Rehinle temin edilmemiş kefalet/garanti borcunda ihtiyati haciz koşulları
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2025/689 E. 2025/900 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsalİhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)
Gerekçe özeti
Bir alacağın bir kısım borçlu/ipotek verenlere ait taşınmazlar üzerinde ipotekle teminat altına alınmış olması, o ipoteğin teminat kapsamına girmeyen müteselsil kefil veya garanti verenler aleyhine ihtiyati haciz talep edilmesine engel değildir. Kefalet ve garanti sözleşmeleri, asıl borçlu veya ipotek borçlusu için tesis edilen ipoteğin kapsamına açıkça dahil edilmedikçe bu ipotekle teminat altına alınmış sayılmaz; TBK 586/1 uyarınca alacaklı, rehni paraya çevirmeden müteselsil kefili takip edebilir, bunun için borçlunun ifada temerrüdü ve ihtarın sonuçsuz kalması veya ödeme güçsüzlüğü yeterlidir.
Ele alınan sorunlar
İpotekle teminat altına alınan alacak nedeniyle kefil/garantör aleyhine ihtiyati haciz koşullarının bulunup bulunmadığı → ret
İddia: İtiraz edenler, alacaklı bankanın alacağının, müvekkillerinin ortağı/hissedarı olduğu şirketlere ait taşınmazlar üzerindeki ipoteklerle teminat altına alındığını, bu ipoteklerin paraya çevrilmesi yoluyla takip başlatıldığını, bu nedenle aynı alacak için kendileri aleyhine ayrıca ihtiyati haciz talep edilemeyeceğini, alacak tutarını aşacak şekilde mal varlıklarının haczedildiğini ileri sürerek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını istemiştir.
Gerekçe: İİK 257/1 uyarınca ihtiyati haciz talep edebilmek için alacağın rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcuna ilişkin olması gerekir; İİK 258/1 uyarınca alacaklı, alacağı ve haciz sebeplerini mahkemeye kanaat getirecek şekilde ispatla mecburdur. İİK 45/1 gereği rehinle temin edilmiş bir alacağın alacaklısı öncelikle rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabilir; rehin borcu ödemeye yetmezse kalan alacağı için haciz yoluna başvurabilir. Somut olayda, alacaklı banka lehine tesis edilen ipotekler, asıl borçlu şirketin ve ipotek borçlusunun asaleten ve kefaleten tüm borçlarını teminat altına almakla birlikte, bu ipotekler ihtiyati hacze itiraz eden müteselsil kefil ve garanti verenlerin kefalet/garanti borcuna teminat teşkil etmemektedir. TBK 583/1 uyarınca kefalet sözleşmesinin geçerliliği yazılı şekle ve sorumluluk limitinin belirtilmesine bağlıdır; TBK 128'de düzenlenen garanti sözleşmesi ise herhangi bir şekle tabi değildir ve limitle sınırlandırılması da öngörülmemiştir. TBK 586/1 uyarınca alacaklı, borçluyu takip etmeden veya taşınmaz rehnini paraya çevirmeden müteselsil kefili takip edebilir; bunun için borçlunun ifada gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması veya açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde olması yeterlidir. İpotek borçlusu ve asıl borçlu hakkında ihtiyati haciz talep edilmediği, alacaklı banka tarafından hesabın kat edildiği ve alacağın muaccel hale geldiği anlaşıldığından, ihtiyati haciz koşullarının oluşmadığına ilişkin istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Karar, asıl borçlu veya ipotek borçlusu için tesis edilen ipoteğin, kefalet/garanti sözleşmesi kapsamındaki borcu açıkça teminat altına almadığı hallerde bu ipoteğin müteselsil kefil/garantör aleyhine ihtiyati haciz talebine engel oluşturmayacağı yönünde bölgesel ikna edici bir değerlendirme içermektedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz↗ ihtiyati hacze itiraz↗ müteselsil kefalet↗ garanti sözleşmesi↗ rehinle temin edilmiş alacak↗ rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip↗ hesabın kat edilmesi↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2025/689
KARAR NO 2025/900
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 19/09/2024 (Ek Karar)
NUMARASI 2024/690 D.İş 2024/690 Karar
TALEP İhtiyati Hacze İtiraz
İhtiyati hacze itirazın reddine ilişkin ek kararın ihtiyati hacze itiraz edenler vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
TALEP
İhtiyati haciz isteyen alacaklı vekili; Müvekkil Banka ve dava dışı borçlu ... İnş. ve Tur. A.Ş. ve ... Yatırım ve İnşaat A.Ş. arasında 07.09.2022 tarihli 1.000.000.000-TL bedelli, 22.06.2020 tarihli 730.000.000-TL bedelli, 02.05.2018 tarihli 300.000.000-TL bedelli ve 16.01.2018 tarihli 300.000.000-TL bedelli genel kredi sözleşmeleri akdedildiğini, şirketin 05.11.2021 tarihli genel kurul kararı ile ... A.Ş. birleştiğini, ... ve Tur A.Ş.'nin 08.12.2021 tarihli kararıyla ünvan değiştirmiş olup güncel ünvanı ... A.Ş. Olduğunu, borçlulardan; ..., ..., ...,..., ... A.Ş. bu kredi sözleşmelerinden doğan alacağın tamamından müteselsil kefil sıfatıyla, ayrıca yapılan garanti sözleşmesi ile de borcun tamamından bağımsız olarak garantör sıfatıyla borçtan sorumlu olduğunu, ...
İnşaat ve Turizm AŞ'nin garanti sözleşmesi ile borcun 330.000.000-TL'lik kısmından garantör sıfatıyla, ... A.Ş - ... San. ve Tic.Ltd. Şti. Adi Ortaklığı'nın tüzel kişiliği bulunmadığından imzalanan garanti sözleşmesi uyarınca ortaklar ... AŞ ve ... San. ve Tic.Ltd. Şti.'nin borcun 330.000.000-TL'lik kısmından garantör sıfatıyla müteselsil olarak sorumlu olduklarını, İstanbul Beyoğlu ... Noterliği tarafından 12.11.2023 tarih ... Yevmiye no ile keşide edilen ihtarnamede toplamda 1.063.448.409,38-TL ödenmesi ihtar edildiği ancak verilen sürede ödeme yapılmadığını, ..., ..., ..., ..., ... A.Ş. yönünden kefalet ve garanti sözleşmeleri dikkate alınarak şimdilik 1.063.448.409,38 TL ile, -... San.
ve Tic.Ltd. Şti. (... Turizm A.Ş - ... San. ve Tic.Ltd. Şti. Adi Ortaklığı, nedeniyle) ve ... Turizm AŞyönünden garantörlük sözleşmesi limiti uyarınca şimdilik 330.000.000-TL yönünden; borçluların tüm malvarlığı; menkul ve gayrimenkullerine, müvekkili Banka ve diğer bankalardaki her çeşit vadeli, vadesiz, yatırım, fon, hisse senedi gibi hesapları da dahil olmak üzere 3. kişilerdeki hak ve alacaklarına, borca yeter miktarına müvekkil banka ilgili kanun gereğince "teminat yatırmadan muaf olduğundan" teminatsız olarak ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İHTİYATİ HACİZ KARARI
Mahkemece; ihtiyati haciz isteyenin, borçlular hakkındaki 1.063.448.409,38 TL talebin (... San. ve Tic.ltd. Şti. ve ... Anonim Şirketleri 330.000.000-TL 'sinden sorumlu olmak üzere) teminatsız olarak kabulü ile; İİK'nın 257. maddesi gereğince alacak miktarı kadar borçlunun gerek elindeki gerek üçüncü kişilerdeki menkul ve gayrimenkul malları ile hak ve alacaklarının borca yetecek miktarının ihtiyati haczine karar verilmiştir.
İTİRAZ
İhtiyati haciz kararına itiraz edenler vekili; alacaklı bankanın başvurusu neticesinde 02/07/2024 tarihinde ihtiyati haciz kararı verildiğini, İstanbul Anadolu Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile infazın istenilmesi sonucunda müvekkillerinin banka hesaplarına bloke ile ilgili bankaların araması sonucunda haberdar olduklarını, haciz işleminin yasaya aykırı olduğunu, alacaklı bankanın tüm alacağı ipoteklerle teminat altına alındığını, ihtiyati haciz kararı süresinde infaz edilmediğini ihtiyati haciz kararı ile rehnin varlığına rağmen alacak miktarını aşan mal varlığının haczedildiğini ve müvekkillinin mağdur durumda olduğunu, işbu sebeplerle ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
EK KARAR
İhtiyati haciz talep eden banka ile ... Gayrimenkul Yatırım A.Ş arasında genel kredi sözleşmesi imzalandığı, aleyhe ihtiyati haciz talep edenlerin iş bu genel kredi sözleşmesinde müteselsil kefil sıfatıyla kefaletleri bulunduğu, kefiller yönünden alacağın rehin ile teminat altına alınmadığı, TBKnın 586 maddeye göre kefil ''kefil müteselsil kefil sıfatıyla veya bu anlama gelen herhangi bir ifade ile yükümlülük altına girmeyi kabul etmiş ise alacaklı , borçluyu takip etmeden veya taşınmaz rehinini paraya çevirmeden kefili takip edebileceği, ancak bunun için borçlunun ifada gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması veya açıkça ödeme güçsüzlüğü içerisinde olması gerekir.'' hükmünden de anlaşılacağı gibi alacaklı asıl borçlu aleyhine takibe geçmeden kefiller aleyhine takibi yapabileceği gibi alacak taşınmaz ile teminat altına alınmış olsa bile taşınmaz rehinini paraya çevirmeden kefili takip edebileceği ilamsız takip yoluyla takip yapılmasına kanuni engel olmadığı gerekçesi ile itirazın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
İhtiyati haciz kararına itiraz edenler vekili müvekkillerin ortağı, YK üyesi ve hissedarı olduğu ... Gayrimenkul ile ... Beykoz, Alacaklı bankanın alacağına istinaden, kendi taşınmazları üzerine ipotekler tesis ettiği, alacaklı bankanın tüm alacağı ipoteklerle teminat altına alındığını, alacaklı banka tarafından, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla, İstanbul Anadolu Gayrimenkul Satış İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosya ile takip başlatıldığından, müvekkiller aleyhine tekrar ihtiyati haciz talep edilemeyeceğini, alacaklının başlattığı ipotekli takip derdestken ve ipotekli taşınmazların değeri, alacak tutarını fazlası ile karşılamaktayken, alacaklının bu defa, müvekkillerine ait malların ve alacaklarının ihtiyaten haczini talep ettiğini, alacaklının, 1.063.448.409,38-TL alacağı için, hem genel kredi sözleşmelerinin borçluları olan, ...
Gayrimenkul ve ... Beykoza ait taşınmazlardaki ipoteğin paraya çevrilmesi için takip başlattığını hem de müvekkilleri hakkında ihtiyati haciz kararı alarak, alacak tutarını aşar şekilde, müvekkillerinin hak ve alacakları üzerinden ihtiyati haciz uygulayarak, müvekkillerini iş yapamaz hale getirdiğini, ileri sürerek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
Talep, ihtiyati haciz kararına itiraza ilişkindir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için İİK'nın 257.maddesindeki şartların oluşması gerekir. İİK'nın 257/1.maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı... ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. İİK'nın 258/1. maddesinin 2. cümlesine göre: "İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacaklı, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecburdur."İhtiyati haciz talep eden, İİK'nın 257/1. Maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve vadenin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır.
İİK’nun 45/1 maddesi “Rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflasa tabi şahıslardan olsa bile alacaklı yalnız rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabilir. Ancak rehinin tutarı borcu ödemeğe yetmezse alacaklı kalan alacağını iflas veya haciz yoliyle takip edebilir.” hükmünü içermektedir.İstanbul Anadolu Gayrimenkul Satış İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında alacaklı banka lehine ... Yatırım AŞ tarafından çok sayıda taşınmaz üzerinde asıl borçlu ... İnş AŞ lehine 1.500.000.000-TL bedelli limit ipoteği verdiği, ipoteğin asıl borçlu şirketin her ne sebeb ile doğmuş olursa olsun asaleten ve kefaleten tüm borçları ile ipotek veren şirketin asıl borçluya (... İnşaat AŞ) verdiği kefaletler hariç tutularak ipotek borçlusunun asaleten ve kefaleten tüm kredi ve tüm borçlarını teminat altına aldığı anlaşılmaktadır.
Yine itiraz dilekçesi ekinde itiraz edenler vekili tarafından sunulan ipotek evraklarından 200 milyon- TL bedel ile yine asıl borçlu şirketin ve ipotek borçlusunun asaleten kefaleten tüm borçlarının teminat altına alınıdğı yine asıl borçlunun taşınmazları üzerine kredi borçlarını teminen ipotek verdiği anlaşılmakla birlikte;ipoteklerin ihtiyati hacze itiraz eden müteselsil kefil garanti verenlerin kefalet ve garanti borcuna teminat teşkil etmemektedir. 6098 sayılı TBKnın 583(1)maddesi hükmü uyarınca kefalet sözleşmesinin geçerliliği yazılı şekle tabi olduğu ve ayrıca sözleşmede kefilin sorumlu olacağı, belirli bir miktarın gösterilmesi gerektiği halde, TBK. 128 “Başkasının fiilini taahhüt” başlığı altında düzenlenmiş olan garanti sözleşmesi herhangi bir şekle tabi tutulmadığı gibi, verilen garantinin belli bir limite bağlanmış olması da öngörülmemiştir.
TBK'nın 586/1 maddesi gereği rehin paraya çevrilmeden müteselsil kefile başvurulabileceği, ipotek borçlusu ve asıl borçlu hakkında ihtiyati haciz talep edilmediği, alacaklı banka tarafından hesabın kat edildiği, alacağın muaccel hale geldiği anlaşılmakla itiraz edenler vekilinin ihtiyati haciz koşulları olmadığına ilişkin istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle; ihtiyati hacze itiraz edenler vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: İhtiyati hacze itiraz edenler vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 615,40-TL istinaf karar harcı ve 1.683,10-TL başvurma harcının peşin yatırılan 4.307,80-TL istinaf karar harcı ve 11.781,70-TL başvurma harcından mahsubu ile fazla alınan 3.692,40-TL karar harcı ve 10.098,60-TL istinaf kanun yoluna başvurma harcının ihtiyati hacze itiraz edenlere iadesine İtiraz edenler tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, alacaklı tarafından yapılan 60-TL istinaf yargı giderinin itiraz edenlerden alınarak alacaklıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.04/06/2025
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/5400 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi