeti ile toplanması ve ortakların en az dördünün olumlu oy kullanması gerektiğini, %74,5 oranı temsil eden ortakların katılımı ile toplandığını ve 6. gündem maddesi ile şirketin anonim şirkete dönüştürülmesi kararının 3 ortağın olumlu oyu ile alındığını, mahkeme tarafından kararın "yok" hükmünde "hükümsüz" nitelikte olduğu resen tespit edilmesi gerekirken davalı şirket tarafından ticaret siciline müracaat edilmemesi nedeniyle hukuki yarar yokluğunda davanın reddine karar verilmesi hatalı olduğunu, müvekkili tarafından davalı şirket aleyhine Bakırköy 7.
ATM nin 2022/551 E. sayılı dava dosyası tahtında ortaklıktan çıkma davası açılmış olup halen derdest olduğunu, ortaklıktan çıkma davası sadece limited şirketler için düzenlendiğinden tür değişikliğine ilişkin karar alınarak davanın engellenmek istendiğini ileri sürerek kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava konusu; Davalı Şirketin 7 Eylül 2021 tarihli Genel Kurulun 6. gündem maddesi olup davalı şirketin türünün anonim şirkete dönüştürülmesine karar alınmıştır. TTKnın 189. maddesinde limited şirketlerde tür değiştirme kararının alınabilmesi için sermayenin en az ¾ ünün katıldığı genel kurulda, şirket ortaklarının ¾ ünün olumlu oyu gerekmektedir. Davalı şirketin tür değiştirme kararı alabilmesi için genel kurulun, şirketin en az %75 oranındaki sermayesini oluşturan ortakların mevcudiyeti ile toplanması ve toplanan ortakların en az dördünün olumlu oy kullanması gerekmektedir. Ancak,genel kurula davacı ... ve diğer ortak ... katılmamıştır. Gerek iptal davası gerekse yokluğun tesbiti talebinde de hukuki yarar dava şartıdır.
TTK nın 189(1) maddesi gereğince "yönetim organı tür değiştirme planı ile yeni türün şirket sözleşmesini genel kurula sunar. Maddenin devamında; tür değiştirme kararının hangi nisaplarla alınacağını düzenlemiştir.Genel kurulda yönetim organı tarafından hazırlanan bir tür değiştirme planı olmadığı gibi yeni türün şirket sözleşmesinin hazırlanıp genel kurula sunulmadığı anlaşılmaktadır. Genel kurulun alacağı karar yönetimin hazırladığı tür değiştirme planı ve yeni türün ana sözleşmesinin onaylanmasıdır.Bu işlemler yapılmadan geçerli-geçersiz bir karar alındığından söz edilemeyecektir. Anılan karar davacının oyu ile alınmış olsa dahi hukuk aleminde bir karar alındığı kabul edilemeyeceğinden, alındığı ileri sürülen karar ile tür değiştirmenin hayata geçirilmesi için gerekli olmadığından nisaplara uygun alınmadığı gerekçesiyle yok hükmünde olduğunun tesbitinde davacının hukuki yararı bulunmadığından istinaf sebepleri yerinde olmayan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 30/11/2023
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/59752 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi