Kredi sözleşmesine dayalı ihtiyati haciz taleplerinde yaklaşık ispat
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/2491 E. 2024/23 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsalİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Gerekçe özeti
Kredi sözleşmesine dayalı ihtiyati haciz taleplerinde alacağın kesin ispatı aranmaz; taraflarca imzalanmış ve imzası inkar edilmeyen kredi sözleşmesinin bulunması, borcun ödenmemesi nedeniyle hesabın kat edilmesi ve kat ihtarnamesinin borçluya tebliğ edilmiş olması hâlinde alacağın muaccel olduğu ve yaklaşık ispat şartının yerine getirildiği kabul edilir; ihtiyati hacze itiraz da İİK 265 uyarınca yalnızca haczin dayandığı sebepler, yetki ve teminatla sınırlı olarak incelenir.
Ele alınan sorunlar
Kredi sözleşmesine dayalı alacağın muaccel olup olmadığı ve ihtiyati haciz koşullarının oluşup oluşmadığı → ret
İddia: Borçlular vekili; alacağın muaccel olmadığını, vadesi gelmemiş bir borç için ihtiyati haciz istenemeyeceğini, İİK 257/II koşullarının oluşmadığını, müvekkillerin taşınmazları ve ticari faaliyetlerinin devam ettiğini, alacağın miktarı ve varlığının yargılamayı gerektirdiğini ileri sürerek ihtiyati haczin kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: İİK 258/1 uyarınca ihtiyati haciz talep eden, alacağın varlığını ve gerektiğinde haciz sebeplerini mahkemeye kanaat getirecek şekilde yaklaşık olarak ispatlamakla yükümlüdür; bu, usul hukuku kurallarına göre kesin veya tam ispat anlamına gelmez. İhtiyati haciz yargılamasının amacı, maddi hukuka dayanan hakkı nihai olarak çözmek değil, etkin hukuki himaye sağlamaktır; maddi hukuka göre haklılık, İİK 264 kapsamındaki inceleme veya açılacak menfi tespit/istirdat davasında değerlendirilecektir. Kredi sözleşmelerine dayalı ihtiyati haciz taleplerinde, taraflarca imzalanmış ve imzası inkar edilmeyen kredi sözleşmesinin bulunması, borcun ödenmemesi nedeniyle hesabın kat edilmesi ve kat ihtarnamesinin borçluya tebliğ edilmiş olması hâlinde ihtiyati haciz istenebilir. Somut olayda alacaklı banka, 2018 tarihli genel kredi sözleşmesi ile 05/09/2023 tarihli kat ihtarı ve tebliğ evraklarını ibraz etmiş; hesabın kat edildiği ve alacağın muaccel hale geldiği anlaşılmakla ihtiyati haciz talep edebilme şartlarının oluştuğu tespit edilmiştir. İİK 265 uyarınca borçlunun itirazı, mahkemenin ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, yetkiye ve teminata hasren yaptığı inceleme çerçevesinde değerlendirilir; ileri sürülen itiraz sebepleri bu kapsamda yazılı sebeplerden olmadığından itirazın reddi hukuka uygundur.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kredi sözleşmesine dayalı ihtiyati haciz taleplerinde alacağın muacceliyetinin, hesabın kat edilmesi ve kat ihtarının tebliği ile yaklaşık ispat düzeyinde kanıtlanmış sayılacağına ve ihtiyati hacze itirazın İİK 265 kapsamında sınırlı inceleneceğine ilişkin tespitleri bakımından bölgesel ikna edici emsal niteliği taşır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ yaklaşık ispat↗ muacceliyet↗ hesabın kat edilmesi↗ kat ihtarnamesi↗ genel kredi sözleşmesi↗ müteselsil kefalet↗ ihtiyati hacze itiraz↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2023/2491
KARAR NO 2024/23
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 23/10/2023 (Ek Karar)
NUMARASI 2023/578 D.İş 2023/577 Karar
İHTİYATİ HACİZ TALEP EDEN
TALEP İhtiyati Hacze İtiraz
İhtiyati hacze itirazın reddine ilişkin ek kararın itiraz edenler vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TALEP
Alacaklı vekili; borçlulardan ... AŞ ile müvekkili banka arasında Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığını, diğer borçlularında bu sözleşmeyi müşterek borçlu müteselsil kefil olarak imzaladığını, kredinin ödenmemesi üzerine banka tarafından hesabın kat edildiğini, kat ihtarının tebliğ edildiğini, ancak borcun ödenmediği belirtilerek 51.501.341,03 TL alacak için ihtiyati haciz kararı verilmesi talep edilmiştir.
İHTİYATİ HACİZ KARARI
Mahkemece; İİK 257 maddesi gereğince ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın muaccel olması ve kuvvetle muhtemel olmasının gerekli ve yeterli olduğu; ... SanAŞ nin davacı alacaklı ile genel kredi sözleşmesi imzaladığı, diğer borçluların ise iş bu sözleşmenin müteselsil kefilleri olduğu; kefalet miktarlarının kefilin isim ve soy ismi el yazısı ile alındığı; sözleşmedeki toplam kefil olunan bedelin, 11.000.000- USD olduğu,talebin kefalet limitinin altında olduğu; kefaletin ihtiyati hacze konu miktarın üzerinde olduğu; davacı alacaklının sunduğu ihtarname ve hesap özetinden de kullanılan kredinin karşı tarafça ödenmediğini, iade edilmediği; kat ihtarının tebliğ edildiği, alacağın muaccel olduğu,genel kredi sözleşmesinde taraflar arasında ihtilaf çıkması halinde banka kayıtlarının esas alınması hususunda delil sözleşmesi bulunduğu göz önüne alınarak talebin kabulüne davacının iddia ettiği 51.501.341,03-TL alacak miktarı ile sınırlı olmak üzere borçlular hakkında ihtiyati haciz kararı verilmiştir.
İTİRAZ
Borçlular vekili; alacağın muaccel olmadığını bu nedenle ihtiyati haciz istenilemeyeceğini, vadesi gelmemiş bir borç için ancak borçluların kaçma tehlikesi bulunduğu hallerin mevcut olması gerektiğini, bunun da mevcut olmadığını belirterek ihtiyati haczin kaldırılmasını talep etmişlerdir.
EK KARAR
Mahkemece, alacaklı banka tarafından ... San. A.Ş'ye kredi verildiği, diğer borçluların sözleşmeyi müteselsil kefil sıfatı ile imzaladıkları, kredinin borçlu şirket tarafından ödenmemesi üzerine banka tarafından hesabın kat edildiği, kat ihtarının borçlu ve kefillere tebliğe çıkarıldığı; söz konusu tebligatların borçluların bankaya bildirdikleri adreslere çıkarıldığı bu durumun temerrüt yönünden geçerli olduğu, sözleşme gereğince ödenmeyen taksitle birlikte alacağın kalan tamamının muaccel olacağının düzenlendiği, ödeme planı ve hesap ekstresine göre ödemenin taksit tarihi gelmesine rağmen gerçekleşmediği bu nedenle alacağın muaccel olduğu; taraflar arasında ihtilaf halinde de banka kayıtlarının esas alınacağı;
banka kayıtlarına göre bu durum ortaya çıktığından alacağın da muaccel olduğu kabul edilerek itirazın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İhtiyati haciz kararına itiraz edenler vekili;müvekkili ...AŞ nin yurtiçi ve yurtdışı pek çok projeyi yürüttüğünü vadesi geçen ve muaccel olan bir borç bulunmadığını ,müvekkil şirketin ve ortaklarının halihazırda onlarca aktif taşınmazı mevcut olduğunu , şirketin ihtiyati haciz riski altında olması, Türkiye'de devam ettirdiği projelerinin de aksamasına sebep olacağını, İİK'nın 257/II. maddesinde yazılı koşulların mevcut olmadığını ,muayyen ikametgaha sahip olup, her türlü ticari faaliyetlerine devam ettiklerini ,Yargıtay ilamlarından görüleceği üzere ihtiyati haciz kararının verilmesinde takdir yetkisi açıkça mahkemeye verilmiş olduğundan ve işbu davada davacı vekili tarafından dosyaya sunulan bilgi ve belgelerin alacağın ve ihtiyati haciz sebeplerinin varlığı hakkında mahkemede kanaat uyandırmaya yeterli olmadığı halde aleyhe olarak ihtiyati haciz kararı verildiğini , talep konusu alacağın mahiyeti, miktarı, faiz vs.
diğer ferilerine karşı noter aracılığıyla yukarıda da belirtildiği üzere itiraz edildiğinden, alacağın miktarı ve varlığı yargılamayı gerektirir nitelikte olduğunu ,yapılan ödemeler belirtilmediğini , haksız ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." Bu madde uyarınca İhtiyati haciz talep eden, İİK'nın 257/1. maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve borcun vadesinin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır. Mahkemenin “alacağın varlığına kanaat edinmiş olmasından” anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin veya tam olarak ispatı değildir. Diğer hukukî himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç, davaya ilişkin bir yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip uyuşmazlığı esastan sona erdirmek değildir.
İhtiyati hacizde amaç, ihtiyati tedbire benzer şekilde, Anayasanın 2’nci maddesinde yer alan “hukuk devleti” ilkesinin bir gereği olarak, bireylere etkin hukukî himaye sağlamaktır. İhtiyati haciz yargılamasında, etkin hukukî himaye sağlamak, bunu sağlarken mümkün olduğunca çabuk ve seri hareket etme gerekliliği, usul kurallarına göre maddi hukuka dayanan hakkın araştırılmasından önce gelir. Maddi hukuka göre kimin haklı kimin haksız olduğu ve Medeni Kanunun 2’nci maddesindeki sınırlamaların aşılıp aşılmadığı İİK’nın 264’üncü maddesi çerçevesinde yapılacak incelemede ya da açılacak bir menfi tespit veya istirdat davası sırasında değerlendirilerek sonuçlandırılacaktır. İİK'nın 265. maddesinde;
Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyatî haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi hâlde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder. Alacaklı banka tarafından 2018 tarihli 11.000.000-usd bedelli genel kredi sözleşmesi ,05/09/2023 tarihli kat ihtarı ve tebliğ evrakları ibraz edilerek ihtiyati haciz talebinde bulunulmuştur. İİK'nun 258. maddesi hükmüne göre, ihtiyati haciz talebinde kesin ispat aranmayıp alacağın varlığının yaklaşık ispatı yeterli bulunduğundan ,kredi sözleşmelerine dayalı ihtiyati haciz taleplerinde ,taraflarca imzalanmış ve imzası inkar edilmeyen kredi sözleşmesinin bulunması, bu sözleşme gereği borçlunun borcunu ödeyememesi nedeniyle bankanın hesabı kat edip ,kat ihtarnamesini asıl borçluya tebliğ edildikten sonra ihtiyati haciz isteminde bulunulabilecektir.
İhtiyati haciz isteyen alacaklı banka vekili,talep dilekçesi ekinde taraflar arasındaki kredi sözleşmesi ile hesabın kat'ı suretiyle muaccel kılındığını gösteren ve aleyhine ihtiyati haciz istenenlere tebliğ edildiğine dair tebliğ şerhini ihtiva eden kat ihtarnamesini ibraz etmiştir.Hesabın kat edildiği,alacağın muaccel hale geldiği anlaşılmakla ihtiyati haciz talep edebilme şartlarının oluştuğu anlaşılmaktadır. Açıklanan nedenlerle ileri sürülen itiraz sebebleri İİK 265.madde de yazılı sebeblerden olmadığından itirazların reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık görülmemiş, istinaf nedenleri yerinde görülmeyen ihtiyati hacze itiraz edenler vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati hacze itiraz eden borçlular vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 427,60-TL istinaf karar harcının borçlular tarafından peşin yatırılan 1.349,25-TL harçtan mahsubu ile fazla alınan 921,65-TL harcın borçlulara iadesine, İhtiyati hacze itiraz eden borçlular tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 05/01/202
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/57217 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi