Rehin bedeli takip sonrası ödenirse dava konusuz kalır

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2023/478

KARAR NO 2024/327

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 03/03/2022

NUMARASI 2019/306 Esas - 2022/152 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Ticari İşletme Rehninden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 27/02/2024

Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirketin davalı ...Tic. AŞ'ye çimento ve hazır beton satıp teslim ettiğini; davalı ...Ltd. Şti'nin de bu ilişkiden doğacak alacaklarını temini için Gebze ... Noterliğinde 09/04/2018 tarihinde ... yevmiye nolu olarak düzenlenen rehin sözleşmesiyle ... plakalı araçları rehin ettiğini; rehin sözleşmesiyle temin edilen borcun ... AŞ tarafından ödenmediğini,borçlu şirketin İstanbul Anadolu 1. ATM'nin 2018/1027 Esas sayılı dosyasıyla konkordato talep ettiğini, her ne kadar konkordato tedbiri verilmişse de tedbir kararının 5. maddesinde rehinin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapılabileceğinin sadece rehinli malın satışının yapılamayacağının düzenlendiğini; daha sonra aynı mahkemece 11/03/2019'da konkordato talebinin de reddedildiğini kararın kesinleştiğini, kök borçlu tarafından bu kez de kötü niyetli olarak Gebze ATM nin 2019/179 Esas sayılı dosyasında konkordato için başvurulduğunu o dosyada konkordato tedbiri verilmediğini, bu nedenle de rehinin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapılmasına bir engel bulunmadığını belirterek;

rehnin paraya çevrilmesi yoluyla davalılar aleyhine Anadolu ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına icra takibi başlattıklarını, davalıların haksız bir itirazla takibi durdurduklarını belirterek, itirazın iptaline, takibin devamına ve davalılardan %20 icra inkar tazminatının tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Tic. AŞ vekili, icra takibine itiraz ettiklerini, müvekkili şirketin takip alacaklısına herhangi bir borcu bulunmadığını, ayrıca takip anında müvekkili şirket yönünden konkordato davası nedeniyle verilen tedbir kararı bulunduğunu, buna rağmen icra takibi başlatıldığını belirterek davanın reddini istemiştir.Diğer davalı , davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, takip konusu alacak rehnin paraya çevrilmesi talebiyle gerçekleştirildiği, rehine konu eşya 4 adet ticari kamyon olduğu, taraflar arasında noterde düzenlenmiş rehin sözleşmesi ile rehin veren ve kamyonların sahibi olan ... Tic Ltd. Şti. diğer davalı olan ... AŞ'nin ...'dan alacağı emtialardan dolayı oluşacak alacağını temin için rehin verdiği, İcra takibine her iki borçlu vekili tarafından ... AŞ'nin takip alacaklısına herhangi bir borcu bulunmadığını, bu nedenle takibin haksız olduğunu bildirmiş, itiraz üzerine bir yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığını, taraflar arasındaki üçlü ilişki ihtilafsız bulunduğundan; mahkemece takip esnasında borcu teminat altına alınan ... AŞ'nin davacı şirkete borcu olup olmadığı, borcu varsa miktarı hususunda inceleme yapıldığı, rehinin paraya çevrilmesi yoluyla takip esnasında davacı şirketin ...

AŞ'den 52.837.927,45-TL alacağı olduğu belirlendiğini, eldeki dava yönünden takip anındaki borcun rehin bedeli olan 355.000-TL ya da üzerinde olup olmadığının önem arz ettiği, bu miktarın üzerinde bir borcun çıkması halinde artık rehin limitinin üzerinde kalan kısmın önem arz etmediği sebebiyle ek rapor alınmasına gerek görülmediği, ... AŞ aleyhine yapmış olduğu ve derdest olan icra takiplerinde 355.000-TL'lik rehin limitinin çok üzerinde takibin derdest olduğu anlaşıldığından bu yönde de ilave bir inceleme yapılmasına gerek bulunmadığını, asıl borçlu hakkındaki konkordato davasının reddedildiği, tedbir kararının kalktığı, böylece satışa engel bir durumun dahi bulunmadığı; daha sonra Gebze ATMnde açılan davada da takibi engelleyici bir durumun söz konusu olmadığı, rehin veren tarafından ...

AŞ'nin ... olan borcunun 4 adet kamyonla, 355.000-TL teminat altına alındığı; ...'nun ... AŞ'den alacağının bu limitin çok çok üstünde bulunduğu nazara alınarak itirazın iptaline %20 oranda icra inkar tazminatının davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ...Tic. Ltd. Şti. (...) vekili; rehinli araçların malikinin ... Tic Ltd Şti (Eski ünvanı: ... Limited Şirketi), rehin limitinin 355.000-TL olduğu, rehin limitinin üzerindeki bir rakamın iş bu davaya konu takip dosyasında talep edilemeyeceği, talep edilse bile söz konusu talebin muhatabının asıl borçlu diğer davalı ... Tic. AŞ olduğu açıkça hüküm altına alınmış olup; rehin borçlusu sadece rehin limiti ile sorumludur ve ‘Rehinle teminat altına alınan ana para borcu, faiz, icra takip giderleri ve taraflarca kararlaştırılan eklentilerden oluşan toplam borç miktarı rehin limitini aşamaz şeklinde olduğunu, rehin limiti olan 355.000-TL, asıl borçluya olan kanuni rücu hakkımızdan doğan haklarımız saklı kalmak kaydıyla iş bu davaya konu icra takip dosyasına ödenmiş olup (EK-1);

iş bu davaya konu takip hukuki neticeleri ile birlikte müvekkil rehin borçlusu bakımından ortadan kalktığından davanın müvekkili rehin borçlusu bakımından bakımından konusuz kaldığından bahisle kararın kaldırılarak davanın müvekkili rehin borçlusu bakımından konusuz kaldığına ilişkin istinaden yapılacak inceleme neticesinde karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; davalı ... şirketinin borçlarından 355.000-TL'sine teminat olmak üzere diğer davalı tarafından verilen menkul rehnine konu araçların paraya çevrilmesine ilişkin takipte karar tarihinden sonra rehin tutarının rehin borçlusu tarafından ödenmesi nedeniyle konusuz kaldığına ilişkin istinafına ilişkindir. İlk derece mahkemesince asıl borçlunun borçlarının rehin tutarını aşan miktarda borçlu olduğundan rehin tutarı ile sınırlı olarak sorumlu olduğunun kabulü ile itirazın iptaline ve %20 oranda icra inkar tazminatına hükmedildiği bu karardan sonra da; rehin borçlusu tarafından icra müdürlüğüne rehin tutarının depo edildiği anlaşılmaktadır.Rehin tutarı rehin borçlusu tarafından ödendikten sonra, İcra Müdürü tarafından icra takibine devam edilmesi üzerine rehin borçlusu tarafından rehin ve yakalama şerhinin kaldırılması için İcra Hukuk Mahkemesine şikayet yoluna gidildiği;

İstanbul Anadolu 24.İcra Hukuk mahkemesi tarafından verilen 2023/87 esas 2023/180 karar sayılı, 23.02.2023 tarihli karar ile" rehin sözleşmesinin 355.000-TL için yapıldığı, takibinde bu miktar için başlatıldığı, alacaklı vekili tarafından itirazın iptalinde hükmolunan (icra inkar tazminatı, vekalet ücreti, yargı gideri) alacakların da takibe dahil edilerek borç muhtırası gönderilmesini talep etmiş bu talep kabul edilmişse de; rehin tutarını aşacak şekilde takibe ilave yapılamayacağından ilamda hükmedilen icra inkar tazminatı, yargı gideri ve ilam vekalet ücretinin için ayrı bir takip başlatılması gerektiği, rehin tutarı yatırıldığından yakalama şerhi ve rehin şerhlerinin kaldırılması gerekçesiyle şikayetin kabulüne karar verilmiş,kararın gereği icra müdürü tarafından yerine getirilmiştir.

Rehin borçlusu ve asıl borçlu, zorunlu dava arkadaşı olup, esasen rehinli takibin infazen kapatılması ve rehin bedeli yatırıldığından rehin şerhlerinin kaldırıldığı, her ne kadar asıl borçlu tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmasa da zorunlu takip ve dava arkadaşı olması nedeniyle davalı...'nun başvurusundan ve kaldırma kararından yararlanacağı, rehinli takibe devam olanağı kalmadığı anlaşılmakla her iki borçlu yönünden konusu kalmayan dava nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, kararın ferilerinden aynen sorumlu tutulmalarına, karardan sonra yapılan ödeme nedeniyle dava konusuz kaldığından davacı yararına icra inkar tazminatına ve yargı giderine hükmolunmasına karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı ....Ltd. Şti. (...) vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/03/2022 Tarih 2019/306 Esas - 2022/152 Karar sayılı kararın HMK'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA;"Davanın konusu kalmadığından davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına,355.000- TL asıl alacak üzerinden %20 oranında hesaplanan 71.000-TL icra inkar tazminatının davalılardan tahsiliyle davacıya verilmesine," İlk derece yargılamasına ilişkin olarak ;"Alınması gereken 427,60-TL harcın, davacı tarafından mahkeme veznesine yatırılan 4.287,52-TL peşin harçtan mahsubuna fazla olan 3.859,92‬-TL harcın talep halinde davacıya iadesine, Davacı tarafından yatırılan toplam 472-TL harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine,Davacı tarafından yapılan 18 tebligat masrafı 220,50-TL ile talimat bilirkişi inceleme ücreti 1.500-TL toplamı 1.720,50-TL yargı giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,Davacı lehine takdir olunan 33.300-TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,Arabulucuya ödenen 1320-TL arabulucu ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, Talep halinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine," Davalı ...Ltd.

Şti. (...) tarafından yatırılan 6.062,90-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Davacı tarafından yapılan 155-TL istinaf yargı giderinin davalı ....Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 27/02/2024