I · Yargıtay 11. HD kararı II · İncelenen istinaf kararı (12. HD)

İtirazın iptali davasında takibin yetkili icra dairesinde yapılmış olması dava şartıdır

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2019/2773 E. 2020/1296 K. ·

OnandıKesin

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi: Taşıma

Gerekçe özeti

İtirazın iptali davasının dinlenebilmesi, dayanağı olan icra takibinin yetkili icra dairesinde yapılmış olmasına bağlıdır; HMK 114/2 uyarınca dava şartı olan bu koşul gerçekleşmemişse dava, HMK 115/2 gereği dava şartı yokluğundan usulden reddedilir.

Ele alınan sorunlar

İtirazın iptali davasının dinlenebilmesi için takibin yetkili icra dairesinde yapılmış olmasının dava şartı olup olmadığı → ret

İddia: Davalı, aleyhine başlatılan icra takibinin yetkisiz icra dairesinde açıldığını, Kahramanmaraş icra dairelerinin yetkili olduğunu savunmuştur.

Gerekçe: İtirazın iptali davasının dinlenebilmesi için öncelikle takibin yetkili icra dairesinde yapılmış olması gerekir; HMK'nın 114/2. maddesi uyarınca bu husus dava şartıdır. Yetkili icra dairesinde yapılmış bir takip bulunmadığından, dava şartı yokluğundan HMK'nın 115/2. maddesi gereği davanın usulden reddi gerekir. (Yargıtay'ca onanan İlk Derece Mahkemesi gerekçesi)

Emsal değeri

İtirazın iptali davasında takibin yetkili icra dairesinde yapılmış olmasının dava şartı sayılması yönünden bağlayıcı içtihat değeri taşır.

Usul tespitleri

Yetkili mahkeme: İtirazın iptali davasının dinlenebilmesi için icra takibinin yetkili icra dairesinde yapılmış olması gerekir; yetkisiz icra dairesinde yapılan takibe dayalı dava dinlenemez.
Dava şartı: İtirazın iptali davasında takibin yetkili icra dairesinde yapılmış olması (HMK 114/2)

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali↗ icra dairesinin yetkisi↗ dava şartı↗ usulden ret↗

Atıf yapılan mevzuat: HMK — HMK 114/2 HMK 115/2

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

11. Hukuk Dairesi 2019/2773 E. , 2020/1296 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 11/12/2018 tarih ve 2018/258 E- 2018/1224 K. sayılı kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nce verilen 09/04/2019 tarih ve 2019/672 E- 2019/506 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında taşımacılık sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeye göre davalıya 06/02/2018 günü teslim edilen polyester iplik mallarının davalının çalışanı tarafından çalındığının anlaşıldığını, davalı şirketçe karşılanmayan zararın tahsili amacı ile İstanbul 30. İcra Müdürlüğü'nün 2018/6375 esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, davalının haksız ve kötü niyetli olarak takibe itiraz ettiğini, beyanla itirazın iptaline, takibin devamına, davalı aleyhine %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, müvekkili aleyhine başlatılan icra takibinin yetkisiz icra dairesinde açıldığını, Kahramanmaraş icra dairelerinin yetkili olduğunu, alacağın miktarı konusunun belli olmadığı, müvekkilinin taşınan malları Sompo Japon Sigortaya sigorta ettirdiğini, bu sebeple bu şirketinde davaya ihbar olunan sıfatı ile dahil edilmesinin gerektiğini, davacının sigorta şirketine başvurması gerekirken doğrudan müvekkiline başvurduğunu bildirerek davanın reddi ve davacı aleyhine %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; itirazın iptali davasının dinlenebilmesi için öncelikle takibin yetkili icra dairesinde yapılmış olması gerektiği, HMK 114/2 maddesi uyarınca bu hususun dava şartı olduğu yetkili icra dairesinde yapılmış bir takip bulunmadığından dava şartı yokluğundan HMK 115/2 maddesi gereği davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili istinaf kanun yoluna başvuruda bulunmuştur.

Bölge Adliye Mahkemesince itirazın iptali davasının dinlenebilmesi için öncelikle yetkili icra dairesinde yapılmış bir takip gerektiği ve bu hususun HMK 114/2 maddesi uyarınca dava şartı olduğu dikkate alındığında yetkili icra dairesinde yapılmış bir takip bulunmadığından dava şartı yokluğundan HMK 115/2 maddesi gereği davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun görülmekle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ

Yukarda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, HMK'nın 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı bakiye 10,00 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, 12/02/2020 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/596498400 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz

İncelenen istinaf kararı — İst. BAM 12. HD

Bu Yargıtay 11. HD kararı, aşağıdaki İstinaf Dairesi kararının temyiz incelemesidir. Temyiz sonucu: Onandı

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/672 E. 2019/506 K.

Taşımacılık alacağında itirazın iptali davasında yetkili icra dairesi

Gerekçe özeti

Eşya taşımadan doğan uyuşmazlıklarda genel yetkili yer (davalının yerleşim yeri) dışında malın teslim alındığı veya teslim için öngörülen yer icra dairesi de yetkilidir. Birden fazla yer yetkili olduğunda seçim hakkı önce alacaklıya aittir; alacaklı bu hakkını yetkisiz bir icra dairesi yönünde kullanırsa seçim hakkı borçluya geçer ve borçlunun yetki itirazı üzerine takip yetkisiz sayılır. İtirazın iptali davasının dinlenebilmesi için takibin yetkili icra dairesinde yapılmış olması HMK 114/2 uyarınca bir dava şartıdır; bu şart gerçekleşmemişse dava HMK 115/2 gereği dava şartı yokluğundan usulden reddedilir.

Emsal değeri

Taşıma sözleşmesinden doğan alacaklarda seçimlik yetkinin alacaklı tarafından yanlış kullanılması halinde seçim hakkının borçluya geçtiği ve yetkili icra dairesinde takip yapılmasının itirazın iptali davası için dava şartı olduğu yönündeki tespit, benzer taşımacılık alacağı uyuşmazlıklarında yetki itirazlarının değerlendirilmesi açısından emsal niteliktedir.

Kavramlar: itirazın iptali yetkili icra dairesi seçimlik yetki dava şartı taşıma sözleşmesinden doğan uyuşmazlık

İstinaf (12. HD) kararının tam metni

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/672

KARAR NO 2019/506

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 11/12/2018

NUMARASI 2018/258 E.-2018/1224 K.

DAVA

İtirazın İptali

İSTİNAF KARAR TARİHİ 09/04/2019

İlk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında Taşımacılık Sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeye göre davalıya 06/02/2018 günü teslim edilen polyester iplik mallarının akibeti sorulduğunda davalının çalışanı tarafından malların çalındığının anlaşıldığını, davalı şirket ile görüşüldüğünde ise olumsuz karşılık verilmiş olduğundan alacağın tahsili amacı ile İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, davalının haksız ve kötü niyetli olarak bu takibe itiraz ederek durdurduğunu, müvekkilinin alacağının tahsili amacı ile davanın açılarak yapılan itirazın iptaline takibin kaldığı yerden devamına karar verilmesini, davalı aleyhine %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, müvekkili aleyhine başlatılan icra takibinin yetkisiz icra dairesinde açıldığını, yetkili icranın Kahramanmaraş icra daireleri olduğunu, müvekkili şirketin malı çalan kişileri bulduğunu bu konu ile ilgili Kahramanmaraş CBS'nin 2018/4018 dosya numarası ile işleminin devam ettiğini, davacının müvekkili şirkete başvuru yapmadan direk icra takibi başlattığını, alacağın miktarı konusunun belli olmadığını tespiti için yargılamanın gerektiğini, müvekkilinin taşınan malları ... sigorta ettirdiğini, bu sebeple bu şirketinde davaya ihbar olunan sıfatı ile dahil edilmesinin gerektiğini, davacının sigorta şirketine başvurması gerekirken doğrudan müvekkiline başvurduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini, davacı aleyhine %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, itirazın iptali davasının dinlenebilmesi için öncelikle yetkili icra dairesinde yapılmış bir takip yapılmış olması gerektiği ve bunun HMK 114/2 maddesi uyarınca dava şartı olduğu hususu dikkate alındığında yetkili icra dairesinde yapılmış bir takip bulunmadığından itirazın iptali davasının yetkili icra dairesinde takip yapılmış olması dava şartı yokluğundan HMK 115/2 mdaddesi gereği reddi gerektiği gerekçesiyle, icra takibinin yapılmış olduğu İstanbul İcra Müdürlüğü dosya kapsamı itibariyle yetkili olmayıp, yetkili icra dairesinde yapılmış bir takip olmadığı ve davalı tarafça icra dairesinin yetkisine de itiraz edilmiş olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; haksız fiilin meydana geldiği yer mahkemesinin yetkili olduğunu, sözleşmenin yapıldığı yer mahkemesinin de yetkili olduğunu, malın teslim alındığı yer mahkemesinin de yetkili olduğunu,davalının yetki itirazının reddine karar verilerek işin esasına girilmesi gerekirken davanın yetki yönünden reddetmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu kanısına varılarak ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden yargılama yapılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; taşımacılık sözleşmesi kapsamında malları davalı şirkete teslim eden davacının, mallarını kaybeden davalıya karşı İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün.... esas sayılı takip dosyası ile başlatılmış olan icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın iptali davasıdır. İtirazın iptali davasının dinlenilme koşullarından bir tanesi de takibin yetkili icra dairesinde usulüne uygun olarak yapılmış olmasıdır.HMK 6(1) maddesinde düzenlenen genel yetkili yer dışında ,TTK nun 890(1) maddesinde birinci ve ikinci kısım (eşya taşıma) hükümlerine tabi taşımadan doğan hukuki uyuşmazlıklarda ,malın teslim alındığı veya teslim için öngörülen yer mahkemesi de yetkilidir.Somut olayda ; davalı tarafından davacı adına düzenlenen 6.2.2018 tarihli navlun faturasında ;taşımanın Silivri -K.Maraş güzergahında yapıldığı anlaşılmaktadır.Davacının iddiasına göre emtia alıcısına ulaşmamıştır.

Dava dilekçesinde açıkça malların müvekkili şirketin merkezinden Kahramanmaraş'a taşınacağı bildirilmiştir. İTO internet sorgulama ekranından alınan firma sicil bilgilerine göre davacı şirketin adresinin Silivri olduğu, davalı tarafın yerleşim yerinin ve malların teslim edileceği yerin de Kahramanmaraş olduğu ,emtianın icra takibinin yapıldığı İstanbul İcra dairesi ve mahkemesi yargı alanında zarara uğradığına dair bir bilgi yoktur.Buna göre davacı emtianın yükleme yeri ve zarar gören sıfatıyla Silivri icra dairesinde takip yapabileceği gibi ; HMK 6(1) gereği davalının yerleşim yeri ve emtianın teslim edileceği Kahramanmaraş İcra Dairesinde takip yapabilecektir. Dava açarken ve icra takibi başlatılırken seçimlik yetki kapsamında birden fazla mahkeme ve icra dairesinin yetkili olması halinde seçim hakkı davacı alacaklı da olup davacı alacaklı seçim hakkını yetkisiz icra dairesi olan İstanbul(Çağlayan) icra daireleri yönünde kullandığından, seçim hakkı davalı borçluya geçmiş, davalı borçluda genel yetkili icra dairesi olan Kahramanmaraş icra daireleri yönünde seçim hakkını kullanmıştır.Bu nedenle itirazın iptali davasının dinlenebilmesi için öncelikle yetkili icra dairesinde yapılmış bir takip gerektiği ve bu hususun HMK 114/2 maddesi uyarınca dava şartı olduğu dikkate alındığında yetkili icra dairesinde yapılmış bir takip bulunmadığından itirazın iptali davasının yetkili icra dairesinde takip yapılmış olması dava şartı yokluğundan HMK 115/2 maddesi gereği reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygun görülmüş davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi. 09/04/2019