6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Fatura alacağına dayalı ihtiyati haciz talebinde yaklaşık ispat koşulu

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/2409 E. 2024/270 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ Emsalİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Mahkemenin nitelemesi: Ticari satım

Gerekçe özeti

Salt fatura ve buna dayalı cari hesap ekstresi ibrazı, karşı yanın borç ilişkisine itiraz etmediği ve teslim/mutabakat hususunun kesin biçimde ispatlanmadığı bir evrede, ihtiyati haciz için gerekli yaklaşık ispat koşulunu sağlamaz. Muaccel alacağın varlığının ihtilaflı olup yargılamayı gerektirdiği durumlarda İİK 257 ve 258/1 kapsamındaki ihtiyati haciz şartlarının oluştuğu kabul edilemez.

Ele alınan sorunlar

Fatura ve cari hesap ekstresine dayalı ihtiyati haciz talebinde yaklaşık ispatın sağlanıp sağlanmadığı → ret

İddia: İhtiyati haciz isteyen vekili; faturaya ek olarak teslime yönelik e-irsaliye, e-irsaliyede yer alan nakliyeci bilgileri ve nakliye faturasının mevcut olduğunu, ilk derece mahkemesinin bu delilleri yetersiz görmesinin anlamlandırılamadığını, ayrıca borçlunun mal kaçırma saikinin araştırılması gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılıp ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

Gerekçe: İİK'nın 257/1. maddesine göre ihtiyati haciz, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı tarafından talep edilebilir. İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesi uyarınca alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermekle mecburdur; bu madde kesin ispat aramamakla birlikte, muaccel alacağın varlığı hususunda ihtilaf bulunması ve bu ihtilafın çözümünün yargılamayı gerektirmesi halinde ihtiyati haciz şartlarının oluştuğu kabul edilemez. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için muaccel bir para alacağının varlığı ön koşuldur; varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç olan bir alacak yönünden muaccel veya müeccel bir para alacağı bulunduğu söylenemez. Somut olayda, salt fatura düzenlenmesi, adına fatura düzenlenen kişiyi sorumlu tutmak için yeterli değildir; sunulan faturalara karşı karşı yanın beyanının alınmadığı bu evrede muaccel alacağın varlığı hususunda yaklaşık ispat düzeyinde delil bulunduğu kabul edilemez. Alacaklı tarafça başlatılan icra takibinin itiraza uğraması ihtiyati haciz talebine engel değildir; ancak faturada yazılı bedelin ödenmediği iddiası ve muaccel alacağın varlığının tespiti noktasında yargılama yapılması gerekmektedir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Fatura ve cari hesap ekstresine dayanılarak açılan ihtiyati haciz taleplerinde, borç ilişkisinin ve teslimin karşı yanca kabul edilmediği durumlarda salt bu belgelerin yaklaşık ispat koşulunu sağlamayacağına ilişkin genel ilke oluşturması nedeniyle emsal değer taşımaktadır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz yaklaşık ispat muaccel alacak fatura cari hesap ekstresi haciz sebepleri

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 257/1İİK 258/1

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2023/2409

KARAR NO 2024/270

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 10/11/2023 (D.İş Karar)

NUMARASI 2023/682 D.İş - 2023/681 Karar

TALEP İhtiyati Haciz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 19/02/2024

İhtiyati haciz talebinin reddine ilişkin değişik iş kararın ihtiyati haciz isteyen vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

Alacaklı ihtiyati haciz isteyen vekili; müvekkilinin borçlu şirkete sattığı mallara ilişkin faturalar karşılığında borçlu tarafından çek düzenlenmesi veyahut para gönderilmesi suretiyle ödeme alındığını, dava konusu son satışa yönelik mutabakat bulunduğunu, fatura tarihinden itibaren 3 iş günü içerisinde borçlu tarafından ödeme yapılması hususunda ticari teamül oluştuğunu, müvekkili şirket tarafından birim fiyatı 23,50-TL'den 26.802 kg'lık toplam 756.324-TL'lik polietilen satılıp 26 Ekim 2023 tarihli fatura düzenlendiğini,miktarı belirtilen polietilen, şoför ... (TCKN -...) tarafından, ... adlı araç ile 26 Ekim 2023 tarihinde borçlu şirkete teslim edildiğini, ancak ödeme yapılmadığını, borçlunun şirketin içini boşalttığı, şirket ortaklarının muhtemelen yurt dışına kaçtıkları İstanbul Anadolu ...

İcra Dairesi nezdinde ... esas sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını, müvekkili şirket adına telafisi zor veya imkansız zararlar doğmaması adına alacaklarının temini için borçlunun menkul, gayrimenkul malları ile 3. şahıslardaki hak ve alacaklarının borcu karşılayacak kadar olan kısmının ihtiyaten haczini talep etmiştir.

D.İŞ KARARI

Mahkemece, ihtiyati haciz talep eden vekilinin ibraz ettiği, e-fatura ile birlikte, cari hesap ekstresi, borçlu tarafından keşide edilen çekler (daha önceki gerçekleştirilen ticarete ilişkin), ekran görüntüsünde borçlunun muhasebe çalışanı olduğu yazılı kişi ile yapılan yazışmalar ve irsaliye talebe dayanak edilmiş ise de;faturanın akdin kurulumuna ilişkin değil, akdin ifasına ilişkin belge niteliğinde olduğu, bu nedenle cari hesap özetinin ve cari hesaba konu konu faturaların akdi ilişkiyi ispata yarar bir belge olmadığı e-faturada yazılı bedel konusunda mutabık kalındığını,teslime ilişkin de bir belge ibraz edilmediği, emtianın şoför ...'ya teslim edildiği belirtilmiş ise de, bu hususu ispat eder bir belgenin sunulmadığı ,İİK nın 258/1 maddesi hükmü kapsamında faturaya konu mal ve hizmetin teslim edildiği hususunu ispat eder nitelikte olmadığı, whatsapp isimli uygulamaya ilişkin sunulan kayıtların borçlunun mal kaçırmakta ve gizlemekte olduğu iddiasına ilişkin yaklaşık ispat koşulunu sağlayan bir delil olmadığı gerekçesiyle, istemin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz isteyen alacaklı vekili; faturaya ek olarak i teslime yönelik, e-irsaliye, e-irsaliyede yer alan nakliyeci şahsın bilgileri ve söz konusu nakliyeye ilişkin nakliye faturası açıkça ortada olup ilk derece mahkemesinin söz konusu delillere yönelik'' yetersiz olduğu'' yaklaşımın anlamlandırılamadığı, talep dilekçesinde yer alan mal kaçırma saikinin belirtilmiş olmasına karşın bu hususun araştırılmaksızın mesnetsiz olarak değerlendirilmesi hukuka ve ihtiyati haciz kurumunun lafzi ruhuna aykırı olduğunu, kısaca bir araştırma yapılması durumunda davacı müvekkil şirket adına vekaleten belirtilen ''mal kaçırma'' saikinin olduğu UYAP nezdinde yapılacak kısa bir araştırmayla net bir şekilde görüleceğini, mahkemece bu husus göz önünde bulundurulmadan beyanlarına itibar edilmemesi davacı müvekkilin telafisi zor ve imkansız zararlar doğmasına maruz kalmasına neden olduğunu ileri sürerek, kararın kaldırılmasını ve ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep, bir adet fatura alacağı bakımından ihtiyati haciz kararı verilmesine ilişkindir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için İİK'nın 257/1.maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı... ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur." Bu madde uyarınca İhtiyati haciz talep eden, İİK'nın 257/1. maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve borcun vadesinin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır.

Bu düzenlemeye göre de ihtiyati haciz kararı verilmesi için kesin bir ispat aranmamakta ise de; muaccel alacağın varlığı hususunda ihtilaf bulunması, bu ihtilafın çözümü yargılamayı gerektirmesi halinde, kanunun aradığı ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığının kabulü gerekmektedir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için muaccel bir para alacağının bulunması ön koşul olup, varlığı ihtilaflı ve tespite muhtaç olan bir alacak talebi yönünden ortada muaccel veya müeccel bir para alacağı bulunduğu söylenemeyecektir. Somut olayda,ihtiyati haciz talep eden tarafından karşı yan adına düzenlenen fatura ve davacı ticari defterlerinden alınan hesap ekstresine dayalı olarak ihtiyati haciz talebinde bulunulmakta ise de, salt fatura düzenlenmesi, adına fatura düzenlenen kişiyi sorumlu tutmak için yeterli bulunmamaktadır.

Sunulan faturalara karşı karşı yanın beyanının alınmadığı bir evrede muaccel alacağın varlığı hususunda yaklaşık ispat düzeyinde delil bulunduğunun kabulü mümkün görülmemiştir. Alacaklı tarafça başlatılan icra takibinin itiraza uğraması ihtiyati haciz talebine engel değildir. Faturada yazılı bedelin ödenmediği iddiası ve muaccel alacağın varlığının tespiti noktasında yargılama yapılması gerektiği sonucuna varılmaktadır. Açıklanan nedenlerle; sonuç olarak ihtiyati haciz talebinin yasal koşulları bulunmadığından, sunulan belgeler ile yaklaşık ispatın sağlanmadığına yönelik ara kararda isabetsizlik bulunmamış, istinaf sebebi yerinde görülmeyen ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 427,60-TL istinaf karar harcından ihtiyati haciz talep eden tarafından peşin yatırılan 269,85‬-TL harcın mahsubu ile kalan 157,75-TL harcın talep edenden alınarak Hazine'ye gelir kaydına, İhtiyati haciz talep eden tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.19/02/2024

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/56382 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.