Çek bedelini bizzat tahsil eden hamil banka kusurundan söz edemez
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2018/4637 E. 2019/6180 K. ·
OnandıKesin
★ Emsal
Gerekçe özeti
Çek bedelinin hamilin kendisi tarafından bankadan tahsil edildiği delillerle sabitse, tahsilden sonra taraflar ve üçüncü kişiler arasında gerçekleşen paylaşma ilişkileri bankaya yüklenemez; bankanın hafif ya da ağır kusuru bulunmadığından ve diğer davalının sorumluluğuna ilişkin bir tespit de yapılamadığından tazminat istemi reddedilir.
Ele alınan sorunlar
Çek bedelinin yetkisiz kişiye ödendiği iddiasında bankanın ve diğer davalının sorumluluğu → ret
İddia: Davacı; ibraz ettiği ve cirantası olduğu çekin bedelinin bilgisi ve rızası dışında, yetkisi bulunmayan diğer davalıya ödendiğini, bankaların güven kurumu olmaları nedeniyle hafif kusurlarından dahi sorumlu olduklarını ve davalı bankanın objektif özen yükümlülüğüne uymadığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: Bilirkişi raporu, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre çek bedeli davacının kendisi tarafından davalı bankadan tahsil edilmiştir. Para tahsil edildikten sonraki paylaşma gibi işlemler, davacı ile diğer davalı ve dava dışı üçüncü kişiler arasındaki başka bir ilişkiden kaynaklanmış olabilir. Bu durumda davalı bankanın hafif veya ağır herhangi bir kusuru bulunmadığı gibi, diğer davalının sorumlu olduğuna ilişkin bir tespit de yoktur. (Yargıtay'ca onanan İlk Derece Mahkemesi gerekçesi)
Emsal değeri
Çek bedelinin hamil tarafından bizzat tahsil edildiğinin saptanması hâlinde tahsil sonrası paylaşım ilişkilerinden bankanın sorumlu tutulamayacağı yönünden emsaldir; Yargıtay'ca onanmıştır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
çekin ibrazı ve tahsili↗ bankanın objektif özen yükümlülüğü↗ kusur↗ ispat yükü↗ kısmi dava↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2018/4637 E. , 2019/6180 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 12. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
Taraflar arasında görülen davada İstanbul Anadolu 8. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 16/06/2017 tarih ve 2015/1281 E-2017/650 K. sayılı kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, istinaf isteminin esastan reddine dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nce verilen 28/06/2018 tarih ve 2018/191 E-2018/822 K. sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin 02/02/2015 tarihinde davalı banka şubesine giderek kendisine ödenmesi gereken çekin, yetkisi bulunmadığı halde diğer davalıya ödendiğini öğrendiğini, bunun üzerine bankaya noter kanalıyla ihtarname gönderildiğini, Bakırköy 7.Sulh Mahkemesinin 2015/34 D.iş sayılı dosyası ile delil tespiti yapıldığını, bankaların güven kurumları olmaları sebebiyle hafif kusurları sebebiyle dahi mevduat sahiplerine vermiş oldukları zararlardan sorumlu olduklarını, müvekkilinin ibraz ettiği ve cirantası olduğu çekin bedelinin müvekkilinin bilgisi ve rızası hilafına yetkisi bulunmayan diğer davalıya ödenmiş olmasının ağır kusur teşkil ettiğini, bankanın objektif özen yükümlülüğüne uymadığından sorumlu olduğunu, müvekkilinin zarara uğradığı 683.614,10 TL maddi zararın şimdilik 100.000 TL'sinin olay tarihinden itibaren temerrüt faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili; kısmi dava açılamayacağını, davacının müvekkilinin keşidecisi olduğu çekin bedelini çeki bankaya ibraz etmek suretiyle aldığını, davacının aradan 20 gün geçtikten sonra bankaya ihtarname çekerek iddiasını dile getirdiğini, yine aradan 2 ay geçtikten sonra tespit talep ettiğini, ihtarname çekerken ve tespit davası açarken müvekkiline suçlama yöneltmediğini, kamera kayıtlarında paranın müvekkiline teslim edilmediğinin sabit olduğunu, rızası dışında başka birine ödendiğini iddia eden birinin olay günü polise gitmesi gerektiğini, dekontları kendisinin imzaladığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Albaraka Bankası vekili; bankadaki işlemlerin davacının bilgisi ve iradesi altında gerçekleştirildiğini, çekin bankaya ibraz edildiğini, bedelinin ödendiğini, dekontun imzalandığını, 683.604,10 TL gibi büyük bir miktarlı çeki tahsil etmeden bankayı terk etmenin mümkün olmadığını, çek miktarının biliniyor olmasına rağmen kısmi dava açılmasının mantıklı olmadığını, bütün bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma,bilirkişi raporu, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; söz konusu çek bedelinin davacı tarafından davalı bankadan tahsil edildiği, para tahsil edildikten sonraki paylaşma gibi işlemlerin davacı ile davalı ... ve dava dışı 3. şahıslar arasındaki başka bir ilişkiden kaynaklanmış olabileceği, davalı bankanın bu durumda herhangi bir hafif veya ağır bir kusurunun bulunmadığını yine diğer davalınında sorumlu olduğuna ilişkin bir tespit bulunmadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı vekili karara karşı istinaf yoluna başvurmuştur.
Bölge Adliye Mahkemesince, davacı vekilinin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun HMK'nın 353/b-1 maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, HMK'nın 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı bakiye 8,50 TL temyiz ilam harcının temyiz edenden alınmasına, 03/10/2019 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/538168000 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz