I · Yargıtay 11. HD kararı II · İncelenen istinaf kararı (12. HD)

Kanun yolunda adli yardım: belge sunulmaması ve malvarlığı

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2018/4873 E. 2019/6296 K. ·

Diğer usuli işlemKesinlik belirsiz

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi:

Gerekçe özeti

Kanun yoluna ilişkin adli yardım talebinde bulunan taraf, HMK 336/2 uyarınca mali durumunu gösteren belgeleri kanun yolu dilekçesi ekinde sunmak zorundadır; bu belgeler sunulmamış ve talep edenlerin taşınır-taşınmaz malvarlığı bulunduğu tespit edilmişse talep HMK 337/2 uyarınca reddedilir. Talebin reddi hâlinde, ret kararının tebliği ve itiraz süresinin geçmesi beklenerek HMK 366 atfıyla 344 uyarınca peşin temyiz harcının ve sevk giderinin ikmali için dosya kararı veren mahkemeye geri çevrilir.

Ele alınan sorunlar

Kanun yoluna ilişkin adli yardım talebi → ret

İddia: Davalılar, kanun yoluna ilişkin harç ve giderler bakımından adli yardımdan yararlandırılmalarını talep etmiştir.

Gerekçe: HMK'nın 334 vd. maddeleri uyarınca adli yardım talebinde bulunan kimsenin, kendisiyle ailesini geçindirmek bakımından önemli bir zarurete düşürmeksizin davanın gerektirdiği giderleri ödeme gücünden kısmen veya tamamen yoksun bulunduğunu ve talebinin açıkça dayanaktan yoksun olmadığını ispat etmesi gerekir; HMK'nın 336/2. maddesine göre de talepte bulunan kişi, iddiasını dayandırdığı delilleri ve yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri mahkemeye sunmak zorundadır. Talepte bulunan davalı şirket, HMK'nın 336/2. maddesi uyarınca temyiz dilekçesi ekinde sunması gereken belgeleri sunmamış; ayrıca istinaf aşamasında her iki davalıya ait taşınır ve taşınmaz malvarlığı bulunduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle kanun yoluna ilişkin harç ve giderler bakımından adli yardım talebi HMK'nın 337/2. maddesi uyarınca reddedilmelidir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Peşin temyiz harcı ve sevk giderinin ikmali için dosyanın geri çevrilmesi → kabul

Gerekçe: Kanun yoluna ilişkin adli yardım talebi reddedildiğinden, ret kararının talep edenlere tebliği, bu karara itiraz süresinin beklenmesi, itiraz edilmemesi veya itirazın reddedilmesi hâlinde HMK'nın 366. maddesinin atfıyla 344. maddesi uyarınca peşin temyiz harcının ve dosyanın Yargıtay'a sevk giderinin ikmali için gerekli işlemlerin yapılması gerekir; bu işlemler için dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine geri çevrilmesi zorunludur.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Kanun yolu aşamasındaki adli yardım talebinde belge sunma zorunluluğu ve talebin reddi hâlinde izlenecek usul (tebliğ, itiraz süresinin beklenmesi, harç ve sevk gideri ikmali için geri çevirme) bakımından bağlayıcı nitelikte emsal değeri taşır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
adli yardım↗ peşin temyiz harcı↗ dosyanın geri çevrilmesi↗ kanun yolu giderleri↗ ispat yükü↗

Atıf yapılan mevzuat: HMK — HMK 334 vd.HMK 336/2 HMK 337/2 HMK 344 HMK 366

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

11. Hukuk Dairesi 2018/4873 E. , 2019/6296 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 21/09/2017 tarih ve 2015/76 E- 2017/689 K. sayılı kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin kabulüne-reddine dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi’nce verilen 13/06/2018 tarih ve 2018/753 E.-2018/725 K. sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalılar vekili tarafından istenilmekle dosyadaki kağıtlar okundu gereği konuşulup düşünüldü:

1-Davalıların adli yardım talebi ile ilgili olarak yapılan incelemede; 6100 sayılı HMK’nın 334 vd. maddeleri uyarınca, adli yardım talebinde bulunan kimsenin, kendisiyle ailesini geçindirmek bakımından önemli bir zarurete düşürmeksizin, davanın gerektirdiği giderleri ödeme gücünden kısmen veya tamamen yoksun bulunduğunu ve taleplerinin açıkça dayanaktan yoksun olmadığını ispat etmesi gerekir. Aynı Yasa’nın 336/2. maddesine göre talepte bulunan kişi, iddiasını dayandırdığı delilleri ve yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri de mahkemeye sunmak zorundadır. Davalılardan Mega Nur Elektrik Tic. ve San. Ltd. Şti. adli yardım talebi ile ilgili olarak HMK'nın 336/2.

maddesi uyarınca temyiz dilekçesinin ekinde sunması gereken belgeleri sunmadığı, ayrıca Bölge Adliye Mahkemesinde her iki davalıya ait taşınır ve taşınmaz mal varlığı olduğunun tespit edildiği anlaşılmakla, kanun yoluna ilişkin harç ve giderler bakımından davalıların adli yardım talebinin HMK'nin 337/2. maddesi uyarınca reddine karar vermek gerekmiştir.

2- Davalıların kanun yoluna ilişkin adli yardım talebinin reddi nedeniyle, davalılara işbu adli yardım talebinin reddi kararının tebliği, bu karara itiraz süresinin beklenmesi, itiraz edilmediği veya itirazı reddedildiği taktirde 6100 sayılı HMK’nın 366 maddesi atfı ile 344. maddesi uyarınca peşin temyiz harcının ve dosyanın Yargıtay’a sevk giderinin ikmali için gerekli işlemler yapılmak üzere dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesine geri çevrilmesine karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ

Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalıların kanun yoluna ilişkin adli yardım talebinin REDDİNE, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE,08/10/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/551131300 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz

İncelenen istinaf kararı — İst. BAM 12. HD

Bu Yargıtay 11. HD kararı, aşağıdaki İstinaf Dairesi kararının temyiz incelemesidir. Temyiz sonucu: Diğer usuli işlem

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2018/753 E. 2018/725 K. · Diğer usuli işlem

Davanın konusuz kalan kısmında vekalet ücreti kime hükmedilir

Gerekçe özeti

Bir alacak davası, dava açıldıktan sonra yapılan ödemeler nedeniyle kısmen konusuz kaldığında, HMK 331/1 gereği hakim davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre yargılama giderlerine (vekalet ücretine) hükmeder; davacının dava/ıslah tarihi itibariyle talebinde tümüyle haklı olduğu tespit edilmişse, sonradan yapılan ödemeler nedeniyle konusuz kalan kısım için de vekalet ücreti davalı aleyhine değil davacı yararına hükmedilmelidir. Ayrıca, adli yardım talebi kesin olarak reddedilen tarafın HMK 344/2 uyarınca öngörülen süre içinde istinaf harç ve giderlerini yatırmaması halinde istinaf başvurusu yapılmamış sayılır.

Emsal değeri

Davanın açıldıktan sonra yapılan ödemeler nedeniyle kısmen konusuz kalması durumunda, konusuz kalan kısım için vekalet ücretinin dava/ıslah tarihindeki haklılık durumuna göre belirlenmesi gerektiğine ilişkin tespit; ayrıca adli yardım talebi kesin olarak reddedilen tarafın istinaf harç ve giderlerini yatırmaması halinde başvurunun yapılmamış sayılacağına ilişkin tespit bakımından emsal niteliktedir.

Kavramlar: konusuz kalma vekalet ücreti ıslah adli yardım HMK 344/2 HMK 331/1 itirazın iptali

İstinaf (12. HD) kararının tam metni

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2018/753

KARAR NO 2018/725

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 21/09/2017

NUMARASI 2015/76 E.-2017/689 K.

DAVA

ALACAK (ıslah ile ) (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 13/06/2018 (07/07/2018 yazım tarihli )

İlk derece mahkemesince verilen hükmün taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, davalı şirket ile banka arasında imzalanan genel ticari kredi sözleşmeleri ile şirkete kredi verildiğini, diğer davalının müteselsil kefil olduğu,borç ödenmediğinden Beyoğlu ... Noterliğince 28.11.2014 tarihli ihtarname keşide edildiğini, 28.11.2014tarihi itibariyle 7.871.584,82-TL borcun ödenmesi, 28.000-TL gayrinakdi tutarın deposu ihtar edilmiş ise de ödeme yapılmadığını, Ihtarın 02.12.2014 tarihinde davalılara tebliğ edildiğini, İhtarnameye rağmen borç ödenmediğinden İst.

1 . ATM.nin 2014/931 D.Iş sayılı dosyasında ihtiyati haciz kararı alınarak İst. ...İcra Dairesinin .. E.sayılı dosyası ile 29.12.2014 tarihinde 7.724.134,69-TL nakit alacak için esas takibe başlanıldığını, davalıların asıl alacağa, işlemiş faize, oranına, işleyecek faiz ve ferilerine itiraz ettiğini, takibin durduğunu, itirazın iptali ile %20'den az olmayan tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili, davacı bankaya verilen ipoteğin İst..... İcra Dairesinin ...E. sayılı dosyasında paraya çevrilmekte olduğu, İİK.'nun 45 madde gereği , ilk önce rehnin paraya çevrilmesi ile takip yapmak zorunda olduğunu, bu takip sonuçlanmadan tüm kredi borcu için ipotek düşülmeden ilamsız icra başlatılmasının yasaya aykırı olduğunu, İst... .İcra Dairesinin ... sayılı, ....İcra Dairesinin...sayılı dosyalarda aynı alacak için birden çok takip başlattığı, hukuki yararı bulunmadığından davanın reddi gerektiğini, faize de itiraz edildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece,28.000-TL g.nakit alacağın depo edilmesine, nakit alacak açısından davanın kısmen kabülüne, 6.843.559,64-TL nin 5.768.031,24-TL asıl alacağa yıllık %32 oranında faiz ve %5 gider vergisi uygulanarak tahsiline, fazla istem davadan sonra yapılan ödemeler sebebiyle dava konusuz kaldığından bir karar verilmesine yer olmadığına, konusuz kalan kısım üzerinden davalılar yararına nispi vekalet ücreti takdirine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

1-Davacı vekili, davanın açıldığı tarih itibariyle davada haklı olduklarını, davadan sonra ipoteklerin satışından elde edilen tutarın alacak miktarından mahsubu nedeniyle davanın konusuz kaldığını belirterek, davalı lehine vekalet ücreti takdirinin HMK.'nın 331. maddesine aykırı olduğunu, zira, her davanın dava tarihi itibariyle değerlendirilmesi gerektiğini, vekalet ücretinden davanın açılmasına sebebiyet verenin sorumlu tutulacağını belirterek kararın vekalet ücreti yönünden kaldırılmasını talep etmiştir.

2-İstinaf yoluna başvuran davalılar vekilinin adli yardım talebi,Dairemizce reddedilmiş, İst. BAM 13. Hukuk Dairesince itirazın reddi üzerine kesinleşmiş,HMK.'nın 344. maddesi uyarınca, işlem yapılmış ise de, davalı taraf öngörülen süre içinde yatırması gereken istinaf kanun yolu harçlarını yatırmamıştır.

GEREKÇE

İlk Derece Mahkemesi ;davanın kabul edilen nakdi alacak tutarı üzerinden nispi ,gayrinakdi kısım için maktu olmak üzere davacı yararına 127.180-Tl konusuz kalan kısım bakımından da davalılar yararına 49.173-TL nispi vekalet ücretine hükmetmiştir.

HMK 331(1) gereği davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında hüküm verilmesi gerekmeyen hallerde hakim davanın açıldığı tarihte ki haklılık durumuna göre yargılama giderlerine hükmeder.

Dava;başlangıçta davalılar hakkında başlatılan ilamsız icra takibine itirazın iptali davası olarak açılmış ise de yargılama sırasında alacak davası olarak ıslah edilmiştir.Islah dilekçesiyle 7.724.134,69-TL nin dava tarihinden itibaren tahsili talep edilmiş olup ,dava tarihi itibariyle tesbit edilen davacının alacağı 7.744.435,57-TL dir.Buna göre davacının dava tarihi itibariyle talebinde tümüyle haklı bulunduğu ,mahkemenin taleple bağlı kalarak hüküm kurduğu anlaşılmaktadır. Yapılan yargılama neticesinde 6.843.559,64-TL nakit alacağın tahsiline karar verildiğine göre nakit alacak bakımından konusu kalmayan kısım 880.575,05-TL dir.Ancak İİK nun 45.maddesi hükmünün alacak davasında dikkate alınamayacağı İlk Derece Mahkemesinin de kabulünde olduğuna göre yapılan ödemeler borç miktarını düşürsede HMK 331/(1) gereği davacı dava tarihi itibariyle talebinde haklı bulunduğu tesbit edildiğinden davacı yararına vekalet ücretine hükmedilmelidir.

Anlatılanlara göre davacı vekilinin istinaf sebebi haklı olup;davanın ödeme nedeniyle konusuz kalan kısmı yönünden davalılar lehine vekalet ücreti takdirinin yasal düzenlemelere aykırı olduğu, bu nedenle hükmün davalılar yararına vekalet ücreti takdirine ilişkin kısmının kaldırılmasına ve davacı lehine hükmedilen vekalet ücreti talep tutarınca hesaplanarak yeniden hüküm verilmiştir.Davalı taraf, HMK.'nın 344/2 . maddesine göre gerekli harç ve giderleri ödemediğinden davalı tarafın istinaf başvurusunun da yapılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle:

1- Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/09/2017 Tarih, 2015/76 Esas 2017/689 Karar sayılı hükmünün 6 ve 7 nolu bentlerinin HMK 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA;

"Davacı vekili için; nakit alacaklar için takdir olunan 142.441,35- TL, gayrinakit alacaklar için 1.980- TL maktu vekalet ücreti olmak üzere toplam 144.421,35 -TL vekalet ücretinin davalılardan tahsiliyle davacıya ödenmesine,"

2-Davalılar vekilinin istinaf başvurusunun HMK.'nın 344/2 gereği YAPILMAMIŞ SAYILMASINA,

İstinaf yoluna başvuran davacı banka ile davalılar tarafından yatırılan 31,40 TL'er TL istinaf karar harcının istek halinde yatıran tarafa iadesine,Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine,

HMK 'nun 362/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren davacı yönünden 2 hafta , davalılar yönünden HMK 346/2 gereği 1 hafta içinde temyizi kabil olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 13/06/2018